Το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων χθες έριξε τίτλους τέλους στην πολύκροτη υπόθεση της Χρυσής Αυγής και αποφάσισε την έκτιση ποινής κάθειρξης πέντε ετών για την Ελένη Ζαρούλια, σύζυγο του φιρερίσκου της οργάνωσης, Νίκου Μιχαλολιάκου, η οποία μέχρι σήμερα δεν είχε οδηγηθεί στη φυλακή, καθώς της είχε χορηγηθεί αναστολή μετά την πρωτόδικη απόφαση. Υιοθετώντας την εισαγγελική πρόταση της Κυριακής Στεφανάτου, το δικαστήριο απέρριψε τη μετατροπή της ποινής σε χρηματική, κρίνοντας ότι πρέπει να εκτιθεί.
Μαζί της οδηγούνται στη φυλακή ακόμα τρεις καταδικασθέντες: ο Γιώργος Δήμου και ο Γεώργιος Σκάλκος, που καταδικάστηκαν σε κάθειρξη επτά ετών (σ.σ. όπως και πρωτόδικα) για συνέργεια στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, καθώς και ο Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, ο οποίος έλαβε την ίδια ποινή για την απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος Αιγύπτιων αλιεργατών και ένταξη στην εγκληματική οργάνωση. Ωστόσο, τις επόμενες ημέρες θα φανεί αν πρόκειται να οδηγηθούν εκ νέου στη φυλακή καταδικασμένοι χρυσαυγίτες που έχουν μεν αποφυλακιστεί, αλλά δεν έχουν εκτίσει το σύνολο της ποινής τους. Στη φυλακή παραμένουν ο δολοφόνος του Παύλου Φύσσα, Γιώργος Ρουπακιάς, καταδικασμένος σε ισόβια και 10 χρόνια, καθώς και οι πρώην βουλευτές Ηλίας Κασιδιάρης και Ιωάννης Λαγός.
Η απόφαση του Εφετείου σφράγισε ουσιαστικά τις πρωτόδικες ποινές για το διευθυντήριο της Χρυσής Αυγής. Ο Νίκος Μιχαλολιάκος και η ηγετική ομάδα, Κασιδιάρης, Λαγός, Παππάς, Γερμενής και Παναγιώταρος, καταδικάστηκαν σε κάθειρξη 13 ετών για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, ενώ ο Αρτέμης Ματθαιόπουλος σε 10 έτη. Για τους πρώην βουλευτές που κρίθηκαν ένοχοι για ένταξη, οι ποινές κυμάνθηκαν από πέντε έως επτά χρόνια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η απόφαση του δικαστηρίου να απορρίψει τα περισσότερα αιτήματα ελαφρυντικών, αναγνωρίζοντας μόνο σε πέντε καταδικασθέντες –κατά πλειοψηφία– το ελαφρυντικό της μετέπειτα καλής συμπεριφοράς. Η κρίση αυτή καθόρισε και το τελικό τοπίο των ποινών, οδηγώντας ορισμένους κατηγορουμένους πρώτη φορά στη φυλακή.
Την ίδια στιγμή, είκοσι τέσσερις από τους σαράντα δύο καταδικασθέντες έχουν ήδη αποφυλακιστεί με υφ’ όρον απόλυση, έχοντας εκτίσει το προβλεπόμενο μέρος των ποινών τους, ενώ για έντεκα ακόμα το δικαστήριο επέλεξε αναστολή ή μετατροπή της ποινής, με περιοριστικούς όρους, όπως η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα.
Βαθιά περηφάνια για όσους δεν δείλιασαν μπροστά στο τέρας
Ευχαριστώ με όλη μου την ψυχή όλους τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα στην οικογένειά μου, κανένας τους δεν περίσσεψε σ’ αυτόν τον όλεθρο. Νιώθω βαθιά περηφάνια για όλους τους αντιφασίστες, όλες τις αντιφασίστριες που δεν δείλιασαν μπροστά στο τέρας. Νικήσαμε ηττημένοι, σκάψαμε και βρήκαμε ζωή στον θάνατο.
Δύναμη και όλη μου την αλληλεγγύη στους γονείς που παλεύουν τσακισμένοι για να δικαιώσουν τα παιδιά τους. Τους συναισθάνομαι με όλο μου το είναι. Το μεγαλύτερο ευχαριστώ στο παιδί μου. Ηταν τιμή μου που ζήσαμε αυτά τα λίγα χρόνια μαζί, και με τις αναμνήσεις θα συνεχίσω να υπάρχω. Πότε ξανά φασισμός. Τίποτα δεν τελείωσε, κανείς μας δεν ξεχνά!
Επικυρώνεται το ανάχωμα που έσκαψε το αίμα του Παύλου Φύσσα
Κώστας Σκαρμέας, συνήγορος Αιγύπτιων αλιεργατών
Ως δικηγόροι υποστήριξης κατηγορίας δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμη ότι όντως κάτι που άρχισε τον Σεπτέμβριο του 2013 με τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, τελειώνει τον Μάρτιο του 2026. Αλλά είναι μια ιστορική στιγμή. Αυτό πρέπει να το λέμε και να το ξαναλέμε. Δεν έχει ξαναϋπάρξει στην Ιστορία της Ελλάδας τόσο ομόφωνη, τόσο βαριά καταδίκη από το κράτος μιας ναζιστικής, εγκληματικής, φασιστικής οργάνωσης. Αυτό έμεινε, είναι τελεσίδικο, θα μείνει στην Ιστορία. Και σίγουρα είναι, στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, μια πολύ σημαντική παρακαταθήκη, ότι τουλάχιστον μπαίνει μια κόκκινη γραμμή στο τι επιτρέπεται και τι δεν επιτρέπεται σε αυτή τη χώρα. Τουλάχιστον φασίστες με μαχαίρια δεν επιτρέπεται να βγουν. Θα υπάρχει μια καταδίκη βαριά.
Είμαστε δικαιωμένοι και πιο δικαιωμένοι νιώθουμε για τη Μάγδα Φύσσα, για την οικογένεια του Παύλου, για τους Αιγύπτιους αλιεργάτες, για πάρα πολλούς μάρτυρες, μετανάστες που όρθωσαν το ανάστημά τους, τους κομμουνιστές του ΠΑΜΕ που ξεπέρασαν τον φόβο τους και κατέθεσαν ενάντια στο τέρας της Χρυσής Αυγής που ήταν πανίσχυρη μέχρι το 2019. Ολους τούς γονάτισε το αντιφασιστικό κίνημα, τους γονάτισε η Μάγδα Φύσσα, τους γονάτισαν οι Αιγύπτιοι αλιεργάτες.
Θεωρούμε ότι είναι αρκετά επιεικής η απόφαση ως προς ποινές για κάποιους επιμέρους κατηγορούμενους, όπως οι κατηγορούμενοι των Αιγυπτίων. Παρ’ όλα αυτά είναι σημαντικό ότι ακόμα και σήμερα οδηγούνται στη φυλακή η Ελένη Ζαρούλια, οι συνεργοί στη δολοφονία του Παύλου Φύσσα που είχαν πάρει αναστολή πρωτοδίκως, ο Δήμος, ο Σκάλκος και ο Παπαδόπουλος, για την απόπειρα ανθρωποκτονίας των Αιγυπτίων, που πάει φυλακή επίσης για πρώτη φορά. Και ίσως και κάποιοι άλλοι, θα δούμε τις επόμενες μέρες ποιοι δεν έχουν εκτίσει την ποινή τους.
Κλείνει ένας κύκλος. Το πιο σημαντικό που θα κρατήσουμε είναι ότι επικυρώνεται η πρωτόδικη απόφαση, επικυρώνεται το ανάχωμα που έσκαψε το αίμα του Παύλου Φύσσα στις 18 Σεπτέμβρη 2013.
Η απόφαση να μην περιοριστεί στις θυρίδες της ατομικής και συλλογικής μας μνήμης
Θόδωρος Θεοδωρόπουλος, συνήγορος οικογένειας Φύσσα
Η απόφαση του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, που ουσιαστικά επικύρωσε την πρωτόδικη καταδικαστική απόφαση, έχει τεράστια αξία γιατί, πέραν από τη δικαίωση των θυμάτων και των οικογενειών τους, αφαιρέθηκε τελεσίδικα η αμφίεση του πολιτικού κόμματος της Χρυσής Αυγής και αποκαλύφθηκε ολοκάθαρα ο εγκληματικός της χαρακτήρας, όπως και το ναζιστικό κίνητρο των αξιόποινων πράξεών της.
Αποκαλύφθηκε ότι η ανθρωποκτονία του Π. Φύσσα και οι υπόλοιπες αξιόποινες πράξεις που εξετάστηκαν δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά, όπως τις αντιμετώπιζε η Πολιτεία μέχρι το 2013, αλλά εγκληματικές πράξεις που σχεδιάστηκαν και τελέστηκαν στο πλαίσιο της ναζιστικής οργάνωσης, κατ’ εφαρμογή των καταστατικών αρχών και στόχων της, η υλοποίηση των οποίων ταυτίζεται με το έγκλημα.
Η περί ποινών απόφαση του δικαστηρίου, που δυστυχώς απέρριψε την εμπεριστατωμένη έφεση του εισαγγελέα Εφετών με την οποία ζητούσε την επιβολή υψηλότερων ποινών κατά των διευθυντών της εγκληματικής οργάνωσης και κατά των καταδικασμένων για την απόπειρα ανθρωποκτονίας του Αιγύπτιου αλιεργάτη, εξάντλησε τα όρια της επιεικούς μεταχείρισης, αναστέλλοντας ή μετατρέποντας τις ποινές για 11 (από τους συνολικά 42) κατηγορουμένους, εκ των οποίων για 6 (πρώην) βουλευτές.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση αποτελεί νομικό και ιστορικό κειμήλιο, καθώς αναδεικνύει την εγκληματική φύση του ναζισμού. Δεν πρέπει όμως να περιοριστεί στις θυρίδες της ατομικής και συλλογικής μας μνήμης, αλλά να γίνει για τον λαό, ο οποίος έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο, κίνητρο και όπλο για την ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση της αντιφασιστικής πάλης και για να μην αφήσουμε, όπως είπε και η Μάγδα Φύσσα, «ούτε σπιθαμή γης στους φασίστες» – καθήκον δραματικά επίκαιρο.
Η συντεταγμένη πολιτεία δεν θριάμβευσε στην αντιμετώπιση της Χ.Α.
Μαρίνα Δαλιάνη, συνήγορος οικογένειας Φύσσα
Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα από τη Χρυσή Αυγή τον Σεπτέμβριο του 2013 ήταν ο καταλύτης που πυροδότησε την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης και την ανατροπή της κανονικοποίησης της ναζιστικής βίας που είχε επιβάλει, εκμεταλλευόμενη τη θεσμική ασυλία που η ίδια η ελληνική πολιτεία της είχε επί χρόνια απλόχερα προσφέρει.
Σήμερα, 13 χρόνια μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθηνών, μετά από μια διεξοδική και νηφάλια διαδικασία τεσσάρων ετών, επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και έκρινε τελεσίδικα πλέον ότι η Χρυσή Αυγή ήταν εγκληματική οργάνωση, με ιεραρχική δομή και στρατιωτική οργάνωση, η οποία δρούσε υπό τον μανδύα νόμιμου πολιτικού κόμματος. Το δικαστήριο αξιολόγησε με νηφαλιότητα το μοναδικής πληρότητας αποδεικτικό υλικό που είχε στη διάθεσή του και απέδωσε δικαιοσύνη.
Η σημερινή απόφαση δεν μπορεί να θεραπεύσει τη δραματική καθυστέρηση της συντεταγμένης πολιτείας στην αντιμετώπιση της ναζιστικής βίας που η εγκληματική οργάνωση όχι μόνο ασκούσε, αλλά και με θράσος διακήρυττε δημόσια διά των ηγετικών στελεχών της. Ομως συνιστά αναπόφευκτα μια στιγμή δικαίωσης και ανακούφισης για τα θύματα και τους συγγενείς τους, που μετέτρεψαν την ανείπωτη θλίψη που βίωσαν σε δύναμη, στηρίζοντας αδιάλειπτα τη μακρά δικαστική διαδικασία και ταυτόχρονα μια αχτίδα φωτός για την επικράτηση του κράτους δικαίου έναντι των εγκληματικών επιδιώξεων των θιασωτών του ναζισμού.
