Σημαντική μείωση παρουσιάζει η μαθητική διαρροή στη δημόσια πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του Παρατηρητηρίου για τα θέματα καταγραφής και αντιμετώπισης της Μαθητικής Διαρροής του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).
Το 2008 διεξήχθη η τελευταία σχετική έρευνα από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για τη σχολική διαρροή και αφορούσε τη γενιά των μαθητών και μαθητριών (κοόρτη) του 2003-2004. Εκτοτε, δεν υπήρξε άλλη απογραφική έρευνα με πρωτογενή δεδομένα από όλες τις βαθμίδες της ελληνικής δημόσιας εκπαίδευσης. Σχεδόν δέκα χρόνια μετά, το Παρατηρητήριο για τα θέματα της μαθητικής διαρροής του ΙΕΠ μελετά την πορεία των μαθητών από το σχολικό έτος 2013-14 μέχρι και την προηγούμενη σχολική χρονιά.
Τα βασικότερα συμπεράσματα της μελέτης εντοπίζονται στα εξής σημεία:
- Η μαθητική διαρροή ως μέγεθος παρουσιάζει διαχρονικά σημαντική μείωση.
- Η διαχρονική εξέλιξη του δείκτη της Πρόωρης Εγκατάλειψης του Σχολείου (ΠΕΣ) παρακολουθεί την τάση του δείκτη της μαθητικής διαρροής. Εμφανίζεται σαφής συμ-μεταβολή των δύο δεικτών, αλλά, για να τεκμηριωθεί με επάρκεια και να διερευνηθεί η φύση της σχέσης, απαιτούνται περισσότερα ερευνητικά δεδομένα και περαιτέρω μελέτη σε βάθος χρόνου.
- Η έμφυλη διάσταση εμφανίζεται κυρίως στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, όπου τα αγόρια εγκαταλείπουν το σχολείο με μεγαλύτερη συχνότητα από τα κορίτσια. Μεγαλύτερη ένταση του φαινομένου παρατηρείται στο Γυμνάσιο όπου τα αγόρια διαρρέουν με ποσοστό 35% περισσότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των κοριτσιών.
- Οι αστικές περιοχές εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά διαρροής σε σχέση με τις ημιαστικές και τις αγροτικές, χωρίς όμως μεγάλες διαφοροποιήσεις.
- Οι μαθητές/τριες που φοιτούν σε τάξη όχι ανάλογη της χρονολογικής τους ηλικίας ή/και μαθητές/τριες που μένουν και επαναλαμβάνουν μία ή περισσότερες φορές μία σχολική τάξη διαρρέουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό, το οποίο μπορεί να φτάσει το 80%. Επισημαίνεται, όμως, ότι κατά την απομάκρυνση από το «κανονικό» έτος φοίτησης μειώνεται ο απόλυτος αριθμός των μαθητών/τριών. Για τον λόγο αυτό, η ποσοτική διάσταση του φαινομένου δεν εμφανίζεται τόσο σημαντική όσο δείχνει η ποιοτική.
- Τα μεγαλύτερα ποσοστά μαθητικής διαρροής εμφανίζονται στην περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Αντίστοιχα υψηλά ποσοστά παρουσιάζουν όλοι οι νομοί της συγκεκριμένης περιφέρειας σε όλους τους τύπους σχολείου. Από την άλλη, η περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας εμφανίζει τα μικρότερα ποσοστά διαρροής. Στην περιφέρεια Ηπείρου, τα ποσοστά διαρροής έχουν μειωθεί κατά το ήμισυ την τελευταία δεκαετία, ενώ ανάλογη βελτίωση σημειώθηκε και στις περιφέρειες Βορείου και Νοτίου Αιγαίου.
- Σε απόλυτους αριθμούς και σταθερά για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης, οι περισσότεροι μαθητές διαρρέουν στην Αττική, μιας και το 1/3 του μαθητικού πληθυσμού βρίσκεται στη συγκεκριμένη περιφέρεια. Για τον ίδιο λόγο ακολουθεί η περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Η ερευνητική ομάδα που εκπόνησε τη μελέτη αποτελείται από τα στελέχη του επιστημονικού προσωπικού του ΙΕΠ: Ελένη Παπαδοπούλου, προϊσταμένη του Παρατηρητηρίου, Ελένη Καραγιάννη, Βασίλειο Καρναβά, Ευαγγελία Κουτίδου και Ιωάννη Καπετανάκη. Η νέα έρευνα και οι μεθοδολογικές επιλογές της ερευνητικής ομάδας καθορίστηκαν από την ανάγκη συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων της παρούσας μελέτης με εκείνα του παρελθόντος, με την ταυτόχρονη αξιοποίηση σύγχρονων ακριβέστερων εργαλείων καταγραφής, προκειμένου να διαγνωστεί με σαφήνεια η τάση που παρουσιάζει το φαινόμενο της μαθητικής διαρροής στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Η πλήρης μελέτη θα δοθεί στη δημοσιότητα εντός του επόμενου μήνα, μέσα από τον ιστότοπο του ΙΕΠ (http://www.iep.edu.gr/index.php/el/).
Ενδεικτικά ορισμένοι πίνακες:
