Σχεδιασμός για κοινωνική ένταξη των προσφύγων

Η σταδιακή σύνδεση της κοινωνικής ένταξης των προσφύγων με σημαντικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως ο αγροτικός, ο τουριστικός, ο κατασκευαστικός και ο τομέας της μεταποίησης, αποτελεί στόχο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για το 2022, σύμφωνα με τον σχεδιασμό για την ένταξη των προσφύγων και την προστασία ασυνόδευτων ανηλίκων που παρουσίασαν χτες σε συνέντευξη Τύπου η αρμόδια για την ένταξη υφυπουργός, Σοφία Βούλτεψη, ο νέος ειδικός γραμματέας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, Ηρακλής Μοσκώφ, και η πρώην ειδική γραμματέας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, που ανέλαβε πρόσφατα τη γενική γραμματεία Δημόσιας Υγείας του υπουργείου Υγείας.

«Σκοπός είναι να ζουν οι πρόσφυγες με αξιοπρέπεια, να μην επιβαρύνεται ο κρατικός προϋπολογισμός και να υπάρξει εργατικό δυναμικό για τους τομείς όπου υπάρχει μεγάλη ζήτηση. Και βέβαια βασικός σκοπός είναι η αύξηση του ΑΕΠ και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για Ελληνες και πρόσφυγες», σημείωσε η κ. Βούλτεψη. Επισήμανε ότι από την αρχή της θητείας της βρίσκεται σε χρηματοδοτικό κενό, καθώς δεν έχει ψηφιστεί το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τα έτη 2021-2027. Ωστόσο, το υπουργείο προχώρησε στην κατάρτιση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ενταξη, που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση και θα εισαχθεί σύντομα στη Βουλή, με στόχο να μπορέσει να ξεκινήσει η εφαρμογή των προγραμμάτων όταν εγκριθεί το νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

«Φιλοδοξώ να έχουν μπει τα προγράμματα σε τροχιά υλοποίησης μέσα στο 2022, ώστε να μπορούν να συνεχιστούν ανεξαρτήτως του ποιος θα βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Το κράτος έχει συνέχεια», επισήμανε η κ. Βούλτεψη. Η υλοποίηση περνά μέσα από μνημόνια συνεργασίας του υπουργείου με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, την Υπατη Αρμοστεία, τη Unicef, το ΕΚΠΑ και το Πάντειο, ενώ η χρηματοδότηση θα γίνει μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Μετανάστευσης, Ασύλου και Ενταξης και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου σε συνεργασία με το υπουργείο Ανάπτυξης.

Αξονες της Εθνικής Στρατηγικής είναι η προστασία, η εκπαίδευση και κατάρτιση, η επαγγελματική αποκατάσταση των προσφύγων, η εξοικείωσή τους με τον λεγόμενο «ευρωπαϊκό τρόπο ζωής» και με την αρχή της αποφυγής κάθε βίας, συμπεριλαμβανομένης της ενδοοικογενειακής. Η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει επίσης το στάδιο της προένταξης, που απευθύνεται σε νεοαφιχθέντες με προσφυγικό προφίλ.

Σε δημόσια διαβούλευση αναμένεται σύντομα και η Εθνική Στρατηγική για τους Ασυνόδευτους Ανήλικους Πρόσφυγες. Ο προγραμματισμός για το 2022 περιλαμβάνει τη δημιουργία δομής επείγουσας φιλοξενίας 200 θέσεων για ασυνόδευτους ανηλίκους που εντοπίζονται στον δρόμο, την κατάθεση του νομοσχεδίου για την επιτροπεία των ασυνόδευτων ανηλίκων, που βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της επεξεργασίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και τη λειτουργία του ενταξιακού προγράμματος Helios Junior, που απευθύνεται σε αναγνωρισμένους ασυνόδευτους πρόσφυγες από την ηλικία των 17 ετών και έξι μηνών μέχρι τα 21. Σχεδιάζονται επίσης η θεσμοθέτηση προδιαγραφών για τις δομές φιλοξενίας, η θεσμοθέτηση μιας πιστοποιημένης διαδικασίας αξιολόγησης του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού, η αξιολόγηση των δομών και η συνεχής εκπαίδευση των εργαζομένων από ειδικούς επόπτες, η λειτουργία κινητών μονάδων πρωτοβάθμιας υγείας και η δημιουργία υποστηρικτικού πλαισίου για ζητήματα ψυχικής υγείας.

Η κ. Αγαπηδάκη σημείωσε ότι η πολιτική αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών έχει δώσει τη θέση της σε ένα οικοσύστημα προστασίας με σταθερά χαρακτηριστικά, που έχει καταφέρει να εντοπίσει τους άστεγους ασυνόδευτους ανηλίκους οι οποίοι βρίσκονται στην Ελλάδα και να τους εντάξει σε κατάλληλες δομές. Ο αριθμός τους έχει μειωθεί από 5.500 το 2020, που ζούσαν στα νησιά χωρίς ουσιαστική προστασία, σε 2.225 σήμερα που ζουν σε δομές, ενώ άλλοι περίπου 1.500 έχουν μετεγκατασταθεί σε ευρωπαϊκά κράτη και έχουν ενταχθεί σε δομές. Η κ. Αγαπηδάκη μίλησε για ένα διαφορετικό πολιτικό παράδειγμα που αναδείχθηκε στην ειδική γραμματεία. «Συστήσαμε μια ομάδα από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, που έχουν κοινές αξίες και δεσμεύτηκαν γύρω από έναν κοινό σκοπό για να βελτιώσουν τη ζωή των ανθρώπων», επισήμανε.

Από την πλευρά του, ο κ. Μοσκώφ μίλησε για το πέρασμα από την ιδρυματική φροντίδα σε βιώσιμες μορφές ένταξης με εξατομικευμένη υποστήριξη, αξιοποιώντας την εργαλειοθήκη της Ε.Ε. και του ΟΗΕ. «Η δική μας ενδεχόμενη αποτυχία να προστατεύσουμε ευάλωτους ανθρώπους είναι η ευκαιρία που ψάχνουν οι εκμεταλλευτές για να τους εντάξουν στα δικά τους κυκλώματα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο παρανομίας και καταστρατήγησης θεμελιωδών δικαιωμάτων, που δεν μπορούν να μας κάνουν υπερήφανους για το κράτος δικαίου που θέλουμε να υπερασπιστούμε», υπογράμμισε.