«Οι γυναίκες δημοσιογράφοι τα εξηγούν καλύτερα»

Είναι μερικές φορές που δεν χρειάζεται καν να ψάξεις ένα ρεπορτάζ, έρχεται εκείνο και σε συναντάει – κυριολεκτικά μες στο γραφείο σου. Καμιά φορά δε το ρεπορτάζ είναι μόλις… 16 χρόνων κι ενώ έχει έρθει ώς εδώ για να ρωτήσει και να μάθει, καταλήγει να απαντάει στις δικές σου ερωτήσεις και να μαθαίνεις εσύ από αυτό.

Μπερδευτήκατε; Θα το ξεμπερδέψω πάραυτα και θα ενθουσιαστείτε όσο εγώ τουλάχιστον.

Στην εφημερίδα έρχονται συχνά πυκνά πιτσιρίκια από διάφορα σχολεία, φοιτητές και μεταπτυχιακοί, διδακτορικοί ερευνητές – κάποιοι από αυτούς μάλιστα μελετούν την ίδια την εφημερίδα. Συνήθως όμως έρχονται πρωί κι έτσι σπάνια συναντιόμαστε – ειδικά με τους πιο μικρούς.

Οι ωραίοι έφηβοι και οι έφηβες της Τετάρτης δεν πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο, αλλά είναι συμμαθητές στο ίδιο φροντιστήριο – κι όχι ένα οποιοδήποτε, αλλά στο Κοινωνικό Φροντιστήριο του Δήμου της Αθήνας, όπου 64 εθελοντές καθηγητές προετοιμάζουν τα παιδιά για τις εισαγωγικές εξετάσεις στο πανεπιστήμιο.

Το Κοινωνικό Φροντιστήριο είναι μια δομή που δημιούργησε ο Δήμος Αθηναίων το 2012 κι έχει υποστηρίξει μέχρι τώρα περισσότερους από 1.200 μαθητές. Πέρυσι 256 μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου φοίτησαν στο Κοινωνικό Φροντιστήριο που λειτούργησε στο νεόδμητο σχολικό κτίριο του 41ου Γυμνασίου, επί της οδού Πάτμου.

Και το πόσο καλή δουλειά κάνουν αυτοί οι σπουδαίοι δάσκαλοι φαίνεται από το γεγονός ότι ένας στους δύο μαθητές τους πέρασε στο πανεπιστήμιο. Αλλά όχι μόνο από αυτό.

Η Κάτια, που συνοδεύει τα παιδιά σήμερα, διδάσκει έκθεση κι είναι το ζωντανό παράδειγμα των δασκάλων που όλα αυτά τα χρόνια σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες κράτησαν τα σχολειά μας όρθια.

«Κυρία, αυτό που λέγατε την άλλη φορά για τον Ουμπέρτο Εκο και την αντικειμενικότητα μπορείτε να το ξαναπείτε;» – η ερώτηση από τη μαθήτριά της, αλλά και οι ερωτήσεις και οι τοποθετήσεις που κάνουν όλα τα παιδιά είναι αποκαλυπτικές από το πώς δουλεύουν στην τάξη τους.

Η Κάτια έφερε τους μαθητές και τις μαθήτριές της εδώ για να μάθουν πώς βγαίνει μια εφημερίδα. Τελικά, τα παιδιά έγιναν θέμα στην εφημερίδα – κι όχι τυχαία όπως θα καταλάβετε.

Η μικρή τους τάξη είναι μια μικρογραφία της πολύχρωμης Αθήνας: από τη Μολδαβία μέχρι την Αίγυπτο κι από την Αλβανία μέχρι το Πακιστάν τα παιδιά φτιάχνουν έναν πολύχρωμο πλανήτη.

Ανεβαίνουμε λοιπόν στον έβδομο, κάθονται με τη Φάλια μας γύρω από το μακρύ τραπέζι των συσκέψεων και τη βομβαρδίζουν με ερωτήσεις. «Τι σας διαφοροποιεί από τις άλλες εφημερίδες;», «πώς αποφασίζετε το πρωτοσέλιδο», «πώς διαλέγουν τα θέματά τους οι ρεπόρτερ», «γιατί ένα γεγονός το κάνετε είδηση κι ένα άλλο όχι».

Καλά όλα ως εδώ – και μάλλον τα αναμενόμενα. Αλλά μετά η Αλεξάνδρα, η Ελενα, ο Βίκτορας, ο Εφράμ, ο Αλεν, ο Ασχαν, ο Δημήτρης, η Ντενίσα γίνονται εντυπωσιακά ευθύβολοι. «Πώς διασταυρώνετε τις ειδήσεις», «πώς αναζητάτε πηγές», «πώς δείχνετε εμπιστοσύνη και σε ποιους», «πώς ξέρετε ότι η πηγή σας λέει την αλήθεια», «τι κάνετε με τα fake news».

Κι ένα βήμα παραπέρα: «πώς συνυπάρχετε τόσα χρόνια, αφού ο καθένας έχει την άποψή του», «πώς φτιάχνεται η γραμμή της εφημερίδας», «πιστεύετε ότι είστε αντικειμενικοί», «αυτή η περίφημη αντικειμενικότητα υπάρχει», «τι κάνετε με τους ανθρώπους της εξουσίας όταν τους γνωρίζετε», «πόσο σκληροί μπορεί να είστε στην κριτική σας».

Και κάπου εδώ ξεφυτρώνει η συζήτηση για τις γυναίκες δημοσιογράφους και -λυπάμαι αγαπητοί συνάδελφοι- από τα παιδιά ήρθε η έκπληξη. «Οι γυναίκες δημοσιογράφοι τα εξηγούν καλύτερα, όχι μόνο στη δική σας εφημερίδα, αλλά σε όλα τα ΜΜΕ». Πώς έτσι παιδιά, πώς το εξηγείτε; «Οι γυναίκες θέλουν να καταλάβεις, να σε πείσουν, παραθέτουν επιχειρήματα και συνήθως ούτε φωνάζουν, ούτε πλακώνονται για ψύλλου πήδημα. Μάλλον είναι πιο ώριμες».

Μάλλον λοιπόν συνάδελφοι -και μάλλον τα παιδιά αναφέρονται κυρίως στους τηλεοπτικούς- κάτι θα πρέπει να αλλάξουμε όλοι αν θέλουμε να εξακολουθούν να μας ακούνε…

Η συνέχεια ήταν πιο δύσκολη και πιο συναρπαστική: «γιατί να εμπιστευτούμε τους δημοσιογράφους», «μας λένε την αλήθεια», «πόσο εύκολα ή δύσκολα υποκύπτουν σε εκβιασμούς», «εξαγοράζονται ή όχι»;

Αυτοί εδώ οι 16χρονοι δεν έχουν μνήμη παρά μιας χώρας σε κρίση – και όχι μόνο οικονομική. Είναι έξυπνοι, είναι υποψιασμένοι, είναι δύσπιστοι. Με το τάμπλετ τους σερφάρουν στα μεγαλύτερα ΜΜΕ του κόσμου και η ματιά τους είναι εκπαιδευμένη να ψάχνει και να συγκρίνει.

Κι αυτοί είναι οι αναγνώστες του σήμερα και, κυρίως, του αύριο. Αυτοί που πρέπει να καταβάλουμε κόπο για να κερδίσουμε.