Ως αντισυνταγματικές έκρινε πλέον οριστικά, το Συμβούλιο της Επικρατείας, τις μονομελείς επιτροπές ασύλου. Υπενθυμίζεται ότι από τον περασμένο Δεκέμβριο το ΣτΕ είχε κρίνει ως αντισυνταγματική τη σχετική διάταξη του νόμου Μηταράκη του 2020, που θέσπιζε μονομελείς δευτεροβάθμιες επιτροπές ασύλου για τις περιπτώσεις της ταχύρρυθμης εξέτασης των αιτημάτων, δηλαδή για τη συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων που υποβάλλονται στα κέντρα υποδοχής στα νησιά.
Τότε, η απόφαση ΣτΕ δεν είχε δημοσιευθεί, αλλά το περιεχόμενό της έγινε γνωστό από ανακοίνωση του εκπροσώπου Τύπου του προέδρου του ΣτΕ.
Τώρα, λοιπόν, το Συμβούλιο της Επικρατείας αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «το Δικαστήριο κράτησε και δίκασε την αίτηση ακυρώσεως, την οποία και έκανε δεκτή για τον βασίμως κατά τα ανωτέρω προβληθέντα λόγο ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είχε εκδοθεί από Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών υπό μονομελή σύνθεση».
Σημειώνει επίσης ότι «με την 1150/2025 απόφαση η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας επέλυσε, κατόπιν της 881/2024 παραπεμπτικής απόφασης του Δ΄ Τμήματος υπό επταμελή σύνθεση, ζήτημα που υπεβλήθη στο Δικαστήριο με απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 3900/2010. Ειδικότερα, στο Συμβούλιο της Επικρατείας υπεβλήθη ζήτημα που ανέκυψε με αφορμή αίτηση ακυρώσεως αλλοδαπού κατά απόφασης Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών υπό μονομελή σύνθεση, με την οποία απερρίφθη σε δεύτερο βαθμό το αίτημά του να του χορηγηθεί διεθνής προστασία και διετάχθη, περαιτέρω, η επιστροφή του, με οικειοθελή αναχώρηση από τη Χώρα.
Τονίζει επίσης ότι «με την απόφαση της Ολομελείας του Δικαστηρίου κρίθηκε κατά πλειοψηφία ότι το άρθρο 89 παρ. 2 του Συντάγματος δεν επιτρέπει την ανάθεση σε δικαστικό λειτουργό καθηκόντων μονομελούς διοικητικού οργάνου, έστω και αν αυτό ασκεί αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα. Κατά συνέπεια, η διάταξη του άρθρου 5 παρ. 7 του ν. 4375/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 116 παρ. 2 του ν. 4636/2019 και η εν λόγω παράγραφος αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 30 παρ. 2 του ν. 4686/2020, αντίκειται στο Σύνταγμα, κατά το μέρος που προβλέπει ότι οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών λειτουργούν και υπό μονομελή σύνθεση. Μειοψήφησαν σχετικώς 12 μέλη του Δικαστηρίου».
Τέλος, το Δικαστήριο όρισε ότι «οι συνέπειες της αντισυνταγματικότητας θα επέλθουν από την προηγούμενη ημέρα της δημοσίευσης της απόφασης».
Σε κάθε περίπτωση, οι ατυχείς και πρόχειρες νομοθετικές ρυθμίσεις στο προσφυγικό κατά παράβαση του Συντάγματος επιβάρυναν περαιτέρω τη διαδικασία ασύλου.
