Σε μια ιστορική στιγμή για το κίνημα των ΛΟΑΤ, οι Ιρλανδοί ψηφοφόροι αποφάσισαν με πλειοψηφία 62,1% έναντι 37,9% να αλλάξουν το Σύνταγμά τους (για κάθε αλλαγή του ιρλανδικού Συντάγματος απαιτείται δημοψήφισμα) και να θεσπίσουν τον πολιτικό γάμο των ομόφυλων ζευγαριών.
Η Ιρλανδία γίνεται έτσι η πρώτη χώρα στον κόσμο που θεσπίζει με δημοψήφισμα τον πολιτικό γάμο ομοφύλων, ο οποίος είναι πια νόμιμος σε 20 χώρες και σε 37 Πολιτείες των ΗΠΑ.
Η σημασία του δημοψηφίσματος στην Ιρλανδία είναι ακόμα μεγαλύτερη λόγω της ισχυρής επιρροής της καθολικής εκκλησίας στο εκπαιδευτικό σύστημα και σε άλλους τομείς της ιρλανδικής κοινωνίας, όπου μέχρι το 1993 η ομοφυλοφιλία θεωρούνταν ποινικό αδίκημα. Αλλωστε, το διαζύγιο επιτράπηκε μόλις το 1995 με ένα δημοψήφισμα-θρίλερ (50,28% έναντι 49,72%), ενώ η έκτρωση είναι ακόμα παράνομη, εκτός από τις περιπτώσεις κατά τις οποίες κινδυνεύει η ζωή της μητέρας.
«Οταν ήμουν έφηβος και αργότερα νέος, ήταν ποινικό αδίκημα να είσαι γκέι. Το θέμα το κάλυπτε σιωπή. Δεν το ανέφεραν στις εφημερίδες, δεν το ανέφεραν στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Υπήρχε ο φόβος της ποινικής δίωξης, να σε κλείσουν παρά τη θέλησή σου σε ψυχιατρικό άσυλο, να χάσεις τη δουλειά σου, να καταστραφείς κοινωνικά», δήλωσε στους International Times o 70χρονος Ντέιβιντ Νόρις, Ιρλανδός γερουσιαστής και ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ.
Η εκστρατεία για το δημοψήφισμα κράτησε μήνες και ήταν έντονη. Υπέρ του γάμου ομοφύλων τάχθηκε τόσο ο κυβερνητικός συνασπισμός του κεντροδεξιού Fine Gael με τους κεντροαριστερούς όσο και το Σιν Φέιν, το αριστερό κόμμα που έχει συνδέσει την ύπαρξή του με τον IRA. «Υπάρχουν δύο Ιρλανδίες, η προνομιούχος και αυτή που βρίσκεται στην αφάνεια. Σήμερα η αφανής Ιρλανδία μίλησε», δήλωσε ο Τζέρι Ανταμς, πρόεδρος του κόμματος. Κάλεσε τη Βόρεια Ιρλανδία να ακολουθήσει το παράδειγμά της (η Βόρεια Ιρλανδία είναι η μόνη περιφέρεια της Μ. Βρετανίας όπου δεν ισχύει η νομιμοποίηση του γάμου ομοφύλων) και πρόσθεσε: «Χρειαζόμαστε ισότητα και σε άλλα θέματα – κοινωνικά, οικονομικά, στα πάντα. Επομένως, η σημερινή μέρα είναι σημαντική για τη ΛΟΑΤ κοινότητα και για όλους».
«Σήμερα η Ιρλανδία έγραψε ιστορία. Η απόφαση κάνει ίσο κάθε πολίτη και πιστεύω ότι θα ενδυναμώσει τον θεσμό του γάμου», δήλωσε ο πρωθυπουργός Εντα Κένι.
Ο υπουργός Επικοινωνίας Αλεξ Γουάιτ επισήμανε πως η Ιρλανδία δεν μπορεί να θεωρείται πια αυταρχικό κράτος: «Το δημοψήφισμα δεν άλλαξε την Ιρλανδία, επιβεβαίωσε την αλλαγή που υπήρχε. […] Σηματοδοτεί τον αληθινό χωρισμό εκκλησίας και κράτους», είπε.
Τέσσερις επίσκοποι είχαν ζητήσει από τους πιστούς να καταψηφίσουν τον πολιτικό γάμο ομοφύλων. Μετά το δημοψήφισμα, ο αρχιεπίσκοπος Δουβλίνου Ντάιρμουντ Μάρτιν δήλωσε πως για την κοινότητα των ΛΟΑΤ το αποτέλεσμα ισοδυναμεί με κοινωνική επανάσταση και πως η ιρλανδική εκκλησία πρέπει να ξανασυνδεθεί με τους νέους και να σταματήσει να αρνείται την πραγματικότητα. «Οι περισσότεροι από όσους ψήφισαν “ναι” έχουν αποφοιτήσει από καθολικά σχολεία, ύστερα από 12 χρόνια εκπαίδευσης. Αντιμετωπίζουμε μια τεράστια πρόκληση, να δούμε πώς θα περάσουμε το μήνυμα της εκκλησίας», είπε.
Οι πρώτοι γάμοι ομοφύλων αναμένεται να γίνουν το φθινόπωρο, αφού περάσει ο σχετικός νόμος. Το σύμφωνο συμβίωσης και για ομόφυλα ζευγάρια ισχύει στη χώρα από το 2010.
