Την περίοδο που συζητιόταν το νομοσχέδιο για το Εθνικό Σύστημα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης (ν. 4763/2020), στα τέλη του περασμένου Δεκέμβρη, οι καλά γνωρίζοντες έκαναν λόγο για οπισθοδρομικές και αντιεκπαιδευτικές ρυθμίσεις που ωθούν τα παιδιά στην πρόωρη κατάρτιση χωρίς εγκύκλιες γνώσεις και υποβαθμίζουν τις Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ στο επίπεδο των παλαιών Σχολών Επαγγελματικής Κατάρτισης για τους αποφοίτους Γυμνασίου που δεν ξεκινούσαν ή δεν ολοκλήρωναν το Λύκειο. Ηρθε η ώρα που επιβεβαιώνονται.
Στην εφαρμοστική εγκύκλιο που στάλθηκε από τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης του υπουργείου Παιδείας σε όλα τα ΙΕΚ και αφορά τις εγγραφές σπουδαστών σε αυτά, αναφέρεται ρητά ότι οι απόφοιτοι των ΕΠΑΣ δεν μπορούν να εγγραφούν ή να καταταχθούν σε μετέπειτα εξάμηνο σπουδών. Κι αυτό γιατί με την παρ. 2 του άρ. 170 του νόμου 4763/2020 καταργούνται άρθρα προηγούμενων νόμων όπως το άρθρο 12 του νόμου 3475/2006 σύμφωνα με το οποίο:
■ Στους αποφοίτους των ΕΠΑΣ χορηγείται πτυχίο επιπέδου 3 της περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 2009/1992, το οποίο τους παρέχει τη δυνατότητα να λάβουν άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και να εγγράφονται στα ΙΕΚ.
■ Τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων των ΕΠΑΣ καθορίζονται από τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 6 του ν. 2009/1992.
Από τα παραπάνω προκύπτουν ζητήματα που άπτονται τόσο των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων ΕΠΑΣ όσο και της δυνατότητάς τους να εγγράφονται στα ΙΕΚ.
Η λειτουργία των ΕΠΑΣ Μαθητείας του ΟΑΕΔ βασιζόταν μέχρι πρότινος στον νόμο 3475/2006. Βάσει αυτού, οι σχολές ΕΠΑΣ του ΟΑΕΔ παρείχαν πτυχία ειδικότητας επιπέδου 3, τα οποία είχαν ισοτιμία και αντιστοιχία με τα πτυχία των Επαγγελματικών Λυκείων, καθώς η φοίτηση ήταν εντός του κύκλου της ανώτερης δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η ισοτιμία αυτή οδήγησε τον ΕΟΠΠΕΠ να αποφασίσει το 2014 να κατατάξει τα πτυχία των ΕΠΑΣ στο επίπεδο 4 του νέου Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, ενέργεια η οποία εγκρίθηκε μάλιστα το 2016 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό πλαίσιο προσόντων.
Ωστόσο, ο νέος νόμος επαναφέρει τους τίτλους σπουδών στο επίπεδο 3 των Σχολών μεταγυμνασιακής Κατάρτισης (ΣΕΚ). Παράλληλα, ενώ καταργείται η παράταση λειτουργίας των ΕΠΑΣ Μαθητείας του ΟΑΕΔ μέχρι το 2022, δεν προβλέπεται κάποια μεταβατική διάταξη για τους 8.000 μαθητές ηλικίας 16-24 ετών των ΕΠΑΣ του ΟΑΕΔ, οι οποίοι βρίσκονται προ τετελεσμένου: ενώ εγγράφηκαν σε δομή της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που θα τους απένειμε πτυχία επιπέδου 4, μεταφέρονται αιφνιδίως στη μεταγυμνασιακή κατάρτιση με υποβαθμισμένους τίτλους σπουδών. Για το θέμα έχει κάνει σχετική ερώτηση και ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ, Βασίλης Κόκκαλης.
Οσον αφορά τη δυνατότητα εγγραφής στα ΙΕΚ, αυτή καταργείται, αναδρομικά κιόλας, για το σύνολο των αποφοίτων ΕΠΑΣ. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει δυνητικά 80.000 αποφοίτους σχολών ΕΠΑΣ από το 2008 μέχρι σήμερα, αποφοίτους που δεν αφορούν μόνο τις σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ αλλά και άλλες ΕΠΑΣ που λειτουργούσαν σε πολλά υπουργεία, μεταξύ των οποίων και το υπουργείο Παιδείας. «Καταργείται η διαπερατότητα σε ανώτερα εκπαιδευτικά επίπεδα και έτσι 80.000 απόφοιτοι στερούνται κοινωνικής κινητικότητας» σχολιάζει στην «Εφ.Συν.» ο Γιάννης Παπατσεχιλίδης, μέλος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Λειτουργών ΟΑΕΔ.
