Ελλιπείς ως προς την πλήρη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κουτσουρεμένες σε σχέση με την αρχική εκδοχή τους θεωρεί η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου τις βασικές διατάξεις του πολυνομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή για την άρση των διακρίσεων και τη σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας στα σώματα ασφαλείας και στους σωφρονιστικούς υπαλλήλους, χαιρετίζει ωστόσο τα βασικά σημεία τους.
Το ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της πολιτείας σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων καλωσορίζει την προσθήκη της ταυτότητας και των χαρακτηριστικών φύλου, όπως και της κοινωνικής και οικογενειακής κατάστασης, στις κατηγορίες που προστατεύονται από τις διακρίσεις. Θυμίζει όμως πως είναι επιπλέον αναγκαία η άμεση νομοθετική κατοχύρωση της ταυτότητας φύλου και η προστασία των εργαζομένων που έχουν κάνει σύμφωνο συμβίωσης, ανεξαρτήτως φύλου.
Προστασία οροθετικότητας
Επισημαίνει πως πρέπει να συμπεριληφθεί η προστασία της ασθένειας, και όχι μόνο της χρόνιας ασθένειας, όπως γίνεται στο τωρινό νομοσχέδιο, και μάλιστα να υπάρχει ρητή αναφορά στην προστασία της οροθετικότητας, αλλά και των πολλαπλών διακρίσεων.
Σημειώνει επίσης ότι παραπέμπονται στην έκδοση προεδρικού διατάγματος ζητήματα που αφορούν κοινωνικές και ασφαλιστικές παροχές, «με αποτέλεσμα να μην προκύπτει με ασφάλεια ότι οι διακρίσεις που ήδη παρατηρούνται σε όλο το φάσμα της εργασίας και της κοινωνικής ασφάλισης και ασφάλειας όντως αποκαθίστανται».
Υπογραμμίζει επιπλέον ότι έχει απαλειφθεί από την τελική μορφή του νομοσχεδίου η σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Εποπτείας των Αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία κρίνεται σημαντική προκειμένου να διασφαλίζεται η εκτέλεση των αποφάσεων του Δικαστηρίου.
Ως προς τη μεταφορά στον Συνήγορο του Πολίτη των αρμοδιοτήτων του μηχανισμού διερεύνησης περιστατικών αυθαιρεσίας των σωμάτων ασφαλείας και των σωφρονιστικών, η επιτροπή σημειώνει τη μη θέσπιση της δεσμευτικότητας των πορισμάτων του Συνηγόρου και τη μη ενδυνάμωση της διαδικασίας υποβολής των καταγγελιών (για παράδειγμα, με τη δυνατότητα των κρατουμένων να υποβάλλουν καταγγελία μέσω επιστολής, με οικονομική στήριξη όπου απαιτείται ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη εκπροσώπηση στον Συνήγορο και η δυνατότητα επιλογής διερμηνέα), όπως και τη διοικητική και ουσιαστική προστασία κάθε καταγγέλλοντος.
«Τα ζητήματα αυτά θεωρούνται κεφαλαιώδους σημασίας […] καθότι εξασφαλίζουν την ενημέρωση των πολιτών, την αποτελεσματική απόδοση ευθυνών και τη συνακόλουθη εδραίωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον νέο Μηχανισμό», αναφέρει η επιτροπή.
