Ντόμινο σκληραίνει τη μεταναστευτική μας πολιτική

Το φαινόμενο του ντόμινο που οδήγησε τις χώρες της βαλκανικής διαδρομής των προσφύγων και μεταναστών να κλείσουν η μία μετά την άλλη τα σύνορά τους για όσους δεν προέρχονται από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν (απόφαση αυθαίρετη και εκτός του νόμου, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση) έχει ήδη φτάσει και στην Ελλάδα και απειλεί να προξενήσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στη μεταναστευτική πολιτική.

Οσο κι αν η κυβέρνηση αντιστέκεται στις έντονες πιέσεις να παραβιάσει το διεθνές δίκαιο και να κλείσει τα σύνορα του Αιγαίου στους πρόσφυγες, αντιμετωπίζοντάς τους σαν εχθρικούς εισβολείς (την ίδια στιγμή, βέβαια, μεταφέρει με τη σειρά της την πίεση στην Τουρκία να κλείσει αυτή τα σύνορα, αναλαμβάνοντας το κόστος), την ίδια στιγμή δείχνει την πόρτα της εξόδου σε όσους δεν περνούν τα βόρεια σύνορα.

Από το γήπεδο του Τάε Κβον Ντο στο Φάληρο, όπου φιλοξενούνται περίπου 1.200 πρόσφυγες και μετανάστες από την Ειδομένη (πολλοί άλλοι προτίμησαν το κέντρο της Αθήνας όπου μπορούν να αναζητήσουν τρόπους να περάσουν τα σύνορα, πληρώνοντας αδρά τα κυκλώματα διακίνησης), ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας ήταν χθες σαφής ως προς τις επιλογές που έχουν οι φιλοξενούμενοι.

Μέσα στον ένα μήνα που διαρκεί η αναβολή απέλασης από τότε που πέρασαν τα σύνορα, πρέπει να αιτηθούν άσυλο ή να ζητήσουν να επιστρέψουν στη χώρα τους, εντασσόμενοι στο πρόγραμμα υποστηριζόμενης επιστροφής που υλοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης.

Διαφορετικά, «θα ξεκινήσει η διαδικασία της υποχρεωτικής επιστροφής», όπως είπε, μια διαδικασία που προβλέπει εγκλεισμό σε κέντρα κράτησης και έχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων, όπως στο πρόσφατο παρελθόν.

«Ισορροπία ασφαλείας»

Ο υπουργός ευχαρίστησε πάντως την αστυνομία επειδή στην επιχείρηση στην Ειδομένη χρησιμοποίησε ελάχιστη βία και εξέφρασε την ικανοποίησή του επειδή μέχρι σήμερα έχει τηρηθεί «η ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και δικαιωμάτων».

Αναγνώρισε ωστόσο πως το κράτος δεν εκπληρώνει στον επιθυμητό βαθμό την υποχρέωση να παρέχει αξιοπρεπή στέγαση και σίτιση, «αλλά η εναλλακτική θα ήταν να κοιμούνται στα χωράφια», είπε.

Τέλος, προανήγγειλε τη λειτουργία και άλλων χώρων προσωρινής φιλοξενίας, καθώς στο Τάε Κβον Ντο έχει προγραμματιστεί το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Kick Boxing και οι πρόσφυγες μπορούν να μείνουν μέχρι τις 16 Δεκεμβρίου.

Στο μεταξύ, τέσσερις δήμαρχοι των νοτίων προαστίων (Αλίμου, Γλυφάδας, Ελληνικού-Αργυρούπολης και Παλαιού Φαλήρου) αντιδρούν στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν χώροι του παλιού αεροδρομίου του Ελληνικού για τη φιλοξενία όσων επιστρέφουν από την Ειδομένη, διαχωρίζοντας μάλιστα, με τρόπο που συναγωνίζεται σε αυθαιρεσία την ΠΓΔΜ και τα άλλα βαλκανικά κράτη, τους ανθρώπους σε επιθυμητούς πρόσφυγες και ανεπιθύμητους μετανάστες.

«Δεν θα επιτρέψουμε το πρώην αεροδρόμιο να μετατραπεί σε χώρο διαμονής οικονομικών μεταναστών -και όχι Σύρων προσφύγων- στους οποίους δεν επετράπη η είσοδος στα Σκόπια και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες», λένε και καλούν σε «επαγρύπνηση» τις τοπικές κοινωνίες.

Θέτουν ερωτήματα για την «ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής» (καθώς «είναι επισήμως γνωστό πλέον ότι ανάμεσα στις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές που διέρχονται ή καταλήγουν στη χώρα μας βρίσκονται και εξτρεμιστικά στοιχεία»), για τις συνθήκες υγιεινής των εγκαταστάσεων, για τον αν θα είναι κλειστή ή ανοιχτή η δομή, μέχρι και για το ποιος θα κάνει την καταγραφή και «πώς και πότε θα πραγματοποιηθεί ο διαχωρισμός των προσφύγων από τους μετανάστες».

Επισημαίνουν, τέλος, πως «3 μήνες τώρα έπραξαν το καθήκον τους ανθρωπιστικά όπως όφειλαν», βάζοντας μάλλον στενά όρια στον τρόπο που αντιλαμβάνονται τόσο το ανθρωπιστικό καθήκον όσο και το προσφυγικό ζήτημα.

Την ίδια στιγμή, η Ε.Ε. προετοιμάζει το έδαφος για να ακολουθήσει πολιτική καταστολής. Στη Σύνοδο Κορυφής στις 17 Δεκεμβρίου θα συζητηθεί η πρόταση του αρμόδιου επιτρόπου Δημήτρη Αβραμόπουλου να δημιουργηθεί κοινή ευρωπαϊκή ακτοφυλακή και συνοροφυλακή, μια διάδοχη υπηρεσία του FRONTEX, που θα μπορεί να κάνει επιχειρήσεις σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια με κεντρικό συντονισμό.

Αλλαγή ρητορικής

Οσο πιο τολμηρά προχωρά η εφαρμογή των πολιτικών καταστολής τόσο πιο δειλά και αβέβαια είναι τα βήματα για μια πολιτική αλληλεγγύης που θα βασιζόταν στην αναλογική κατανομή των ευθυνών.

Αλλοι 24 πρόσφυγες έφυγαν χθες από την Ελλάδα για τη Φινλανδία, ανεβάζοντας σε 54 τον αριθμό όσων έχουν μετεγκατασταθεί σε σύνολο περίπου 60.000 για δύο χρόνια.

Σε παρέμβασή του, ο επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης Νιλς Μουίζνιεκς ζήτησε από την Ε.Ε. να αλλάξει άρδην την «αντιμεταναστευτική ρητορική που έχει διαποτίσει τον δημόσιο και πολιτικό διάλογο».

«Θα πρέπει να καταλάβουν ότι η κατάσταση εκείνων που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη σήμερα δεν είναι διαφορετική από εκείνη των πατέρων και των μητέρων μας, οι οποίοι, όχι τόσο παλιά, έφυγαν για να γλιτώσουν από πολέμους, διώξεις, βασανιστήρια ή φτώχεια.

»Θα πρέπει να σχεδιάσουν πιο ανθρώπινες πολιτικές, που βελτιώνουν τις συνθήκες υποδοχής, διευκολύνουν την ασφαλή διέλευση και την πρόσβαση στο άσυλο, καθώς και προωθούν την αποτελεσματική ενσωμάτωση στις κοινωνίες υποδοχής», είπε.