Περιορίζεται η προστασία του απορρήτου επικοινωνιών

Λίγες μέρες πριν από το κλείσιμο της Βουλής και με αφορμή το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, αναμένεται να πάρει επίσημα το πράσινο φως η περαιτέρω διεύρυνση των κριτηρίων άρσης τηλεφωνικού απορρήτου. Ο λόγος για το νομοσχέδιο κύρωσης της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου του υπουργείου Υγείας που ψηφίστηκε χθες κατά πλειοψηφία επί της αρχής του στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής και αφορά τη μετακίνηση πυροσβεστών και στρατιωτικών στο ΕΚΑΒ: με νέα διάταξη, άσχετη με το αντικείμενο του υπουργείου, η κυβέρνηση επιχειρεί να μεγαλώσει τη λίστα με τα αδικήματα που δικαιολογούν άρση απορρήτου, τροποποιώντας τον νόμο 5002/2022, που είχε κατακριθεί ευρέως από νομικούς, δικηγορικούς συλλόγους, φορείς και επιστημονικές ενώσεις.

Η είδηση έγινε γνωστή την περασμένη βδομάδα, μέσω διαρροών που προανήγγειλαν την επείγουσα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης, επισημαίνοντας πως η ρύθμιση θα βοηθήσει στην αναζήτηση νέων στοιχείων για τα αίτια και τις συνθήκες της μετωπικής σύγκρουσης των δύο τρένων. Τότε διαφημίστηκε ως καλοπροαίρετη κίνηση από μεριάς της κυβέρνησης «προκειμένου να λυθούν τα χέρια των ειδικών εφετών ανακριτών που χειρίζονται την υπόθεση και να μπορούν να ανοιχτούν τα κινητά και σταθερά τηλέφωνα των εμπλεκομένων».

Πρόκειται για τα άρθρα 290 και 291 του Ποινικού Κώδικα που αφορούν τα αδικήματα των «επικίνδυνων παρεμβάσεων στα συγκοινωνιακά μέσα σταθερής τροχιάς, των πλοίων και των αεροσκαφών» και των «επικίνδυνων παρεμβάσεων στις συγκοινωνίες». Αξίζει να αναφερθεί πως το άρθρο 290 προβλέπει ότι τιμωρείται «όποιος διαταράσσει την ασφάλεια της συγκοινωνίας στους δρόμους: α) με καταστροφή, βλάβη ή μετακίνηση εγκαταστάσεων ή οχημάτων, β) με τοποθέτηση ή διατήρηση εμποδίων, γ) με αλλοίωση σημείων ή σημάτων ή με τοποθέτηση ή διατήρηση εσφαλμένων σημείων ή σημάτων ή δ) με άλλες, εξίσου επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις». Το άρθρο αφορά παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία και γεννώνται εύλογες απορίες για το ποια είναι η χρησιμότητα της επέκτασης των «νόμιμων» παρακολουθήσεων για τη διακρίβωση ποινικών αδικημάτων που συνδέονται με τα τροχαία ατυχήματα.

Στην πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση του νόμου περί άρσης απορρήτου που εισηγήθηκε η προηγούμενη κυβέρνηση -προκαλώντας, υπό το βάρος του σκανδάλου των υποκλοπών, δικαιολογημένες αντιδράσεις και δυσαρέσκεια για την παραβίαση συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων των πολιτών- τα δύο άρθρα δεν περιλαμβάνονταν στον ήδη μεγάλο κατάλογο των αδικημάτων του Ποινικού Κώδικα που, πέραν των περιπτώσεων λόγων εθνικής ασφαλείας, άνοιγε τον δρόμο για την ανεμπόδιστη άρση απορρήτου. Με την προσθήκη ενός ακόμη νομοθετήματος που θα συζητηθεί από την Ολομέλεια της Βουλής τις επόμενες μέρες, περιορίζεται ακόμη περισσότερο η προστασία του απορρήτου, παρά τις ενθουσιώδεις κυβερνητικές εξαγγελίες που επιχειρούν να πείσουν για το αντίθετο.

Ως πού φτάνει η επέκταση της «νόμιμης» άρσης του συνταγματικά απαραβίαστου απορρήτου με επίφαση τη διευκόλυνση των διωκτικών αρχών και πώς μπορεί να εργαλειοποιηθεί η διεύρυνση του πεδίου των αδικημάτων που τη δικαιολογούν; Η τροποποίηση έρχεται μόλις λίγες μέρες μετά τα στοιχεία της πολύμηνης έρευνας της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα που επανέφερε στο προσκήνιο το μέγεθος του σκανδάλου των υποκλοπών και έκανε λόγο για 92 άτομα που έλαβαν στο κινητό τους σύνδεσμο με το κακόβουλο λογισμικό Predator μέσω αλλοιωμένης διεύθυνσης του emvolio.gov.gr, της ηλεκτρονικής εφαρμογής εμβολιασμού της κυβέρνησης.

«Tις ίδιες μέρες που αποκαλύπτεται από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων το μέγεθος του σκανδάλου των υποκλοπών με την ασύδοτη και ατιμώρητη μαζική χρήση του Predator στην Ελλάδα, η κυβέρνηση συνεχίζει να συρρικνώνει επικίνδυνα το συνταγματικά προστατευόμενο απόρρητο των επικοινωνιών, καθιστώντας κανόνα αντί για εξαίρεση την παραβίασή του» τονίζει σε ανακοίνωσή της η Εναλλακτική Παρέμβαση – Δικηγορική Ανατροπή. «Η διεύρυνση των περιπτώσεων παραβίασης του απορρήτου των επικοινωνιών με τα συγκεκριμένα αδικήματα δεν υπηρετεί κάποια κοινωνική επιταγή, ιδίως σε ό,τι αφορά το αρ. 290 ΠΚ και τα αδικήματα που συνδέονται με παρεμβάσεις στην οδική συγκοινωνία, παρά μόνο τον ποινικό λαϊκισμό και τον ζήλο της κυβέρνησης για απονέκρωση και αχρήστευση του κορυφαίου αυτού συνταγματικού δικαιώματος» συμπληρώνει η παράταξη και καλεί την κυβέρνηση να αποσύρει την τροπολογία.