Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ακρωτηριασμός της εκπαίδευσης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακρωτηριασμός της εκπαίδευσης

  • A-
  • A+

«ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

«Καθώς επέστρεφα από μια ακόμα συνέντευξη για δουλειά
Και θα σας ειδοποιήσουμε εμείς μόλις έχουμε νεότερα
Ενα μεγάλο διάφανο φεγγάρι γλίστρησε στις σχισμές
του βιογραφικού μου, και κάπου εκεί, ανάμεσα
στις σπουδές και τις δεξιότητες,
απλώθηκε σαν λίμνη ξεχασμένη
»

Ελένη Καρρά, «Μετρό(ει) αυτή η λύπη», εκδόσεις «Μελάνι»

Tι να πει κανείς για το γεγονός ότι ως λύση στο πρόβλημα της παιδείας επελέγη το ξεγύμνωμα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από αισθητικά και κοινωνιολογικά ψιμύθια, τα οποία στο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό σύστημα μάλλον ως κτερίσματα χρησίμευαν;

Την ίδια μάλιστα χρονιά που το θέμα της έκθεσης στις εισαγωγικές εξετάσεις, αυτές που έχουν καταστρέψει κάθε έννοια παιδείας στο όνομα της εξασφάλισης μίας θέσης στην τριτοβάθμια, αφορούσε την ποίηση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως τραγική ειρωνεία, στη χώρα που τη γέννησε.

Τουλάχιστον τραγική ειρωνεία συνιστούν οι περικοπές στην καλλιτεχνική παιδεία στη χώρα της οποίας ο πολιτισμός προσφέρει στη βαριά της βιομηχανία, τον τουρισμό, ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών.

Τραγική ειρωνεία το ότι ο εξοβελισμός της τέχνης βαφτίστηκε «fake news» στην επίσημη ανακοίνωση επικύρωσής του, προδίδοντας τις προθέσεις της ηγεσίας του υπουργείου Παιδείας η οποία την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης απεκδύεται σημαντικών στοιχείων για την ανάπτυξη της προσωπικότητας.

Κι ενώ η καλλιτεχνική μόρφωση απομακρύνεται από το να αποκτήσει την... επιτελική θέση που της αξίζει στη σχολική πραγματικότητα, συντελείται με κάθε τρόπο η αποστέρηση της φαντασίας από την εκπαιδευτική διαδικασία και τα παιδιά σε αντίθεση με τις σύγχρονες παιδαγωγικές προτάσεις, γεγονός που μπορεί να εκληφθεί και ως ακρωτηριασμός.

Για το διακύβευμα του εξοβελισμού η «Εφ.Συν.» συνομίλησε με τρεις εικαστικούς που είναι ταυτόχρονα και εκπαιδευτικοί, μεταφέροντας τις κυριότερες σκέψεις τους.

Εύα Ρέντζου

Την αλήθεια δεν θα τη μάθετε από την τηλεόραση

«Πριν από χρόνια σε ένα γερμανικό σχολείο έκαναν ένα πείραμα. Χώρισαν τους μαθητές σε δύο ομάδες. Η μία ομάδα, για ένα διάστημα έξι μηνών περίπου απομονώθηκε εντελώς από μαθήματα όπως εικαστικά, θέατρο και μουσική. Στην άλλη ομάδα, αντιθέτως, οι ώρες αυτών των μαθημάτων αυξήθηκαν. Οι μαθητές δηλαδή της δεύτερης ομάδας έκαναν πάνω από έξι ώρες εβδομαδιαίως μαθήματα καλλιτεχνικών.

Το αποτέλεσμα: οι μαθητές που αποκλείστηκαν από τα μαθήματα αυτά παρουσίασαν, όλοι ανεξαιρέτως, πτώση της απόδοσής τους σε όλα τα μαθήματα. Οι μαθητές της δεύτερης ομάδας, αντίθετα, απέδιδαν πολύ καλύτερα σε όλα τα μαθήματα και αισθάνονταν πολύ καλά ψυχολογικά, σε αντίθεση με τα παιδιά της πρώτης ομάδας που άρχισαν να παρουσιάζουν συμπτώματα θλίψης ή ψυχολογικής εξουθένωσης.

Με ένα παρόμοιο κείμενο πέρασα το μάθημα της ψυχολογίας της εκπαίδευσης στην ΑΣΚΤ και μάλιστα άρεσε τόσο στην καθηγήτρια, που μου έβαλε και άριστα, γιατί το θέμα ήταν αυτό ακριβώς: «Πόσο σημαντική είναι η τέχνη στην εκπαίδευση;» Ηταν κατά σύμπτωση λίγες μέρες πριν από την εξεταστική που είχε βρεθεί στα χέρια μου αυτό το κείμενο με το αποτέλεσμα του πειράματος.

Δεν ξέρω ποια είναι τα «επιστημονικά δεδομένα» που επικαλείται διαρκώς η υπουργός στα κανάλια της τηλεόρασης.

Τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο από αυτό που επιχειρεί εκείνη, εξακολουθώντας να ψεύδεται και για τη «χαμηλή συμμετοχή» των παιδιών στα μαθήματα αυτά καθώς τα στοιχεία από τα Λύκεια τη διαψεύδουν. Αλλά αυτό ποτέ δεν θα ακουστεί στην τηλεόραση. Αν πιστεύετε πως στην τηλεόραση μαθαίνετε έστω κι ένα μικρό μέρος της αλήθειας, επαναλάβετε το παραπάνω πείραμα αποκλείοντας την τηλεόραση για ένα διάστημα από τη ζωή σας. Αντικαταστήστε την με κάτι δημιουργικό. Μαγειρέψτε. Κεντήστε. Πλέξτε. Διαβάστε. Ασχοληθείτε παραπάνω με τα κατοικίδιά σας. Κοιτάξτε το ταβάνι. Ενα ταβάνι έχει να σας πει πολύ πιο ουσιαστικά πράγματα...».

Βιβή Ντέμη

Καλλιτεχνική παιδεία διδασκόμαστε για να γίνουμε ολοκληρωμένοι άνθρωποι​​​​​​

«Σε κάθε εκπαιδευτικη βαθμίδα η καλλιτεχνική παιδεία εξυπηρετεί διαφορετικούς στόχους και αναπτύσσει διαφορετικές δεξιότητες. Στο Λύκειο διδασκόταν το γραμμικό και ελεύθερο σχέδιο και τα εικαστικά με εμβαθύ́νσεις σε θέματα όπως η ιστορία της τέχνης και η αισθητική. Τα μαθήματα που αφαιρέθηκαν χρειάζονται σε αρκετές καλλιτεχνικές σχολές και στην Αρχιτεκτονική, ενώ εξετάζονται και στις πανελλήνιες. Κι εδώ τίθεται ένα θέμα ανισότητας ευκαιριών, καθώς στις περισσότερες περιοχές στην επαρχία δεν υπάρχουν καν φροντιστήρια γραμμικού και ελεύθερου σχεδίου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι αφήνουν έτσι χωρίς ίσες ευκαιρίες έναν σοβαρό αριθμό παιδιών που έχουν ιδιαίτερα ταλέντα και δεν ακολουθούν τη μαζική κουλτούρα. Εκτός των άλλων η καλλιτεχνική παιδεία γενικότερα δεν πρέπει να απευθύνεται μόνο σε αυτούς που θέλουν να γίνουν καλλιτέχνες, ομοίως τα μαθηματικά δεν τα διδασκόμαστε για να γίνουμε μαθηματικοί ή τη γλώσσα για να γίνουμε απαραίτητα φιλόλογοι. Τα μαθαίνουμε για να γίνουμε ολοκληρωμένοι άνθρωποι.

Στην ουσία η κατάργηση των εικαστικών και του σχεδίου από το Λύκειο αφήνει στην άκρη πολύ σημαντικά πράγματα για την ανάπτυξη μιας προσωπικότητας. Η καλλιτεχνική εκπαίδευση καλλιεργεί τη φαντασία, που είναι μια μορφή ευφυΐας, τη δημιουργικότητα, την ελεύθερη σκέψη και δράση, βοηθά στην κατανόηση του πολιτισμού και της αισθητικής αξίας. Αυτά είναι που τους ενοχλούν; Ισως, δεν ξέρω... Αυτό που διαπιστώνω πάντως είναι ότι απομακρυνόμαστε από τη σφαιρική έννοια της γνώσης και της παιδείας, το αλλοτινό πρότυπο της ελληνικής εκπαίδευσης και οδηγούμαστε στη χοντροκοπιά που λέγεται εξειδίκευση...

Τη στιγμή που ο ίδιος ο Αϊνστάιν παραδέχτηκε ότι η φαντασία είναι πιο σημαντική από τη γνώση, εμεις πάμε στην τεχνητή νοημοσύνη χωρίς να αναπτύσσουμε την προσωπικότητα...».

Αφροδίτη Παπαδουλή

Η φαντασία στην εποχή μας έχει πέσει σε χειμερία νάρκη​​​​

«Τις τελευταίες μέρες έρχονται στον νου μου όλα όσα πέρασα μέχρι να φτάσω σε αυτό το σημείο που βρίσκομαι: ζωγράφος και καθηγήτρια εικαστικών εδώ και 18 χρόνια.

Πάντοτε ένιωθα το δίπολο σ’ αυτήν την ιστορία. Η γαλήνη και η αυτάρκεια που χαρίζει η ζωή μέσα στην τέχνη να συνοδεύεται πάντα από μια διαρκή αγωνία αποδοχής, επιβίωσης και στις καλές εποχές, εξέλιξης. Μεταξύ αστείου και σοβαρού λέω τον τελευταίο καιρό ότι διώκεται η τέχνη επειδή ζηλεύουν τους καλλιτέχνες.

Οταν αποφάσισα να κάνω σπουδές στην ΑΣΚΤ, άφησα πίσω μου τις σπουδές της Κοινωνιολογίας. Απίστευτο πώς η τωρινή υπουργός Παιδείας θεωρεί και τα δύο περιττά, αν και εξεταζόμενα μαθήματα. Απαρνήθηκα το θεωρητικό μου κομμάτι για να μπω στα βάθη των ενστίκτων, της μαγείας των χρωμάτων και να βρω το κάλεσμα μέσα μου.

Ο δρόμος προς την ελευθερία: γοητευτικός μα και δύσκολος. Η αφοσίωση που χρειάζεται είναι κάτι που μαθαίνεται. Οπως μαθαίνεται και η υπομονή όταν είσαι νέα και δεν τη διαθέτεις. Το να έχεις εγωισμό και να αντέχεις κι όταν στον ποδοπατούν. Οσα κερδίζεις βέβαια είναι δώρα για όλη σου τη ζωή. Μαθαίνεις πως δεν πειράζει αν δεν είσαι κοινωνικός όσο ζητούν οι περιστάσεις, αν δεν έχεις λεφτά ή αν είσαι ονειροπόλος κι άλλα πολλά… Μαθαίνεις τον εαυτό σου και αποκτάς αυτάρκεια.

Καθώς δουλεύεις με τα χέρια και το μυαλό σου κι έχεις όχημα τα ταξίδια, την ποίηση και τη μουσική σιγά σιγά και με τη βοήθεια της παιδαγωγικής και της διδακτικής της τέχνης μαθαίνεις και να μεταφέρεις όλη αυτή την ενέργεια.

Το ότι βιώνεις μια τόσο εξαιρετική κατάσταση λογικά σου αφήνει την αίσθηση της ευγνωμοσύνης. Εάν λοιπόν έχεις και τη συναναστροφή με τα παιδιά η καλή ενέργεια πολλαπλασιάζεται, μιας και τα παιδιά διακρίνονται από την αγνότητα και την καθαρότητα των συναισθημάτων τους κι έχουν ανοιχτούς ορίζοντες.

Εχουν όλα τα παιδιά φαντασία; Δυστυχώς η φαντασία στην εποχή μας έχει πέσει σε χειμερία νάρκη. Τα παιδιά είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και τους υπολογιστές.

Μόνο εξαιρετικές περιπτώσεις παιδιών που έχουν γερές βάσεις καλλιέργειας από το σπίτι, όπου οι γονείς επιτρέπουν κι ενθαρρύνουν την επαφή με την καλή μουσική, τον χορό, το θέατρο, τα σπουδαία έργα τέχνης, τη δημιουργικότητα, ναι, σ’ αυτά υπάρχει φαντασία.

Εχω συναντήσει μέσα στα τελευταία χρόνια εξαιρετικές περιπτώσεις. Εκεί η διδασκαλία απογειώνεται. Βάζω μουσική στον υπολογιστή κι από κάτω ο μαθητής αναγνωρίζει τι ακούει. «Αυτό, κυρία, είναι Bach!» λέει και πετάνε φλόγες τα μάτια του.

Εχω όμως κερδίσει και μαθητές στα μέσα της χρονιάς. Που ώς τότε είχαν να αντιμετωπίσουν σοβαρά οικογενειακά προβλήματα ή την έλλειψη αυτοπεποίθησης που προκύπτει από τις κλονισμένες οικογενειακές σχέσεις. Κι αυτό είναι τεράστια ανταμοιβή.

Εχω συναντήσει παιδιά που μέσα από την επαφή που τους πρότεινα με κάποιον γνωστό καλλιτέχνη βρήκαν αυτό που τους ταίριαζε.

Ως αναπληρώτρια καθηγήτρια εικαστικών κάθε που τελειώνει μια σχολική χρονιά δεν ξέρω πού θα είμαι την επόμενη. Και τα παιδιά πάντα με ρωτούν: «Κυρία, θα σας έχουμε του χρόνου;» Κι εγώ λέω: «Παιδιά… δεν ξέρω».

Τώρα πια λοιπόν δεν ξέρω τίποτα. Αν οι μόνιμοι συνάδελφοι φύγουν από τα Λύκεια, θα πάρουν δικαιολογημένα τη θέση τους στην πρωτοβάθμια ή στα Γυμνάσια. Αν συμβεί αυτό, κανείς δεν ξέρει πότε θα ξαναδουλέψει και πού. Ας μας πει λοιπόν η κ. Κεραμέως πώς προτείνει να επιβιώσει ένα μεγάλο κομμάτι αποφοίτων της ΑΣΚΤ;»

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
ΠΟΕΔΗΝ κατά ΟΙΕΛΕ για τα πλαστά πτυχία
Η Ομοσπονδία νοσοκομειακών άσκησε αγωγή, με την οποία αξιώνει 200.000 ευρώ από την Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών, με αφορμή το σκάνδαλο των ΤΕΕ τα οποία έδιναν απολυτήρια σε άτομα που δεν φοιτούσαν καν με...
ΠΟΕΔΗΝ κατά ΟΙΕΛΕ για τα πλαστά πτυχία
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
«Χλομή» παιδεία στους καιρούς της άγριας οικονομικής κρίσης
Ερευνα σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά καταδεικνύει το σοβαρότατο πρόβλημα ακόμα και στην παρακολούθηση του σχολικού προγράμματος. Προβλήματα σίτισης, ένδυσης, υπόδησης και περαιτέρω ψυχολογικά, προερχόμενα από...
«Χλομή» παιδεία στους καιρούς της άγριας οικονομικής κρίσης
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Σε ύψη ρεκόρ την περίοδο της κρίσης η πρόωρη σχολική εγκατάλειψη
Την ώρα που οι Ευρωπαίοι Συνήγοροι του Παιδιού ζητούν ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση για όλα τα παιδιά η πρόωρη σχολική εγκατάλειψή του στη χώρα μας σημειώνει ύψη ρεκόρ την περίοδο της κρίσης. Περισσότεροι από...
Σε ύψη ρεκόρ την περίοδο της κρίσης η πρόωρη σχολική εγκατάλειψη
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Βοηθούν τα ολοήμερα, λείπει η υποστήριξη για τις εργαζόμενες μητέρες
Αδιαμφισβήτητα θετικός είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν τα ολοήμερα σχολεία στην οικογένεια καθώς βοήθησαν τις μητέρες να συμμετέχουν στον ενεργό πληθυσμό ωστόσο, σχετική έρευνα αποκαλύπτει την έλλειψη...
Βοηθούν τα ολοήμερα, λείπει η υποστήριξη για τις εργαζόμενες μητέρες
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Έρευνα για την εξ αποστάσεως εξεταστική
Αν το κράτος παρείχε την απαραίτητη (και επί ίσοις όροις) πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά και απαραίτητα τεχνολογικά μέσα σε όλους τους φοιτητές, η εξ αποστάσεως εξεταστική του Ιουνίου/Ιουλίου δε θα είχε...
Έρευνα για την εξ αποστάσεως εξεταστική
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Δε συμμετέχουμε στις συνεδριάσεις-παρωδία που απαιτεί το Υπουργείο Παιδείας
Την τακτική του υπουργείου Παιδείας που ζητά να γίνουν μέσα στον Αύγουστο, εν μέσω διακοπών, οι τοποθετήσεις-μετακινήσεις των εκπαιδευτικών καταγγέλλουν αιρετά μέλη σε πολλά ΠΥΣΔΕ της χώρας.
Δε συμμετέχουμε στις συνεδριάσεις-παρωδία που απαιτεί το Υπουργείο Παιδείας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας