Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Απαγορεύονται οι συναθροίσεις
MOTIONTEAM / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Απαγορεύονται οι συναθροίσεις

  • A-
  • A+
Η «Εφ.Συν.» αναδημοσιεύει αποσπάσματα από το άρθρο του προέδρου της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, Χριστόφορου Σεβαστίδη, και της προέδρου Πρωτοδικών, Ιωάννας Ξυλιά, με τίτλο «Ασφυκτικοί περιορισμοί και για το δικαίωμα της συνάθροισης» και αφορμή την καταστρατήγηση του άρθρου 11.

Οταν ένας έμπειρος και καταξιωμένος στον χώρο του δικαστικός λειτουργός, όπως ο πρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χ. Σεβαστίδης, αισθάνεται την ανάγκη να διατυπώσει το συνταγματικά και νομικά αυτονόητο εν όψει της συνεχιζόμενης κυβερνητικής λαίλαπας στην καταστρατήγηση ουσιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων, είναι βέβαιο ότι οι πολίτες πρέπει να ανησυχούν πολύ. Μετά την κυβερνητική απόφαση για πλήρη καταστρατήγηση του άρθρου 16 του Συντάγματος για τη Δημόσια Παιδεία και του άρθρου 24 για την προστασία των δασών, έρχεται τώρα σχέδιο νόμου που καταστρατηγεί το άρθρο 11 του Συντάγματος περί συναθροίσεων. Αναδημοσιεύουμε αποσπάσματα του διαφωτιστικού άρθρου «Ασφυκτικοί περιορισμοί και για το δικαίωμα της συνάθροισης» των Χριστόφορου Σεβαστίδη (ΔΝ-εφέτη) και της Ιωάννας Ξυλιά (πρόεδρος Πρωτοδικών)*.

«Η συνταγή είναι παλιά. Οταν το κράτος θέλει να ενταφιάσει ένα συνταγματικό δικαίωμα δεν το κάνει ευθέως, αφενός διότι εμποδίζεται από τη δυσκίνητη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, αφετέρου διότι προκαλεί ανεξέλεγκτες κοινωνικές αντιδράσεις. Εχει όμως άλλα όπλα περισσότερο αποτελεσματικά. Εκδίδει εκτελεστικούς νόμους του Συντάγματος, οι οποίοι περιορίζουν τόσο ασφυκτικά μια συνταγματική διάταξη ώστε απομένει το κουφάρι της αποστεωμένο και κενό από κάθε ουσία. Κατά μία περίεργη σύμπτωση τα συνταγματικά δικαιώματα που μπαίνουν στη μέγκενη των εκτελεστικών νόμων είναι τα δικαιώματα συλλογικής δράσης (π.χ. το δικαίωμα της απεργίας)».

Κλίμα «αγανάκτησης»

Επισημαίνεται το γεγονός της κατάθεσης σε διαβούλευση του περιοριστικού για τις συναθροίσεις νόμου μέσα σε ένα ήδη διαμορφωμένο επικοινωνιακά κλίμα αγανάκτησης για τους πολίτες που ταλαιπωρούνται στις μετακινήσεις τους εξ αιτίας των συναθροίσεων. «Ο νόμος έρχεται να προστατεύσει τους αγανακτισμένους πολίτες με την πλήρη καταπάτηση των δικαιωμάτων όσων συμμετέχουν στις συναθροίσεις. Κι αυτό όταν ήδη με το Διάταγμα Δένδια του 2013 τέθηκαν περιορισμοί σε σχέση και με τον πληθυσμό των πόλεων, τη μαζικότητα της συνάθροισης κ.λπ.».

«Το άρθρο 11 του Συντάγματος προβλέπει το αρχαιότερο δικαίωμα συλλογικής δράσης στο ελληνικό συνταγματικό δίκαιο, το δικαίωμα της συνάθροισης, του οποίου η άσκηση ορθά μεταφράζεται σε δημόσια συμμετοχή στις διαδικασίες σχηματισμού πολιτικής βούλησης της εξουσίας [...]». Μετά το χουντικό διάταγμα απαγορεύσεων «καμία κυβέρνηση της μεταπολίτευσης δεν έφερε προς ψήφιση εκτελεστικό νόμο, αφήνοντας διευρυμένα τα όρια του δικαιώματος. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου αποπειράται μετά από 45 χρόνια δημοκρατίας να προβεί σε ρυθμίσεις-περιορισμούς, εισάγοντας αμφίβολης συνταγματικότητας νεωτερισμούς», σημειώνουν οι συγγραφείς του άρθρου. Το Σύνταγμα (άρ. 11) επιβάλλει περιορισμούς μόνο σε δύο περιπτώσεις με αιτιολογημένη απόφαση της αστυνομικής αρχής: α) αν επίκειται σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια και β) αν σε ορισμένη περιοχή απειλείται σοβαρή διατάραξη της κοινωνικοοικονομικής ζωής.

Επαναφορά χουντικής διάταξης

Μόνο στο χουντικό διάταγμα προβλεπόταν η θέση του «οργανωτή» της συνάθροισης, ο οποίος είχε την υποχρέωση γνωστοποίησής της στην αστυνομική αρχή 48 ώρες πριν από την πραγματοποίησή της. Τώρα επανέρχεται ο θεσμός του «οργανωτή» και η γνωστοποίηση της συνάθροισης, η οποία περιλαμβάνει τα ίδια στοιχεία που απαιτούσε και το διάταγμα του 1971. Κι αυτό ενώ, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το ελληνικό Δίκαιο, «το αν η γνωστοποίηση μιας συνάθροισης δεν έχει προηγηθεί αυτό δεν την καθιστά παράνομη».

Το σχέδιο νόμου, επισημαίνουν οι αρθρογράφοι, δίνει αντισυνταγματικά το δικαίωμα στην αστυνομία να διαλύσει μια συνάθροιση που πραγματοποιείται χωρίς να έχει γνωστοποιηθεί. Ομως «το δικαίωμα στη συνάθροιση δεν υπόκειται σε καθεστώς άδειας, αναγγελίας ή προληπτικού ελέγχου από τις αστυνομικές αρχές όπως γινόταν σε ανώμαλες περιόδους παλαιότερα». Ακόμα και για τις αυθόρμητες συναθροίσεις επιβάλλονται οι ίδιες προϋποθέσεις ενώ το χουντικό διάταγμα προέβλεπε τους ισοπεδωτικούς περιορισμούς μόνο για τις οργανωμένες εκ των προτέρων συναθροίσεις.

Ο σημερινός νόμος πάει ένα βήμα παραπέρα, σύμφωνα με τους αρθρογράφους: «Ο “οργανωτής” πέρα από τα καθήκοντα γνωστοποίησης της συνάθροισης στις αρμόδιες αρχές επιφορτίζεται με το καθήκον ενημέρωσης των συμμετεχόντων για την υποχρέωσή τους να μη φέρουν και να μη χρησιμοποιούν αντικείμενα πρόσφορα για άσκηση βίας, ζητεί την παρέμβαση της αρμόδιας αρχής για την απομάκρυνση τέτοιων ατόμων και ορίζει ομάδα περιφρούρησης της συνάθροισης. Ανατίθενται πλέον στον “οργανωτή” καθήκοντα αστυνομικής φύσης, ορίζεται συνεργάτης της αρμόδιας αστυνομικής ή λιμενικής αρχής με υποχρέωση συμμόρφωσης με τις υποδείξεις τους. Οι συναθροίσεις φέρουν πλέον εκ των προτέρων το στίγμα της εν δυνάμει παράνομης κινητοποίησης, την υποψία της διάπραξης αξιόποινων πράξεων. Ο “οργανωτής” και κατ’ επέκταση η συνάθροιση μπαίνει στον ασφυκτικό κλοιό του προληπτικού αστυνομικού ελέγχου και το πλάνο της συνάθροισης ουσιαστικά υποδεικνύεται από τις αστυνομικές αρχές. Την ίδια στιγμή οι κυρώσεις που απειλούνται για τον “αμελή” οργανωτή είναι εξοντωτικές: Ευθύνεται για την αποζημίωση όσων υπέστησαν βλάβη της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της ιδιοκτησίας από τους συμμετέχοντες στη συνάθροιση.

Η αόριστη νομική έννοια του “επαρκούς αριθμού ατόμων που παρέχουν συνδρομή στην περιφρούρηση”, η αντικειμενική δυσκολία ενημέρωσης και ελέγχου όλων των συμμετεχόντων στη συνάθροιση και η παρείσφρηση προβοκατόρικων στοιχείων, που είναι αδύνατο να ελεγχθούν, μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή αστικών κυρώσεων οικονομικής εξόντωσης των φορέων που διοργανώνουν τη συνάθροιση. Ανυπέρβλητα προβλήματα δημιουργούνται από την άκαμπτη και ισοπεδωτική απαίτηση του νομοθέτη για ορισμό “οργανωτή” και ομάδων περιφρούρησης σε συναθροίσεις ευαίσθητων κατηγοριών πολιτών όπως συνταξιούχων, ανηλίκων, ΑμεΑ».

Στην κρίση των αστυνομικών

Οπως επισημαίνουν οι δύο δικαστές, πλην των περιπτώσεων που προβλέπονται από το άρθρο 11 του Συντάγματος, συντρέχει λόγος απαγόρευσης αν η συνάθροιση μεταβάλλει σκοπό στη διάρκεια πραγματοποίησής της ακόμα κι αν δεν επαπειλείται κίνδυνος. «Οι λόγοι απαγόρευσης και επιβολής περιορισμών εξαρτώνται απολύτως πλέον από την απεριόριστη δυνατότητα των αστυνομικών αρχών να κρίνουν σε συνάρτηση με τον εκτιμώμενο αριθμό συμμετεχόντων, την περιοχή πραγματοποίησής της και τον βαθμό επικινδυνότητας ως προς την πιθανότητα διάπραξης σοβαρών εγκλημάτων και διατάραξης της κοινωνικοοικονομικής ζωής. Η ρύθμιση αφήνει ευρύτατο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας στις αστυνομικές αρχές, χωρίς μάλιστα να είναι εκ των προτέρων γνωστά τα κριτήρια που θα οδηγήσουν σε απαγόρευση ή περιορισμούς. Το πρώτο μάλιστα κριτήριο (ο εκτιμώμενος αριθμός των συμμετεχόντων) είναι εξόχως προβληματικό. Δίνει τη δυνατότητα στις αστυνομικές αρχές να απαγορεύσουν συναθροίσεις πολυπληθείς και ογκώδεις, οι οποίες δεν δημιουργούν κίνδυνο ούτε για τη δημόσια ασφάλεια ούτε για την κοινωνικοοικονομική ζωή». Και συμπεραίνουν: «Ενώ δηλαδή υποτιθέμενη αφορμή για την ψήφιση του νομοσχεδίου αποτέλεσαν οι ολιγομελείς πορείες στα κέντρα μεγάλων πόλεων που δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινότητα των πολιτών, καταλήγει –πέρα από οποιαδήποτε συνταγματική επιταγή- σε μέσο απαγόρευσης των συναθροίσεων που λόγω του μεγάλου μεγέθους τους δεν μπορούν να ελεγχθούν επαρκώς από τις αστυνομικές αρχές».

Τέλος, το πλέον αδιανόητο είναι ότι, ενώ το χουντικό διάταγμα προέβλεπε καταλογισμό ευθυνών μόνο στους ομιλητές και τον οργανωτή σε περίπτωση πραγματοποίησης απαγορευμένης συνάθροισης, το σχέδιο νόμου της κυβέρνησης Μητσοτάκη προβλέπει ιδιώνυμο ποινικό αδίκημα για οποιονδήποτε συμμετέχει σε απαγορευμένη υπαίθρια συνάθροιση.

«Η αιτιολογική έκθεση του σχεδίου νόμου, επί της αρχής, φέρεται να επιδιώκει τη διασφάλιση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι “εντός ενός θεσμικού πλαισίου λογικής”. Ο επαναπροσδιορισμός του πλαισίου της λογικής από τον ύστερο κοινό νομοθέτη μόνο ως θεσμική αναίδεια μπορεί να εκληφθεί».

*Ολόκληρο το άρθρο είναι αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΔΕ

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Προσωρινό προεδρείο, με διχασμένο το δικαστικό σώμα
Σχεδόν προφητική ήταν η τοποθέτηση του πρώην εκλεγμένου προέδρου της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων και της μειοψηφίας του Δ.Σ. Ο μοναδικός στόχος της πλειοψηφίας ήταν η καθυστέρηση των εκλογών.
Προσωρινό προεδρείο, με διχασμένο το δικαστικό σώμα
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Η γνωστή «κανονικότητα» τώρα και στην Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων
Μετά τον διορισμό προσωρινής διοίκησης από το Μονομελές Πρωτοδικείο της Αθήνας, ο καταργημένος πλέον πρόεδρος της ΕΔΕ Χριστόφορος Σεβαστίδης εξέδωσε ανακοίνωση, η οποία αυτή τη φορά δεν έχει αναρτηθεί στην...
Η γνωστή «κανονικότητα» τώρα και στην Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
«Οχι στην προσωρινή αναστολή της προφορικής διαδικασίας»
Συμφωνία δικαστών, εισαγγελέων και δικηγόρων ● Προτείνουν να γίνονται οι δίκες κανονικά, με την παρουσία δικηγόρων και μαρτύρων μετά την επαναλειτουργία των δικαστηρίων.
«Οχι στην προσωρινή αναστολή της προφορικής διαδικασίας»
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Πρεμιέρα με μέτρα προστασίας και αποχή δικαστικών υπαλλήλων και διοικητικών δικαστών
Την εφαρμογή αυστηρών μέτρων εισόδου των πολιτών στο Ειρηνοδικείο Αθηνών αποφάσισε το Τριμελές Συμβούλιο του Ειρηνοδικείου Αθηνών από σήμερα έως και τις 15 Μαΐου.
Πρεμιέρα με μέτρα προστασίας και αποχή δικαστικών υπαλλήλων και διοικητικών δικαστών
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Διαφωνούν κάθετα τα μέλη της ΕΔΕ για την παράταση του δικαστικού έτους
Την έντονη διαφωνία τους στην παράταση κατά ένα μήνα του δικαστικού έτους επανέλαβαν σήμερα με ανακοίνωσή τους τα μέλη του προεδρείου της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.
Διαφωνούν κάθετα τα μέλη της ΕΔΕ για την παράταση του δικαστικού έτους
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Εξαίρεση από την απαγόρευση κυκλοφορίας ζητούν δικαστές και εισαγγελείς
Με αφορμή τα μέτρα για τον κορονοϊό, η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων ζητάει επίσης να αλλάξει η λειτουργία των δικαστηρίων και να μπορούν τα μέλη της να υπογράφουν εξ αποστάσεως, ηλεκτρονικά.
Εξαίρεση από την απαγόρευση κυκλοφορίας ζητούν δικαστές και εισαγγελείς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας