Οι υποψήφιοι πρόεδροι για τον ΔΣΑ μιλούν στην «Εφ.Συν.»- Β’ μέρος

Σε σαράντα εκλογικά τμήματα θα διεξαχθούν το διήμερο 28-29 Νοεμβρίου οι αρχαιρεσίες του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, του μεγαλύτερου και ιστορικότερου της χώρας. Σε όλες τις ταραγμένες δεκαετίες ο ΔΣΑ ήταν ενεργά παρών στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες και αντιμέτωπος πολύ συχνά με την εκτελεστική εξουσία, όπως στα ζητήματα των εκτοπίσεων και της κατασκοπίας, αλλά και των δικαιωμάτων των πολιτικών κρατουμένων για το Κυπριακό.

Μετά τη Μεταπολίτευση εκπροσωπήθηκε κατά κανόνα από προέδρους που ανήκαν στην Κεντροαριστερά (ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμό) αποσπώντας κατά καιρούς και τις ψήφους εκείνων που ψήφιζαν παραδοσιακά το ΚΚΕ. Πρώτος πρόεδρος στη Μεταπολίτευση έγινε ο Αλέξανδρος Σακελλαρόπουλος, τον οποίο είχε καταργήσει η χούντα. Από το 1976 μέχρι σήμερα εκλέχτηκαν συνολικά 11 πρόεδροι με αλλαγές «σκυτάλης» αλλά και συμμαχίες μεταξύ συντηρητικών και προοδευτικών παρατάξεων.

Οι φετινοί οκτώ υποψήφιοι πρόεδροι είναι κατ’ αλφαβητική σειρά οι Δημήτρης Αναστασόπουλος, Δημήτρης Βερβεσός, Αγγελος Βρεττός, Μιχάλης Καλαντζόπουλος, Θανάσης Καμπαγιάννης, Χαράλαμπος Κονδύλης, Αλέξανδρος Μαντζούτσος και Θεμιστοκλής Σοφός. Η «Εφ.Συν.» απηύθυνε τα ίδια ερωτήματα σε όλους τους υποψήφιους προέδρους και σήμερα δημοσιεύει το δεύτερο μέρος του ντιμπέιτ.

Οι ερωτήσεις

1. Ποιο θεωρείτε ότι είναι το πιο κομβικό αίτημα για τον κλάδο σας;
2. Ποιες πρωτοβουλίες θα πάρετε αν εκλεγείτε;
3. Ο ΔΣΑ δεν δημοσιοποίησε τις παρατηρήσεις του για τις αλλαγές στον νέο Π.Κ. Ποια είναι η δική σας θέση; Με ποιες διατάξεις διαφωνείτε;
4. Ποιος είναι ο ρόλος του Δικηγορικού Συλλόγου σε μια περίοδο που βάλλονται ευθέως τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Θεμιστοκλής Σοφός

1 Το πιο κομβικό αίτημα κατά την άποψή μου είναι η βελτίωση των φυσικών και ηλεκτρονικών υποδομών της Δικαιοσύνης, για την ταχύτητα απονομής και την αποτελεσματικότητά της. Καθυστερήσεις σε διαδικασίες, ελλιπές, ανειδίκευτο και κάποιες φορές απρόθυμο προσωπικό, ελλιπής ηλεκτρονική διασύνδεση και σε ελάχιστες υπηρεσίες, δημιουργούν δυσλειτουργίες και δυσχέρειες στην άσκηση του λειτουργήματός μας.

2 Εχουμε σχεδιάσει μια διαδικτυακή πλατφόρμα «σταθμού νομικής βοήθειας» για περιπτώσεις κακοποίησης και άμεσης νομικής συμβουλής προς τον πολίτη. Εχουμε σχεδιάσει επίσης διαδικτυακή πλατφόρμα παροχής κοινωφελούς εργασίας για την εναλλακτική έκτιση ποινών. Απαιτείται περαιτέρω η διεύρυνση των εφαρμογών παρακολούθησης τρεχουσών υποθέσεων, διακοπτομένων και αναβαλλομένων δικών, η χρησιμοποίηση της ηλεκτρονικής ταυτότητας σε εφαρμογές της καθημερινότητας.

Προτεραιότητά μας είναι η σύσταση 10 διαρκών επιτροπών παρακολούθησης νομοθετικού έργου και λειτουργίας της Δικαιοσύνης και άμεσης συμμετοχής σε αυτό 50 δικηγόρων ανά επιτροπή, ειδικά επιλεγμένων με κριτήρια εξειδίκευσης ανά δικαιικό κλάδο, η σύσταση διαρκούς επιτροπής σεμιναρίων επιμόρφωσης και η έκδοση ηλεκτρονικού ημερολογίου για όλες τις τροποποιήσεις για τη διαρκή ενημέρωση των δικηγόρων (e-Diary). Δίνουμε μεγάλη σημασία στον επιστημονικό χαρακτήρα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και στα διαρκή σεμινάρια.

Η σύσταση ινστιτούτου ποινικής διαπραγμάτευσης θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση ποινικών υποθέσεων με διαφορετικό πλαίσιο ποινών και παράλληλη αξιοποίηση της κοινωφελούς εργασίας. Νέοι δικηγόροι ως ειδικοί επιστήμονες του Ν. 4022/2011. Επιτροπή παρακολούθησης λειτουργίας της πλατφόρμας του e-ΕΦΚΑ και των ασφαλιστικών επιβαρύνσεων των δικηγόρων.

Αποσύνδεση της ρύθμισης των 120 δόσεων με την καταβολή τρεχουσών εισφορών. Προσβασιμότητα των ατόμων με αναπηρία με σύσταση θέσης συμβούλου προσβασιμότητας στον ΔΣΑ. Σύσταση διαρκούς επιτροπής λειτουργίας στο «Σπίτι του παιδιού», διαρκούς επιτροπής αντιμετώπισης ενδοοικογενειακής βίας, έμφυλης βίας και κακοποίησης. Απαραίτητες είναι η θεσμοθέτηση «επιθεωρητή δίκαιης δίκης», η σύσταση δικαστικού διερμηνέως για αλλοδαπούς κατηγορουμένους και η σύσταση διαρκούς επιτροπής μεταναστευτικού δικαίου. Σύσταση διαρκούς επιτροπής δικηγορικών εταιρειών σε συνεργασία με τον ΣΔΕΕ. Λειτουργία κεντρικής λεωφορειακής διαδρομής για τη μετακίνηση δικηγόρων. Σύσταση επιτροπής εποπτείας διαμεσολάβησης και διαιτησίας, διαρκής επιτροπή συνεργασίας με τη διοίκηση των δικαστηρίων. Στόχος μας είναι η ανάπτυξη των εργασιών των δικηγόρων και η διεύρυνση της δικηγορικής ύλης με γνώμονα την αναβάθμιση του κύρους του δικηγορικού λειτουργήματος.

3 Ανάρτησα στη δημόσια διαβούλευση, εμπρόθεσμα, τις απόψεις μου για τις αλλαγές στον νέο Π.Κ. και τις έχω δημοσιοποιήσει στο Δ.Σ. Δυστυχώς ο ΔΣΑ αποφάσισε να αναρτήσει τις απόψεις του καθυστερημένα, την ημέρα που ψηφίζονταν οι αλλαγές. Σχολίασα αρκετές διατάξεις, όπως αυτή της απρόσφορης απόπειρας, της κοινωφελούς εργασίας, τα εγκλήματα διακινδύνευσης, αλλά διαφώνησα ευθέως με τη διάταξη περί διασποράς ψευδών ειδήσεων ως ιδιαίτερα προβληματική και ευκαιριακή καθώς και την έλλειψη πλαισίου ποινής για την ανθρωποκτονία.

4 Ο ρόλος του Δικηγορικού Συλλόγου είναι να παρίσταται ως εγγυητής της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να συγκρούεται πραγματικά, όχι προσχηματικά, εκεί που απαιτείται, και όχι να κρύβεται πίσω από κυβερνητικό συνδικαλισμό και δημόσιες σχέσεις με την εκάστοτε κυβέρνηση. Τοποθετήθηκα ευθέως σε πολύ κρίσιμα ζητήματα του δημόσιου διαλόγου, όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, και σε θέματα που δυστυχώς ο ΔΣΑ θα έπρεπε να δείξει πυγμή και άποψη, όχι δειλή σιωπή. Θα συνεχίσω να ενεργώ ανεξαρτήτως κόστους με μοναδικό γνώμονα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εγγυητική λειτουργία του ΔΣΑ στην ελληνική κοινωνία.

Θανάσης Καμπαγιάννης

1 Το δικηγορικό σώμα μπορεί να εκφράζεται σύσσωμο μέσα από τις δομές των Δικηγορικών Συλλόγων, δεν είναι ωστόσο ενιαίο. Είναι ταξικά διαστρωματωμένο και εισοδηματικά πολωμένο.

Η πλειονότητα των δικηγόρων, δηλαδή οι αυτοαπασχολούμενοι, οι μισθωτές, οι ασκούμενοι, όσες και όσοι δεν είχαν «λίπος» να κάψουν στην περίοδο του λοκντάουν, αντιμετώπισαν μια άνευ προηγουμένου επίθεση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, καθώς δεν προβλέφθηκε η παραμικρή αποζημίωση όσο τα δικαστήρια ήταν κλειστά. Το βασικό μας αίτημα, λοιπόν, είναι πρώτα απ’ όλα η συλλογική ανατίμηση της εργασίας μας, σε συνδυασμό με την επανακατάκτηση του κύρους του δικηγορικού λειτουργήματος στα μάτια της κοινωνίας.

2 Η πολιτική μας πρόταση στους δικηγόρους είναι αυτή της συνολικής στροφής των Δικηγορικών Συλλόγων από την πολιτική του «καλού παιδιού» της εκάστοτε κυβέρνησης προς μια στρατηγική σύγκρουσης με την εκτελεστική εξουσία. Οποιοι χάιδευαν τους υπουργούς και έκαναν τα στραβά μάτια προς τις τεράστιες κυβερνητικές αυθαιρεσίες των τελευταίων χρόνων, χρεοκόπησαν στα μάτια των δικηγόρων.

Εκλογή μας στην ηγεσία του ΔΣΑ θα σημάνει από την πρώτη στιγμή αποκατάσταση της δημοκρατικής λειτουργίας του Συλλόγου, συλλογική διεκδίκηση, άνοιγμα στην κοινωνία, συμπόρευση με τους εργαζομένους και τη νεολαία. Το δικηγορικό σώμα έχει ξανακάνει μια τέτοια στροφή τη δεκαετία του 1950 και 1960, όταν ένας κατ’ εξοχήν συντεχνιακός κλάδος άλλαξε ριζικά πορεία και κατέστη συλλογικός διεκδικητής δίπλα στο μαζικό κίνημα για δουλειά, δικαιώματα, δημοκρατία. Αυτή είναι η στροφή που θα κάνουμε από την πρώτη μέρα.

3 Η αλλαγή του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είναι μια κατ’ εξοχήν αντιμεταρρύθμιση. Το θέμα δεν είναι η περιπτωσιολογία, αλλά η συνολική φιλοσοφία: αυστηροποίηση, περισσότεροι κρατούμενοι, περισσότερη φυλακή, ποινικός λαϊκισμός, αδιαφορία για την πραγματική κατάσταση των φυλακών. Η συνέχεια είναι γνωστή: περιστρεφόμενες πόρτες, δηλαδή πληθυσμός κρατουμένων που μπαινοβγαίνουν στη φυλακή χωρίς να σπάνε από τον φαύλο κύκλο του εγκλήματος, μεγαλύτερη ανασφάλεια, πεδίο δόξης λαμπρόν για τους πολιτικάντηδες του «νόμος και τάξη».

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιβεβαιώνει ότι συνδυάζει έναν έξαλλο νεοφιλελευθερισμό με έναν βαθύ νεοσυντηρητικό τραμπισμό. Η απουσία του ΔΣΑ από τη σχετική δημόσια συζήτηση είναι εκκωφαντική και τραγελαφική, αν σκεφτεί κανείς ότι η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων παρενέβη με πιο φιλελεύθερες και δικαιοκρατικές θέσεις: άλλος ένας λόγος γιατί επείγει να αλλάξουμε ηγεσία.

4 Ο Δικηγορικός Σύλλογος πρέπει να είναι κέρβερος των δημοκρατικών δικαιωμάτων και των λαϊκών ελευθεριών. Ειδικά σε μια περίοδο που μια κυβέρνηση επιχειρεί να εξελιχθεί σε καθεστώς, με όξυνση της καταστολής, ασφυκτικό έλεγχο των ΜΜΕ, κατάργηση ελεγκτικών μηχανισμών και ευθείες παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, ο Δικηγορικός Σύλλογος πρέπει να είναι εκείνη η ανεξάρτητη αρχή που θα βάλει φρένο στις ακόρεστες ορέξεις της εκτελεστικής εξουσίας. Γι’ αυτό το Μαξίμου τρέμει την προοπτική να χάσει τον έλεγχο της ηγεσίας του ΔΣΑ. Εχουμε κάθε λόγο να κάνουμε αυτόν τον τρόμο πραγματικότητα.

Χαράλαμπος Κονδύλης

1 Η υποβάθμιση του δικηγορικού μας επαγγέλματος είναι αυτό που απασχολεί τον κλάδο μας, καθώς διανύουμε μια από τις χειρότερες περιόδους στη σύγχρονη ιστορία και δυστυχώς η υποβάθμιση προέρχεται τόσο από την πολιτεία όσο και από δικές μας αστοχίες.

Το κύρος του επαγγέλματος έχει τρωθεί, ενώ το κράτος συνεχίζει να αγνοεί τους δοκιμαζόμενους δικηγόρους, για τους οποίους ουδεμία στήριξη προσφέρθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας και των κλειστών δικαστηρίων. Τα μειωμένα εισοδήματα έχουν οδηγήσει στο περιθώριο μεγάλο αριθμό συναδέλφων, ιδιαίτερα των νεότερων, οι εργασιακές σχέσεις έχουν απορρυθμιστεί, ενώ ζητούνται από όλους να παρέχουν περισσότερα με λιγότερα μέσα, με αποτέλεσμα τη διαρκώς μειούμενη παραγωγικότητα του δικηγόρου.

2 Είναι πάρα πολλά που πρέπει να γίνουν. Οι τρεις βασικοί άξονες όμως των πρωτοβουλιών μας είναι: α) Η βελτίωση της καθημερινότητας του δικηγόρου (ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, ταχύτερη εξυπηρέτηση του δικηγόρου στο Δημόσιο, στα Υποθηκοφυλακεία και τα Κτηματολογικά Γραφεία με την καθιέρωση ξεχωριστών ραντεβού και σειράς προτεραιότητας και την προώθηση e-justice και ηλεκτρονικών καταθέσεων προκειμένου ο δικηγόρος να αξιοποιεί τον χρόνο του και να μην τον σπαταλά σε ουρές και γραφειοκρατία). β) Η προστασία των πιο αδύναμων και ευάλωτων δικηγόρων (προτάσεις για κατοχύρωση του θεσμού του συνεργάτη δικηγόρου και των δικηγόρων με μπλοκάκι, καθιέρωση αξιοπρεπών αμοιβών). γ) Η διαρκής εκπαίδευση και διά βίου μάθηση των συναδέλφων.

3 Κατά την προσφιλή της τακτική, η κυβέρνηση προωθεί αλλαγές στη Δικαιοσύνη, χωρίς τη συμμετοχή των δικηγορικών συλλόγων. Το νέο νομοσχέδιο καταρτίστηκε όχι απλά χωρίς να γίνει διαβούλευση με τους καθ’ ύλην αρμοδίους, αλλά χωρίς καν την παρουσίαση συγκεκριμένων προτάσεων από τον δικηγορικό κόσμο. Το ίδιο συνέβη και με το νομοσχέδιο για τις αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

To προωθούμενο νομοσχέδιο, με τον τρόπο που εισάγεται, προβαίνει σε μια οριζόντια αυστηροποίηση των ποινών, η οποία δεν φαίνεται να αποτρέπει την εγκληματικότητα, αλλά αντιθέτως διαιωνίζει την πολυνομία. Ταυτόχρονα, για τον νομικό κόσμο, οι αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα δημιουργούν νέα ανασφάλεια και ανησυχία, καθώς πραγματοποιούνται μόλις δύο χρόνια μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις, με αποτέλεσμα να κάνουν τη μάχιμη δικηγορία ακόμη πιο δύσκολη και περίπλοκη. Επιπλέον, το ν/σ συνεχίζει να μη δίνει οριστική λύση στις καθυστερήσεις πληρωμών -πάνω από δύο έτη- των δικηγόρων που λαμβάνουν υποθέσεις από τη Νομική Βοήθεια (προωθείται η λύση καταβολής του 50% της αμοιβής -χωρίς συγκεκριμένη πρόβλεψη καταβολής, όπως για παράδειγμα μέσα σε πέντε ημέρες από την έκδοση του γραμματίου προείσπραξης και την αποστολή των παραστατικών- και το υπόλοιπο 50% μετά την εκκαθάριση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων των δικηγόρων, χωρίς πάλι να δίνονται εγγυήσεις για τη χρονική διάρκεια αυτής της εκκαθάρισης).

4 Ανέκαθεν ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών ήταν ο προασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μπροστάρης στους αγώνες για δημοκρατία-ισότητα-κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Επί αυτής της βάσης ο ΔΣΑ, συνεπής με τις παραδόσεις του σώματος και τη μέχρι τώρα δράση του, θα πρέπει να εκφράζει την αλληλεγγύη του προς όλους τους δημοκράτες, δικηγόρους και πολίτες, που διώκονται για τις πεποιθήσεις τους και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και ελευθεριών τους και θα συνεχίσει να εργάζεται σε αυτή την κατεύθυνση. Γι’ αυτό και με πρότασή μας επανενεργοποιήθηκε και η Επιτροπή Συνταγματικών Δικαιωμάτων του Συλλόγου με συμμετοχή σημαντικών προσωπικοτήτων του κλάδου μας.

Αλέξανδρος Μαντζούτσος

1 Η αποκατάσταση του θεσμικού, επαγγελματικού και κοινωνικού κύρους του δικηγόρου, ώστε να μπορούμε να σταθούμε ως «ίσος προς ίσο» ενώπιον της πολιτείας. Είμαστε στο 2021 και όμως η εικόνα, η νοοτροπία και το μοντέλο διοίκησης του ΔΣΑ θυμίζουν δεκαετία του ’80. Αν δεν αλλάξουμε πρώτα αυτό, παρέλκει κάθε άλλη συζήτηση, αφού ποτέ και καμία κυβέρνηση δεν θα λάβει σοβαρά υπόψη τα αιτήματά μας, όσο εύλογα και δίκαια κι αν είναι αυτά.

2 Ο «Διάλογος για μια Νέα Εκπροσώπηση» που έχουμε δημοσιοποιήσει στην ιστοσελίδα μας (www.ne2021.gr) αποτυπώνει τις προτεραιότητές μας, όπως τέθηκαν από περίπου 2.500 συναδέλφους: συνολική αναβάθμιση των υπηρεσιών του Συλλόγου, άρση των ασυμβιβάστων, αντιμετώπιση του υπερπληθωρισμού των δικηγόρων, διασφάλιση αξιοπρεπών αμοιβών, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, επέκταση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ σε εισοδήματα έως 25.000 ευρώ, μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, βελτίωση της δικηγορικής καθημερινότητας με εφαρμογή της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης σε όλες τις διαδικασίες, αντιμετώπιση των διακρίσεων στους χώρους απασχόλησης.

Αν εκλεγώ πρόεδρος, δεσμεύομαι ότι ο Σύλλογός μας θα εκπροσωπεί ισότιμα όλες τις επιμέρους κατηγορίες συναδέλφων, με προτεραιότητα στους πιο αδύναμους και ειδική μέριμνα για τη μητέρα και τον πατέρα δικηγόρο, τον συνάδελφο με ειδικές ανάγκες, τον νέο και ασκούμενο δικηγόρο, τον άμισθο δικηγόρο και τον έμμισθο-συνεργάτη δικηγόρο.

3 Η αυστηροποίηση της ποινικής μεταχείρισης για τα πιο σοβαρά αδικήματα κινείται κατ’ αρχήν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά κανένα νέο νομοθέτημα δεν μπορεί να αξιολογηθεί με βεβαιότητα πριν να εφαρμοστεί στην πράξη. Το γενικότερο πρόβλημα είναι οι διαρκείς αλλαγές της νομοθεσίας την τελευταία δεκαετία, οι οποίες προκαλούν τεράστια αναστάτωση στον νομικό κόσμο αλλά και στους απλούς πολίτες.

Ολα αυτά τα χρόνια ο ΔΣΑ τρέχει μονίμως πίσω από τις εξελίξεις, αντί να συγκροτεί επιστημονικές επιτροπές από μέλη του και να εισηγείται ο ίδιος προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας, την αντιμετώπιση της πολυνομίας και της κακονομίας και τη βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης.

4 Οι παρεμβάσεις του Δικηγορικού Συλλόγου πρέπει να έχουν θεσμικό χαρακτήρα, όπως επιτάσσει ο Κώδικας Δικηγόρων, όταν τίθενται ζητήματα απονομής της δικαιοσύνης, κράτους δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνταγματικών θεσμών. Ιδίως σε θέματα προάσπισης και εμβάθυνσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, ο δικηγόρος πρέπει να είναι ένα βήμα μπροστά από την κοινωνία, όχι ένα βήμα πίσω. Το ίδιο ισχύει -κατά μείζονα λόγο- και για τον Σύλλογο που τον εκπροσωπεί.