Ελεύθεροι να κινούνται στα νησιά, όχι όμως και να ταξιδεύουν εκτός, θα είναι όσοι πρόσφυγες και μετανάστες ζητούν άσυλο στα νησιά, με τη συμπλήρωση του ανώτατου διαστήματος των 25 ημερών που προβλέπει ο νόμος για την κράτησή τους στα κέντρα ταυτοποίησης. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, τα κέντρα ταυτοποίησης θα μετατραπούν σε ανοιχτά κέντρα φιλοξενίας γι’ αυτή την κατηγορία προσφύγων, μέχρι να εξεταστεί το αίτημα ασύλου.
Αγνωστο παραμένει όμως πότε θα τεθεί σε εφαρμογή ο σχεδιασμός. Την Πέμπτη συμπληρώθηκαν για πολλούς 25 ημέρες κράτησης, αλλά μέχρι χθες το απόγευμα συνέχιζαν να κρατούνται. Ο πρόσφατος νόμος του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής προβλέπει να ολοκληρώνεται η εξέταση του αιτήματος ασύλου σε 14 ημέρες, ωστόσο αυτή τη στιγμή κάτι τέτοιο δεν φαίνεται εφικτό, καθώς μάλιστα δεν έχει γίνει καν η καταγραφή του αιτήματος για τους περισσότερους.
Εκθεση της διεθνούς οργάνωσης Human Rights Watch, η οποία επισκέφτηκε τα κέντρα στη Λέσβο και τη Χίο, διαπιστώνει ότι κρατούνται με αυτόματες διαδικασίες και σε πολύ κακές συνθήκες περίπου 4.000 πρόσφυγες και μετανάστες που έχουν εκδηλώσει την επιθυμία να ζητήσουν άσυλο, ανάμεσά τους παιδιά, έγκυες, ανάπηροι και άλλες ευάλωτες ομάδες.
«Οταν υπάρχουν εναλλακτικά μέτρα αντί της κράτησης, όπως υπάρχουν στα νησιά, δεν υπάρχει καμία νομική ή ηθική βάση για να κρατούνται πίσω από τα συρματοπλέγματα άνθρωποι που ζητούν άσυλο και μετανάστες», επισημαίνει η Εύα Κοσέ, ειδικός της οργάνωσης για την Ελλάδα.
Οι αναλυτικές διαπιστώσεις της οργάνωσης για σωρεία παραβιάσεων των δικαιωμάτων των προσφύγων στα νησιά δεν έδειξε να ευαισθητοποιεί ιδιαίτερα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Ολες οι διαδικασίες είναι απόλυτα συμβατές με την ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής, αποφεύγοντας να μπει σε άλλες λεπτομέρειες.
