Σε άτυπη ντε φάκτο εξαίρεση από την αμφιλεγόμενη αναστολή της καταγραφής των αιτημάτων ασύλου φαίνεται ότι έχει προχωρήσει η κυβέρνηση για πρόσφυγες από το Σουδάν και την Ερυθραία που φτάνουν στην Κρήτη.
Σε συνέχεια δηλώσεων του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη την προηγούμενη εβδομάδα, πηγές του υπουργείου επιβεβαιώνουν στην «Εφ.Συν.» ότι οι Σουδανοί και οι Ερυθραίοι «εξαιρούνται από [την] τροπολογία, μεταφέρονται [στην] ενδοχώρα στη Μαλακάσα και είναι σε περιορισμό για 25 μέρες». Σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» πώς εφαρμόζεται τέτοια εξαίρεση, καθώς δεν προβλέπεται εξαίρεση στην τροπολογία που πέρασε η κυβέρνηση στη Βουλή τον Ιούλιο, οι πηγές απάντησαν ότι είναι «δικαιούχοι ασύλου λόγω εμπόλεμης ζώνης».
Σε συνέντευξή του (newsbomb.gr) την Παρασκευή, ο υπουργός Θάνος Πλεύρης σημείωνε σε δηλώσεις του, που αποτελούν μάλλον επίδειξη αοριστολογίας, ότι «οι τελευταίες ροές ήταν κατά βάση από το Σουδάν που είναι ένας πληθυσμός με προσφυγικό προφίλ», έκανε αναφορά στην «απόφαση του ΕΔΔΑ ότι δεν μπορούμε να τους επιστρέψουμε», σημείωνε ότι «κρίνονται με διαφορετικό τρόπο έναντι των Αιγυπτίων, Πακιστανών» και ότι «αυτή τη στιγμή υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση των ανθρώπων που έχουν προσφυγικό προφίλ» και «οι τελευταίοι Σουδανοί που έρχονται είναι στη Μαλακάσα, που έχει χαρακτηριστικά περιορισμού ελευθερίας».
Παραμένει αδιευκρίνιστο με ποιον τρόπο εφαρμόζεται η εξαίρεση, πότε ακριβώς άρχισε να εφαρμόζεται και αν έχει αναδρομική ισχύ για όλους τους Σουδανούς και Ερυθραίους που έφτασαν στη χώρα μας μετά την ψήφιση της τροπολογίας, που προβλέπει κράτηση και απέλαση όλων ανεξαιρέτως των προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν με πλωτά μέσα από τη Βόρεια Αφρική, χωρίς να καταγραφεί το αίτημά τους για άσυλο. Μέχρι το τέλος Αυγούστου, η αναστολή της καταγραφής αιτημάτων ασύλου εφαρμοζόταν και σε βάρος προσφύγων από το Σουδάν και την Ερυθραία, οι οποίοι με βάση τα στοιχεία της υπηρεσίας Ασύλου αναγνωρίζονται πρόσφυγες σε εξαιρετικά υψηλό ποσοστό που αγγίζει το 100%.
Μάλιστα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου έκανε δεκτή στις 14 Αυγούστου την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων οκτώ Σουδανών προσφύγων που κρατούνταν στην Αμυγδαλέζα και προσέφυγαν στο δικαστήριο του Στρασβούργου και στα διοικητικά πρωτοδικεία μέσω των οργανώσεων Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο κατά της απέλασής τους που προβλέπει η τροπολογία. Για τους τέσσερις το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών απαγόρευσε την απέλασή τους μέχρι να καταγραφεί και να εξεταστεί η αίτηση ασύλου τους, ακυρώνοντας στην πράξη την τροπολογία, ενώ για τους άλλους τέσσερις απαγόρευσε την απέλασή τους μέχρι να δικαστεί η αίτηση αναστολής της απόφασης απέλασης.
Στις 29 Αυγούστου το δικαστήριο του Στρασβούργου έκανε δεκτά τα ασφαλιστικά μέτρα που του ζήτησαν μέσω της Υποστήριξης Προσφύγων στο Αιγαίο τέσσερις Ερυθραίοι πρόσφυγες που κρατούνταν στην Αμυγδαλέζα. Τότε ο υπουργός Θάνος Πλεύρης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είχαν προχωρήσει σε ευθεία και έντονη επίθεση εναντίον οργανώσεων που αμφισβητούσαν νομικά την τροπολογία, απειλώντας τες μεταξύ άλλων με διαγραφή από το μητρώο ΜΚΟ του υπουργείου και άρα με περιορισμό του έργου τους στο πεδίο.
Τώρα η κυβέρνηση εφαρμόζει άτυπα στην πράξη αυτά για τα οποία απειλούσε τις οργανώσεις μόλις πριν από έναν μήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», άτυπη οδηγία της κυβέρνησης προβλέπει να οδηγούνται οι Σουδανοί και Ερυθραίοι πρόσφυγες από την Κρήτη στη δομή της Μαλακάσας, με σκοπό να ενταχθούν στη διαδικασία υποδοχής που προβλέπει την προκαταγραφή της θέλησής τους να υποβάλουν άσυλο και στη συνέχεια την καθ’ εαυτήν καταγραφή του αιτήματός τους εντός 25 ημερών. Στο διάστημα αυτό παραμένουν, σύμφωνα με τη συνήθη διαδικασία, σε περιορισμό της ελευθερίας τους, ο οποίος όμως αίρεται αμέσως μετά.
Πρόκειται για άλλον έναν άτυπο αυτοσχεδιασμό της κυβέρνησης που προδίδει την αντιφατική και αλλοπρόσαλλη πολιτική της στην προσπάθειά της να ικανοποιήσει τις ξενοφοβικές φαντασιώσεις του ακροδεξιού ακροατηρίου της. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πρόσφατη συνέντευξή του στον ΑΝΤ1, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε να υποβαθμίζει την αύξηση της ροής των προσφύγων στην Κρήτη τις τελευταίες ημέρες, όταν για αντίστοιχη αύξηση της ροής για λίγες ημέρες τον Ιούλιο είχε προχωρήσει στο ακραίο μέτρο της αναστολής ασύλου.
Η αναστολή της καταγραφής των αιτημάτων ασύλου καταγγέλλεται ότι παραβιάζει κατάφωρα το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο και έχει συγκεντρώσει τα βέλη των αρμόδιων διεθνών οργανισμών και εθνικών και διεθνών φορέων, όπως και περισσότερων από 100 ευρωπαϊκών και ελληνικών οργανώσεων δικαιωμάτων. Τέσσερις ελληνικές οργανώσεις (Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, HIAS, Equal Rights Beyond Border) ζήτησαν στις 11 Σεπτεμβρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινήσει άμεσα νομικές διαδικασίες κατά της τροπολογίας.
Λευτέρης Παπαγιαννάκης, διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες
«Επί της αρχής προβληματική επιλογή»
Η απόφαση της κυβέρνησης να αναστείλει το άσυλο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Επιπλέον, είναι αναποτελεσματική αφού δεν επιτελεί τον στόχο της αποτροπής των αφίξεων, αφού η μετακίνηση δεν εξαρτάται από τέτοιου είδους αποφάσεις αλλά από άλλους παράγοντες. Η απόφαση αυτή είναι κυρίως επικοινωνιακή και αφορά το εσωτερικό ακροατήριο και τους ψηφοφόρους. Η έλλειψη σοβαρής και συνεκτικής πολιτικής είναι το ζήτημα και όχι η ευκαιριακή διαχείριση μιας από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής ως προς το κράτος δικαίου. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση εν τέλει δεν εφαρμόζει τους δικούς της νόμους αποδεικνύει την επί της αρχής προβληματική επιλογή της.
Μίνως Μουζουράκης, δικηγόρος στην Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο
«Ανεπίτρεπτη η σιωπή της Κομισιόν»
Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και οι διεκδικήσεις στα ελληνικά δικαστήρια αφορούν τα αυτονόητα: Δεν είναι νόμιμο να απελαύνονται άνθρωποι από τη χώρα χωρίς να ακουστούν οι λόγοι για τους οποίους ζητούν προστασία. Δεν είναι νόμιμος ο κανόνας της αναστολής ασύλου και άμεσης απέλασης που ισχύει εδώ και δύο μήνες για τους ανθρώπους που φτάνουν στην Κρήτη και τη Γαύδο. Κάθε άνθρωπος δικαιούται να προσφύγει κατά αποφάσεων που κρίνουν τη ζωή και την ελευθερία του. Γι’ αυτό ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει άμεσα νομικά μέτρα και να βάλει τέλος σε αυτή την παραβίαση. Η σιωπή της μέχρι σήμερα, παρά τη σφοδρή κριτική εθνικών και διεθνών θεσμών, είναι ανεπίτρεπτη.
