Το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης για τη διαμεσολάβηση, που έχει στόχο την εναλλακτική επίλυση διαφορών και την προαγωγή του φιλικού διακανονισμού, το οποίο είχε καταρτίσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ρυθμίζεται εκ νέου από την παρούσα κυβέρνηση, κατατέθηκε την περασμένη Δευτέρα στη Βουλή από τον υπουργό Κώστα Τσιάρα.
Ειδικότερα, με το σχέδιο νόμου (μετά την απόφαση που είχε ληφθεί για αναστολή των διατάξεων της υποχρεωτικής διαμεσολάβησης έως τις 30 Νοεμβρίου) ρυθμίζεται εκ νέου ο θεσμός της διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις –συμπεριλαμβανομένων υποθέσεων οικογενειακού δικαίου– εθνικού ή διασυνοριακού χαρακτήρα, κατά την οριζόμενη έννοια, με σκοπό την περαιτέρω εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας προς την ευρωπαϊκή οδηγία 2008/52/ΕΚ.
Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, οι προωθούμενες αλλαγές που επέρχονται με τη διαμεσολάβηση στον κλάδο της εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών συνιστούν νέο σταθμό για την ισόρροπη προώθηση ενός πλήρους δικαιικού συστήματος, το οποίο συμβάλλει σε μια ταχεία, αποτελεσματική, οικονομικά ορθότερη και εκσυγχρονισμένη με τις διεθνείς και ευρωπαϊκές επιδιώξεις πρόσβαση στη Δικαιοσύνη. Στόχος είναι να καταστεί η διαμεσολάβηση μια αξιόπιστη, εναλλακτική μέθοδος πρόσβασης στη Δικαιοσύνη με εξοικονόμηση χρόνου, προς το συμφέρον των πολιτών. Πλέον ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Ιταλία, όπου υπολογίζεται ότι 250.000 υποθέσεις έχουν κλείσει με τη μέθοδο της διαμεσολάβησης.
Σύμφωνα με το εν λόγω νομοσχέδιο, στην υποχρεωτική αρχική διαμεσολάβηση υπάγονται οι εξής ιδιωτικές διαφορές:
α) Οι οικογενειακές διαφορές πλην των γαμικών διαφορών που αφορούν το διαζύγιο, την ακύρωση του γάμου, την αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου και των διαφορών από τις σχέσεις γονέων και τέκνων (προσβολή πατρότητας, μητρότητας κ.λπ.),
β) Οι διαφορές που εκδικάζονται κατά την τακτική διαδικασία και υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς και Πολυμελούς Πρωτοδικείου, ενώ εξαιρούνται ρητά:
1) οι περιπτώσεις της κύριας παρέμβασης που ασκείται σε συνάφεια με το αντικείμενο των διαφορών αυτών,
2) οι διαφορές στις οποίες διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο ή ΟΤΑ ή ΝΠΔΔ και
3) οι διαφορές στις οποίες οι διάδικοι δικαιούνται νομική βοήθεια. Ειδικότερα, πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο, ο πληρεξούσιος δικηγόρος οφείλει να ενημερώσει τον εντολέα του εγγράφως για τη δυνατότητα απόπειρας διαμεσολαβητικής διευθέτησης της διαφοράς, καθώς και για την υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης.
Στα ενδιαφέροντα του νομοσχεδίου καταγράφονται η πρόβλεψη για δυνατότητα διαμεσολάβησης και μέσω τηλεδιάσκεψης με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλου μέσου τηλεδιάσκεψης, καθώς και η μείωση του παραβόλου υπέρ του Δημοσίου κατά 20 ευρώ, που διαμορφώνεται από τα 50 στα 30 ευρώ.
Αντιθέτως, στα 100 έως 500 ευρώ, από τα 120 έως 300 ευρώ που ισχύει, ορίζονται τα ανώτατα και κατώτατα όρια της χρηματικής ποινής που επιβάλλεται από το δικαστήριο στα μέρη εφόσον, παρότι έχουν κληθεί, δεν προσέρχονται στην αρχική πρώτη συνεδρία.
