Απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης διαπιστώνει η Διεθνής Αμνηστία

Κέντρα φιλοξενίας «ακατάλληλα για μακρόχρονη διαμονή» και «τρομερές συνθήκες» διαβίωσης διαπίστωσαν ερευνητές της Διεθνούς Αμνηστίας κατά τη δεκαήμερη επίσκεψή τους τόσο την ελληνική ενδοχώρα όσο και σε νησιά και αφού συνομίλησαν με πρόσφυγες/μετανάστες, υπεύθυνους λειτουργίας των δομών, ακτιβιστές και εκπροσώπους ΜΚΟ.

Η έρευνα της οργάνωσης που προασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα έγινε σε Ελληνικό, Ριτσώνα, Θεσσαλονίκη (παλιό κτίριο της Softex), Νέα Καβάλα – Κιλκίς, όπως επίσης και στη Μόρια και στο Καρά Τεπέ στη Λέσβο και ερευνητές παρουσίασαν τα ευρήματα της επίσκεψής τους στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ελληνικό

Για την κατάσταση που επικρατεί στο Ελληνικό η Διεθνής Αμνηστία κάνει λόγο για «συνθήκες κόλασης», με την ερευνήτρια της οργάνωσης, Λία Γώγου, να αναφέρεται σε «μεγάλες ελλείψεις σε εγκαταστάσεις υγιεινής και εξαερισμό, καθώς και σε ανεπαρκή αριθμό σε τουαλέτες και ντους».

Ασυνόδευτα παιδιά και γυναίκες που ταξίδεψαν μόνες με τα παιδιά τους είπαν «ότι φοβούνται για την ασφάλειά τους στον καταυλισμό και μίλησαν για την απόγνωση που βιώνουν εξαιτίας των κακών συνθηκών και της απελπισίας για την έλλειψη εναλλακτικών λύσεων». Άλλοι «εξέφρασαν τις ανησυχίες τους για την ποιότητα του φαγητού και την περιορισμένη παροχή ζεστού νερού».

Οι Αφγανοί πρόσφυγες, από τους οποίους η Διεθνής Αμνηστία πήρε συνέντευξη, έχουν αποκλειστεί από το πρόγραμμά μετεγκατάστασης λόγω της εθνικότητάς τους ή επειδή δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση για οικογενειακή επανένωση.

Ενδοχώρα

Για τα κέντρα φιλοξενίας στην ενδοχώρα οι ερευνητές κάνουν λόγο για «συνθήκες που συνεχίζουν να αποτελούν παράγοντα ανησυχίας» και «ανεπαρκή διαμονή».

«Δεν μπορούμε να εκφράσουμε γνώμη για όλα τα κέντρα φιλοξενίας», διευκρινίζει η Μόνικα Κόστα Ρίμπα, επικεφαλής της αποστολής, «ωστόσο αυτά που είδαμε είναι ακατάλληλα για μακρόχρονη διαμονή».

Παρά το γεγονός ότι οι σκηνές έχουν αντικατασταθεί από κοντέινερ, περιγράφει η ίδια, «αυτό δεν είναι απαραίτητα μεγάλη βελτίωση».

Οι ερευνητές είδαν εγκύους και μωρά να κοιμούνται στο πάτωμα μέσα σε κοντέινερ, ανυπαρξία ζεστού νερού, απουσία εκπαίδευσης για κάποια παιδιά, αλλά και «απουσία θεραπείας για την ψυχική κατάσταση πολλών προσφύγων. Η αβεβαιότητα για το μέλλον έπειτα από ένα χρόνο που είναι παγιδευμένοι στην Ελλάδα σε τρομερές συνθήκες τούς οδηγεί σε άγχος και κατάθλιψη».

Για παράδειγμα στη Νέα Καβάλα τα κοντέινερ «ήταν άδεια κουτιά. Οι πρόσφυγες μας είπαν πως όταν βρέχει το νερό μπαίνει μέσα και δεν έχουν ηλεκτρικό. Μέσα στα κοντέινερ έχει ακόμα κρύο. Οικογένειες, έγκυοι, ηλικιωμένοι και παιδιά μεταξύ άλλων συνεχίζουν να ζουν σε δύσκολες συνθήκες», προσθέτει η Κόστα Ρίμπα.

Στη Ριτσώνα οι ερευνητές εντόπισαν ανεπαρκείς ιατρικές υπηρεσίες. «Εκεί οι ιατρικές υπηρεσίες σταματούν στις πέντε το απόγευμα και δεν υπάρχουν ιατρικές εγκαταστάσεις σε κοντινή απόσταση», εξηγεί η ίδια.

Λέσβος

Σημαντική ανησυχία προκαλεί και ο υπερπληθυσμός στα νησιά, όπου «περίπου 15.000 πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και μετανάστες αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να επιστραφούν στην Τουρκία λόγω της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας και κάτω από την εσφαλμένη υπόθεση ότι η Τουρκία είναι ασφαλής χώρα».

Στη Μόρια, όπως περιγράφει η Κόστα Ρίμπα, «παρά τις πρόσφατες μεταφορές σε ξενοδοχεία και σε άλλο χώρο, εκατοντάδες άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν σε σαθρές σκηνές εκτεθειμένες στις σκληρές καιρικές συνθήκες, όπως είναι η βροχή και ο δυνατός αέρας».

Όσο για τους πρόσφατους θανάτους προσφύγων στον καταυλισμό, «δεν θα έπρεπε να εξεταστούν ανεξάρτητα από τις τρομερές συνθήκες που επικρατούν στο hotspot του νησιού».

Ναι μεν αλλά…

Σε σχέση με την προηγούμενη επίσκεψή τους τον περασμένο Ιούλιο οι ερευνητές της Διεθνούς Αμνηστίας εντόπισαν αύξηση στον αριθμό των ανθρώπων που ζουν σε ξενοδοχεία και διαμερίσματα στην Ελλάδα· μια «θετική κίνηση που δεν είναι αρκετή καθώς χιλιάδες εξακολουθούν να μαραζώνουν σε ακατάλληλα κέντρα φιλοξενίας».

Ανάμεσα στους πρόσφυγες που συνάντησαν ήταν και μια ομάδα γυναικών Γεζίντι που διαμένουν σε ξενοδοχεία και διαμερίσματα στα Βρασνά και περιμένουν τη μετεγκατάστασή τους σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

Όπως λέει η Μαρία Σεράνο, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας, παρ’ όλο που οι συνθήκες διαβίωσής τους έχουν βελτιωθεί, «πολλοί από αυτούς αισθάνονται απογοητευμένοι και θλιμμένοι γιατί, αφού υπέφεραν από τρομακτικές εμπειρίες διώξεων, βρίσκονται στην Ελλάδα για ένα χρόνο και η μετεγκατάσταση ή οικογενειακή επανένωσή τους διαρκεί πάρα πολύ καιρό. Μόνο μία γυναίκα που είχαμε συναντήσει το καλοκαίρι έχει μεταφερθεί στην Αθήνα, ως ένα βήμα πριν από τη μετεγκατάστασή της, καθώς έχει γίνει δεκτή στη Γερμανία. Οι υπόλοιπες περιμένουν για τις συνεντεύξεις τους με την Υπηρεσία Ασύλου».

Κάλεσμα στην Ε.Ε.

Χαρακτηρίζοντας την ανθρωπιστική κρίση ως το αποτέλεσμα της αποτυχίας των πολιτικών για τη μετανάστευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της απουσίας εσωτερικής αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών, η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις χώρες της Ε.Ε. να επιταχύνουν τις διαδικασίες μετεγκατάστασης και οικογενειακής επανένωσης και να χορηγήσουν βίζες για ανθρωπιστικούς και άλλους λόγους ώστε να μεταφέρουν πρόσφυγες σε άλλες χώρες.

Επιπλέον, καλεί την Ελλάδα και την Ε.Ε. να μεταφέρουν πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο στην ενδοχώρα για να εξεταστούν τα αιτήματα ασύλου τους, «έτσι ώστε να μπορούν να ταξιδέψουν στη συνέχεια σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα χωρίς να διακινδυνεύουν τη ζωή τους».