Δυσλειτουργίες στις διαδικασίες υποδοχής προσφύγων στις νέες Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές στα νησιά, σοβαρές ελλείψεις σε γιατρούς, διερμηνείς και άλλες υπηρεσίες και υποδομές διαπιστώνουν τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις εβδομαδιαίες εκθέσεις τους από το πεδίο, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής που αποκάλυψε η ιστοσελίδα Solomon («Αποτυχίες και παραβιάσεις στα νέα “πρότυπα” καμπ των νησιών του Αιγαίου», 12/5/2023, weraresolomon.com).
«Εξαιτίας της έλλειψης γιατρού ορισμένοι δεν μπόρεσαν να πάρουν έγκαιρα την κάρτα εισόδου/εξόδου της δομής. Η έκδοση των καρτών ξεπερνά τις 25 μέρες μετά την άφιξη των ανθρώπων. Αυτό θα λυθεί μόλις φτάσει γιατρός και μπορεί να υπογράψει για τον ιατρικό τους έλεγχο. […] Εξακολουθεί να μη γίνεται συντήρηση υποδομών μέσα στη δομή. Τα περισσότερα κλιματιστικά είναι εκτός λειτουργίας και η θερμοκρασία ήδη αυξάνεται. Επιπλέον, βρίσκονται σε εκκρεμότητα πολλές εργασίες συντήρησης. Ορισμένα υλικά πέφτουν σε αχρηστία», αναφέρει εβδομαδιαία αναφορά της Επιτροπής από τη δομή της Σάμου τον περασμένο Ιούνιο.
Ασυνόδευτοι ανήλικοι
«Ο διοικητής της δομής ανησυχεί για την ασφαλή ζώνη των ασυνόδευτων ανηλίκων καθώς φαίνεται να μην υπάρχει σχέδιο για το ποιος θα συνεχίσει να φροντίζει τους ασυνόδευτους ανήλικους, καμία ενημέρωση δεν υπήρξε από τα κεντρικά. […] Η έλλειψη διερμηνέων δημιουργεί καθημερινά προβλήματα και καθυστερήσεις», αναφέρεται σε έκθεση της Επιτροπής μετά από επίσκεψη στις δομές Κω και Λέρου τον περασμένο Ιούλιο.
Οι αναφορές της Επιτροπής τις οποίες επικαλείται το Solomon καλύπτουν την περίοδο από τον Μάρτιο του 2022 ώς τον Φεβρουάριο του 2023. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις αναφορές περιγράφεται ως «τεράστιο πρόβλημα» η έλλειψη μόνιμων γιατρών στις δομές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται κενά στην ιατρική υποστήριξη των προσφύγων και καθυστερήσεις στους ιατρικούς ελέγχους που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της ηλικίας και της ευάλωτης κατάστασής τους, προσδιορισμός που απαιτείται πριν προχωρήσουν οι διαδικασίες υποδοχής και ασύλου.
Το Solomon αναφέρεται σε προβλήματα σε αντλία νερού στη δομή της Σάμου, που άφησε σχεδόν χωρίς καθόλου τρεχούμενο νερό τη δομή για περισσότερες από δύο εβδομάδες μέσα στο 2022, ενώ οι συχνές διακοπές νερού συνεχίζονταν μέχρι τον περασμένο Απρίλιο.
Οι επισημάνσεις της Επιτροπής, η οποία έχει χρηματοδοτήσει τα κέντρα Σάμου, Κω και Λέρου με 121 εκατομμύρια ευρώ τον Νοέμβριο του 2020 και τα κέντρα Λέσβου και Χίου με 155 εκατομμύρια ευρώ τον Μάρτιο του 2021, επιβεβαιώνουν την εικόνα ελλείψεων και παραβιάσεων των δικαιωμάτων των προσφύγων που έχουν επισημάνει με ιδιαίτερη ανησυχία σε σειρά εκθέσεων και επιστολών προς την Επιτροπή και την ελληνική κυβέρνηση οργανώσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται στο πεδίο.
Ασφυκτικός έλεγχος
Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι τα ασφυκτικά συστήματα ελέγχου εισόδου και εξόδου από τις δομές για πρόσφυγες, προσωπικό και επισκέπτες (ακτίνες Χ, τουρνικέ, μαγνητικές κάρτες, ντρόουν, κάμερες και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό της κίνησης), που χρηματοδοτήθηκαν με ευρωπαϊκά κονδύλια 20 εκατομμυρίων ευρώ, έχουν προκαλέσει την ανησυχία της Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. (Fundamental Rigths Agency – FRA), ενώ διερευνώνται από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, καθώς οι εκθέσεις εκτίμησης αντικτύπου στην προστασία των δεδομένων ολοκληρώθηκαν μετά την προβλεπόμενη προθεσμία και κρατήθηκαν μυστικές, παρά τις κατευθυντήριες γραμμές της Ε.Ε.
