Με αλλαγές κυριολεκτικά της τελευταίας στιγμής προσπάθησε χθες στη Βουλή ο υπουργός ΠροΠο, Τ. Θεοδωρικάκος, να διατηρήσει έστω ένα μίνιμουμ κοινής λογικής στον νέο τιμωρητικό για τους κρατούμενους Σωφρονιστικό Κώδικα που θα ψηφιστεί σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής.
Η πρώτη αλλαγή υποτίθεται ότι διορθώνει τη διάταξη που, ανεβάζοντας κι άλλο τον χρόνο έκτισης ποινής προκειμένου ένας κρατούμενος να πάρει την πρώτη του άδεια, έφτασε στο σημείο να προβλέπει ότι μεγάλος αριθμός κρατουμένων θα πάρει άδεια σχεδόν ταυτόχρονα με τον χρόνο θεμελίωσης δικαιώματος υπό όρον απόλυσης (σύμφωνα με τον Π.Κ.).
Ειδικά δε για τους πολυϊσοβίτες, δεν υπήρχε πλέον καμία περίπτωση άδειας. Αυτό βέβαια έγινε αποκλειστικά και εκδικητικά για τους 5 καταδικασμένους της «17 Νοέμβρη» που παραμένουν ακόμα στη φυλακή, ωστόσο δεν παύει να αφορά όλους τους πολυϊσοβίτες μια και οι διατάξεις δεν μπορούν να έχουν ονοματεπώνυμο! Τώρα ο υπουργός έβαλε «ταβάνι» τα 22 χρόνια, δηλαδή μόλις έναν χρόνο πριν θεμελιώσουν δικαίωμα αποφυλάκισης. Ενα ευεργετικό για την επανένταξη μέτρο, εξαιρετικά αποδοτικό και στην Ελλάδα, έγινε με επιλογή της κυβέρνησης περιττή πολυτέλεια.
Η άλλη αλλαγή αφορά το ένδικο μέσο που θα έχει στη διάθεσή του –τουλάχιστον θεωρητικά– ο κρατούμενος σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται προσφυγή μόνο για λόγους υγείας. Τώρα προστέθηκε και η προσβολή της αξιοπρέπειάς του, με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό στις ασφυκτικά γεμάτες φυλακές και στη δυνατότητα μεταγωγής του με τη θέλησή του.
Τέλος, ο υπουργός δεν δέχτηκε να αλλάξει το άρθρο που βάζει αυτομάτως στο αρχείο όλα τα αιτήματα μεταγωγής των κρατουμένων τα οποία δεν εξετάστηκαν λόγω αδυναμίας της διοίκησης. Ακόμα όμως και με αυτές τις αλλαγές είναι σχεδόν αδύνατο να υποθέσει κανείς ότι η Ελλάδα θα αποφύγει την εξευτελιστική δεύτερη δημόσια δήλωση, πράγμα που εκτός των άλλων θα σημαίνει ότι όλοι όσοι (περίπου 2.500) κρατούμενοι έχουν προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για τις άθλιες και εξευτελιστικές συνθήκες κράτησης θα δικαιωθούν.
Καταπέλτης η Ενωση Ελλήνων Ποινικολόγων
Δόθηκε χθες στη δημοσιότητα κείμενο με τις έντονες αντιρρήσεις της Ενωσης Ελλήνων Ποινικολόγων η οποία, αφού αναγνωρίζει τις θετικές διατάξεις του νομοσχεδίου, αναφέρεται αναλυτικά στις «προβληματικές και οπισθοδρομικές διατάξεις» τις οποίες και ζητά να ανακληθούν.
Σύμφωνα με το συμπέρασμα της ΕΕΠ, «Συνολικώς αποτιμώμενο, το Σχ/Ν δεν επιλύει το οξύ πρόβλημα του υπερπληθυσμού των φυλακών ούτε αναμένεται να οδηγήσει στην πραγματική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων. Επιπλέον, στερείται μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού για το σωφρονιστικό σύστημα, ενώ σε πλείστες διατάξεις χαρακτηρίζεται από οπισθοδρομικότητα και τιμωρητισμό που δεν συμβαδίζουν με τους διακηρυσσόμενους στόχους του στα άρθρα 1 και 2, ούτε συμμορφώνονται προς την από 2 Σεπτεμβρίου 2022 Εκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης προς την Ελληνική Κυβέρνηση, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα οφείλει να διαμορφώσει τις φυλακές της σε χώρους που προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και προετοιμάζουν τα άτομα για την επανένταξή τους στην κοινότητα μετά την αποφυλάκισή τους».
Οσο για τις προβληματικές διατάξεις, δεν είναι άλλες από εκείνες που εντόπισαν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης (πλην Βελόπουλου) που αφορούν: την υπαγωγή των φυλακών στο υπουργείο ΠροΠο, τον διαχωρισμό των κρατουμένων σε κατηγορίες με αποφάσεις του υπουργού, τη δημιουργία φυλακών υψίστης ασφαλείας με αδιευκρίνιστο περιορισμό δικαιωμάτων και με αφηρημένα κριτήρια επικινδυνότητας που δεν συνδέονται με τη συμπεριφορά του κρατούμενου αλλά με το αδίκημα, όταν «έγκυρες μελέτες διεθνών οργανισμών δείχνουν ότι η εκτίμηση για την επικινδυνότητα γίνεται ατομικά, με συγκεκριμένη μέθοδο και με πολλές άλλες διαδικαστικές εγγυήσεις που ελλείπουν από το παρόν σχέδιο νόμου», τις εξαιρέσεις από μεταγωγή στις αγροτικές φυλακές, την αυστηροποίηση του θεσμού των αδειών, τακτικών και εκπαιδευτικών κ.λπ.
Τέλος, σφοδρά κατακρίνεται η έλλειψη εναλλακτικών θεσμών-μοντέλων κράτησης και η κατάργηση του άρθρου περί παροχής κοινωφελούς εργασίας (Ν. 1999) η οποία μετά την επ’ αόριστον αναστολή της αποκόπτεται από τον Σωφρονιστικό Κώδικα.
