Μηχανογραφικά… με το μαχαίρι στον λαιμό

Καθώς βαδίζουμε ολοταχώς προς τις πανελλαδικές εξετάσεις αναζωπυρώνεται το θέμα των επιλογών των σχολών που πρόκειται να κάνουν οι υποψήφιοι με το πέρας των εξετάσεων. Η οικονομική κρίση και το ζήτημα της επαγγελματικής αποκατάστασης παίζουν κυρίαρχο ρόλο στις επιλογές τους.

Ηδη, σε μεγάλο τμήμα υποψηφίων και στις οικογένειές τους έχει διαμορφωθεί η αντίληψη ότι δεν υπάρχει σχεδόν κανένα πτυχίο που να μπορεί να αναπαύεται στη βεβαιότητα ότι οδηγεί σε επαγγελματική αποκατάσταση.

Είναι φανερό ότι δεν μπορούν να γίνουν προβλέψεις σχετικά με την εικόνα που θα παρουσιάζει η αγορά εργασίας έπειτα από πέντε ή έξι χρόνια, όταν οι σημερινοί υποψήφιοι θα αναζητούν εργασία ως πτυχιούχοι. Ετσι, αργά αλλά σταθερά, διαμορφώνονται στάσεις και πεποιθήσεις που οδηγούν σε αλλαγές στις προτιμήσεις των υποψηφίων.

Παρ’ όλο που η συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου γίνεται μετά τη «διαμεσολάβηση» των βαθμολογιών των υποψηφίων, είναι φανερές οι διαφοροποιήσεις που έγιναν μέσα στην τελευταία δεκαετία.

Τα κριτήρια επιλογής

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ερμηνεία για το φαινόμενο της επιλογής των αστυνομικών και στρατιωτικών σχολών από τους υποψηφίους, οι οποίες είναι μέσα στην πρώτη 50άδα των προτιμήσεων. Η είσοδος στις σχολές αυτές αντιμετωπίζεται ως είσοδος σε ένα επάγγελμα με τη σιγουριά της μόνιμης θέσης και του μισθού.

Παράλληλα η Ιατρική και η Νομική Αθηνών είναι τα δύο τμήματα που συγκεντρώνουν τις περισσότερες πρώτες προτιμήσεις των υποψηφίων των πανελλαδικών.

Η επιστροφή στις Νομικές Σχολές ακολουθεί μια παράδοση που θέλει τις Νομικές να σηκώνουν κεφάλι όταν δεν υπάρχει στο πεδίο τους άλλη σχολή που να υπόσχεται άμεση επαγγελματική αποκατάσταση.

H επιλογή της Ιατρικής στηρίζεται σε μια παράδοση για το κύρος και το γόητρο, ακόμη κι αν σήμερα η πρόσβαση των ιατρών στην αγορά εργασίας είναι προβληματική και τμήμα τους αναγκάζεται να καταφύγει στο εξωτερικό για ειδίκευση και εργασία.

Αντιθέτως, σχολές όπως οι Παιδαγωγικές (ιδιαίτερα τα Τμήματα Δασκάλων), που από το 2004 και μέχρι και το 2011 συγκέντρωναν μεγάλο αριθμό πρώτων προτιμήσεων και από το 2007 βρέθηκαν στην κορυφή της ζήτησης των υποψηφίων όλων των Επιστημονικών Πεδίων, σήμερα έχουν υποχωρήσει, δίνοντας χώρο στη Νομική και την Ιατρική Αθήνας.

Οι πρωτιές του 2020

Από τα στοιχεία φαίνεται πως οι υποψήφιοι, ειδικά αυτοί που βρέθηκαν στην υψηλότερη βαθμολογική κλίμακα, επέλεξαν στην κορυφή του μηχανογραφικού δελτίου τα Τμήματα Νομικής, Ιατρικής καθώς και Πολυτεχνικές και Οικονομικές Σχολές.

Στην κορυφή των πρώτων προτιμήσεων πάντως βρέθηκε η Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, την οποία επέλεξαν 1.985 υποψήφιοι, και ακολούθησε η Νομική του ίδιου Πανεπιστημίου με 1.822 πρώτες προτιμήσεις.

Η Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου είχε την υψηλότερη ζήτηση μεταξύ των πολυτεχνικών τμημάτων με 1.550 πρώτες προτιμήσεις. Αμέσως μετά συναντάμε το Τμήμα Ψυχολογίας (ΕΚΠΑ) με 1.535, το οποίο διαχρονικά συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό υψηλόβαθμων υποψηφίων.

Υψηλή ήταν η ζήτηση και σε ορισμένες Οικονομικές Σχολές, όπως στη Διοικητική Επιστήμη και Τεχνολογία του Οικονομικού Πανεπιστήμιου (1.195 πρώτες προτιμήσεις) αλλά και στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων (889).

Το ΥΠΑΙΘ έχει ανακοινώσει ότι φέτος θα κάνει ανακατανομή των θέσεων εισακτέων λόγω της εφαρμογής της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής. Η ανακατανομή θα αφορά την αύξηση των θέσεων εισακτέων των τμημάτων των Πανεπιστημίων της περιφέρειας και την αντίστοιχη μείωση των Πανεπιστημίων των δύο μεγάλων αστικών κέντρων.

Είναι προφανές ότι αυτή η εξέλιξη θα μειώσει την ανοδική τάση των βάσεων εισαγωγής των τμημάτων των περιφερειακών Πανεπιστημίων και θα ωθήσει προς τα πάνω τις βάσεις μεσαίων και υψηλόβαθμων τμημάτων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης που δεν επηρεάζονται από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.

Αυτές είναι οι πρώτες ορατές συνέπειες των φετινών αιφνιδιαστικών αλλαγών του ΥΠΑΙΘ που μαζί με τα προβλήματα της τηλεκπαίδευσης αφήνουν τα αποτυπώματά τους στην ψυχολογική κατάσταση των υποψηφίων, κυρίως εκείνων που η οικονομική τους δυνατότητα δεν τους επιτρέπει να τολμήσουν σπουδές σε σχολή εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας.