Ανθρωποκτονία από ενδεχόμενο δόλο…

Tην παραπομπή σε δίκη των επτά αστυνομικών της ομάδας ΔΙΑΣ για ανθρωποκτονία από ενδεχόμενο δόλο κατά συναυτουργία, για τον θάνατο του 18χρονου Ρομά Νίκου Σαμπάνη στο Πέραμα τον Οκτώβριο του 2021, αποφάσισε το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πειραιά.

Ωστόσο η εξέλιξη αυτή φαίνεται να συνοδεύεται από το πιο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από το παραπεμπτικό βούλευμα το οποίο είναι η ξεκάθαρη κρίση της δικαστικής αρχής ότι ο Νίκος Σαμπάνης δεν ήταν ο οδηγός του οχήματος αλλά επέβαινε σε αυτό ως συνοδηγός. Πρόκειται για διαπίστωση η οποία επιβεβαιώνει τα όσα η οικογένεια του θύματος κατήγγελλε από την πρώτη στιγμή, έχοντας μάλιστα προσκομίσει βιντεοληπτικό υλικό, στο οποίο αποτυπώνεται η στιγμή της ακινητοποίησης του οχήματος και ο οδηγός να εξέρχεται από αυτό και να φεύγει.

Το εύρημα

Καθοριστικό ρόλο στη δικαστική αξιολόγηση για τη θέση των επιβαινόντων στο καταδιωκόμενο όχημα διαδραμάτισε το εύρημα μιας σφαίρας σφηνωμένης στην πόρτα του οδηγού. Σύμφωνα με τη βαλλιστική έκθεση, η βολίδα εντοπίστηκε «στην εσωτερική πλευρά της εμπρόσθιας αριστερής θύρας του οδηγού του οχήματος, και ενώ η θύρα ήταν ανοιχτή». Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι κατηγορούμενοι αστυνομικοί υποστήριξαν στις απολογίες τους ότι η πόρτα του οδηγού δεν άνοιξε σε κανένα στάδιο του περιστατικού. Το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, συνεκτιμώντας το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων, έκρινε τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς ως ψευδείς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Νίκος Σαμπάνης δεν βρισκόταν στη θέση του οδηγού, αλλά του συνοδηγού.

Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά το βούλευμα, «προκύπτει με σαφήνεια ότι η ΟΠΗ αυτή προκλήθηκε από βολίδα που φέρει γενετικά στοιχεία του Νικολάου Σαμπάνη κατά τον χρόνο που η θύρα του οδηγού ήταν ανοιχτή. Επομένως κατά τη διάρκεια των πυροβολισμών άνοιξε η θύρα του οδηγού και όχι του συνοδηγού στην οποία σημειωτέον δεν εντοπίστηκε καμιά ΟΠΗ από βολίδα […] και ότι αφού άνοιξε η θύρα του οδηγού ο Νικόλαος Σαμπάνης συνέχισε να βρίσκεται εντός του οχήματος. Εξάλλου ούτε οι κατηγορούμενοι ισχυρίστηκαν ότι άνοιξαν και η θύρα του οδηγού και η θύρα του συνοδού του οδηγού κατά τη διάρκεια των πυροβολισμών ώστε να δημιουργείται αμφιβολία. Το δε τραυματισμένο σώμα του Νικολάου Σαμπάνη ανασύρθηκε από τους αστυνομικούς, όπως προκύπτει, από τη θύρα του συνοδηγού, γεγονός το οποίο κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων καταδεικνύει ότι βρισκόταν τραυματισμένο στη θέση του συνοδηγού».

Παράλληλα το Δικαστικό Συμβούλιο δεν βασίστηκε σε ένα και μόνο εύρημα, αλλά και στον συνδυασμό της βαλλιστικής ανάλυσης, της εξέτασης του γενετικού υλικού που εντοπίστηκε στα χειριστήρια και στην εσωτερική χειρολαβή της πόρτας. Οπως επισημαίνεται στο βούλευμα, τα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα δεν συνάδουν με τον ισχυρισμό ότι το θύμα βρισκόταν στη θέση του οδηγού κατά τον χρόνο των πυροβολισμών.

Σύμφωνα με τους δικαστές, όσον αφορά τους δυο φίλους του Ν. Σαμπάνη που επέβαιναν και αυτοί στο μοιραίο όχημα (είναι επίσης κατηγορούμενοι στην υπόθεση – 8ος και 9ος κατηγορούμενος), προκύπτει πως «γενετικά στοιχεία του ενός (9ου κατηγορουμένου) εντοπίστηκαν στα δείγματα που λήφθηκαν από την εξωτερική χειρολαβή της πόρτας του οδηγού, ενώ βρέθηκαν δακτυλικά αποτυπώματα του στην εξωτερική επιφάνεια της πόρτας του οδηγού, ενώ δεν βρέθηκαν δακτυλικά αποτυπώματα του Σαμπάνη στο χειρόφρενο του οχήματος».

Ασκοποι πυροβολισμοί

Την ίδια ώρα το βούλευμα επισημαίνει ότι σημαντικός αριθμός των πυροβολισμών έγιναν σε χρόνο κατά τον οποίο οι αστυνομικοί είχαν ήδη απομακρυνθεί από την πορεία του οχήματος ή όταν αυτό είχε ακινητοποιηθεί, γεγονός που αποδομεί τον ισχυρισμό περί άμεσης και παρούσας απειλής κατά της ζωής τους.

Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, οι κατηγορούμενοι «ενήργησαν με προφανή έλλειψη της απαιτούμενης ψυχραιμίας, υπερβαίνοντας το μέτρο που επιτάσσει η αστυνομική δεοντολογία και ο νόμος. […] ο ισχυρισμός (σ.σ. περί άμυνας) πρέπει να απορριφθεί διότι από όλα τα ανωτέρω αποδεικνυόμενα πραγματικά περιστατικά σε συνδυασμό με τα διαλαμβανόμενα στην οικεία νομική σκέψη δεν δικαιολογείται από τις περιστάσεις η χρήση των πυροβόλων όπλων σε βάρος των καταδιωκόμενων».

Αναφορικά δε με το γεγονός ότι οι αστυνομικοί δεν υπάκουσαν στις εντολές του κέντρου, οι δικαστές αναφέρουν ότι «οι κατηγορούμενοι έλαβαν κατά τη διάρκεια της καταδίωξης σαφείς εντολές να σταματήσουν την καταδίωξη, η οποία είχε καταστεί επικίνδυνη για τη σωματική ακεραιότητα των ίδιων και των καταδιωκόμενων. Εντολές τις οποίες δεν άκουσαν από τον ασύρματο λόγω των συνθηκών όμως όφειλαν να γνωρίζουν βάσει της εκπαίδευσής τους ότι έπρεπε να σταματήσουν προσωρινά την καταδίωξη διατηρώντας έστω υπό επιτήρηση το καταδιωκόμενο όχημα».

Υπενθυμίζεται πως στις 22 Οκτωβρίου του 2021 αστυνομικοί της ομάδας ΔΙΑΣ άρχισαν να καταδιώκουν ένα λευκό Hyundai Accent αντιλαμβανόμενοι ότι μέσα ήταν ανήλικοι Ρομά, εκτιμώντας ότι είχαν κλέψει το αυτοκίνητο. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες και από βιντεοληπτικό υλικό, το αυτοκίνητο σταμάτησε προκειμένου να μη συγκρουστεί με λεωφορείο και επιχείρησε να κάνει όπισθεν, αλλά οι αστυνομικοί το πρόλαβαν και άνοιξαν πυρ. Στο σημείο έπεσαν 36 σφαίρες, ο Νίκος Σαμπάνης δολοφονήθηκε εν ψυχρώ και ο Ε.Μ., που καθόταν στο πίσω κάθισμα, τραυματίστηκε σοβαρά από σφαίρες στην πλάτη και στην κοιλιά. Υπεβλήθη σε πολύωρο χειρουργείο και κατάφερε να κρατηθεί στη ζωή.

Πλήγμα στην απόπειρα συγκάλυψης

«Αυτό που η οικογένεια Σαμπάνη φώναζε από την πρώτη στιγμή, ότι δηλαδή ο 18χρονος Νίκος Σαμπάνης δολοφονήθηκε από σφαίρες αστυνομικών χωρίς καν να είναι οδηγός στην καταδίωξη στο Πέραμα τον Οκτώβριο του 2021, είναι πλέον η επίσημη θέση των δικαστικών αρχών, όπως αποτυπώνεται στο Βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Πειραιά. Είναι νωρίς να μιλήσουμε για δικαίωση, όμως μπορούμε να μιλήσουμε για ένα σημαντικό πλήγμα στην απόπειρα συγκάλυψης μιας ακόμα ρατσιστικής αστυνομικής δολοφονίας. Ο πρώην Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Τάκης Θεοδωρικάκος, που είχε σπεύσει να επισκεφθεί τους συλληφθέντες αστυνομικούς παρεμβαίνοντας ανοιχτά στο έργο της δικαστικής διερεύνησης, είναι υπόλογος για την ανεπιτυχή συγκάλυψη. Περιμένουμε τις άμεσες ενέργειες του Υπουργού Μ. Χρυσοχοϊδη και του Αρχηγού της ΕΛΑΣ Δ. Μάλλιου για τη διαθεσιμότητα των επτά κατηγορούμενων για ανθρωποκτονία αστυνομικών».

Θανάσης Καμπαγιάννης, δικηγόρος της οικογένειας του Νίκου Σαμπάνη