«Η αναχαίτιση στη θάλασσα σημαίνει κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή. Αλλωστε, οι θαλάσσιες επιχειρήσεις είναι εκ της λειτουργίας τους επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης. Οσοι φωνάζουν, πρέπει να απαντήσουν, αν θέλουν να πνίγουμε τους ανθρώπους. Αλλη επιλογή δεν υπάρχει…Οι Σύροι δεν είναι μετανάστες, είναι πρόσφυγες, και η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να τους παρέχει ανθρώπινες συνθήκες υποδοχής….»
Η αναπληρώτρια υπουργός Μετανάστευσης παρουσιάζει στην «Εφ.Συν.» το σχέδιο, το οποίο επεξεργάζεται η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της αυξημένης προσφυγικής ροής στο Αιγαίο που οφείλεται στην κρίση της Συρίας. Και μας καλεί να συνειδητοποιήσουμε πως η προσφυγιά και η μετανάστευση είναι οικουμενικό πρόβλημα, μετά ευρωπαϊκό και στο τέλος ελληνικό…
• Φέτος παρατηρείται μεγάλη αύξηση της προσφυγικής ροής στα νησιά. Πού οφείλεται;
Πράγματι το προσφυγικό ρεύμα είναι αυξημένο. Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο είχαμε 10.762 νέες εισόδους στο Αιγαίο. Ενδεικτικά, στη Λέσβο έχουμε 742 αφίξεις τον Ιανουάριο, 1.035 τον Φεβρουάριο και 3.403 τον Μάρτιο. Στην πλειονότητά τους είναι Σύροι. Γιατί όσοι Σύροι διέμεναν στους καταυλισμούς της Τουρκίας, της Ιορδανίας και του Λιβάνου, με την προσδοκία ότι θα τελειώσει ο πόλεμος και θα επιστρέψουν στις πατρίδες τους, απελπίστηκαν και τραβάνε κι αυτοί τον δρόμο της προσφυγιάς. Πρέπει να επισημάνουμε με ιδιαίτερη έμφαση ότι δεν είναι μετανάστες, είναι πρόσφυγες, και αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει τη διεθνή και ευρωπαϊκή υποχρέωση να εξασφαλίσει ανθρώπινες συνθήκες υποδοχής και διαβίωσης.
• Πέρσι το καλοκαίρι οι κάτοικοι των νησιών, οι υπάλληλοι και οι νεοεισερχόμενοι αντιμετώπισαν πρωτοφανείς καταστάσεις ανθρωπιστικής κρίσης, καθώς δεν είχε δημιουργηθεί καμία υποδομή. Εσείς πώς θα τα καταφέρετε σε τόσο λίγο διάστημα και ενώ έχετε να αντιμετωπίσετε αυξημένη ροή;
Πράγματι οι υποδομές είναι ανεπαρκείς ακόμα και για κανονικές συνθήκες. Εχουμε 4.500 θέσεις στα κέντρα κράτησης, 1.000 θέσεις στις δομές ανοιχτής φιλοξενίας και 300 θέσεις στους ξενώνες φιλοξενίας ανηλίκων. Λύση λοιπόν δεν μπορεί να είναι ούτε η κράτηση ούτε η φιλοξενία. Πρέπει να επινοήσουμε λύσεις που θα ανταποκρίνονται σε έκτακτες ανάγκες. Εχουμε πραγματοποιήσει τρεις συναντήσεις με τα συναρμόδια υπουργεία και τους φορείς που εμπλέκονται στις διαδικασίες διάσωσης, υποδοχής και ασύλου στα νησιά.
Καταλήξαμε ότι πρέπει να ζητήσουμε από την περιφέρεια, τους δήμους και τον στρατό ελεύθερους ανοιχτούς χώρους, όπου θα εγκαταστήσουμε σκηνές και θα φιλοξενούνται οι άνθρωποι μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία ταυτοποίησης, ώστε να μη στοιβάζονται στα λιμεναρχεία και στα αστυνομικά τμήματα, όπως γινόταν μέχρι τώρα. Οπου υπάρχουν άλλες στεγαστικές λύσεις θα τις διεκδικήσουμε, όπως κάναμε με επιτυχία στη Λέρο με τη βίλα Αρτεμις, ένα εγκαταλειμμένο κτίριο που χρησιμοποιείται πια για την προσωρινή φιλοξενία των νεοεισερχόμενων. Σχεδιάζουμε επίσης λύσεις, για να αντιμετωπίσουμε τη σοβαρή υποστελέχωση των υπηρεσιών. Επιπλέον έχουμε ζητήσει χρηματοδότηση από τα έκτακτα προγράμματα της Ε.Ε., για να ναυλώσουμε ένα επιβατηγό πλοίο που θα επιβιβάζει πρόσφυγες από τα νησιά και θα τους φέρνει στην ηπειρωτική Ελλάδα σε κέντρα πρώτης υποδοχής που μπορούν να δημιουργηθούν άμεσα.
• Αλλοι πάντως ζητούν να ενισχυθεί η φύλαξη των συνόρων και οι επιχειρήσεις αποτροπής…
Δεν είναι δυνατόν ευρωπαϊκή χώρα να λέει αυτά τα πράγματα, γιατί η αναχαίτιση στη θάλασσα σημαίνει κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή. Αλλωστε, οι θαλάσσιες επιχειρήσεις στο Αιγαίο είναι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, έτσι ορίζονται και με αυτό το πλαίσιο λειτουργούν. Οσοι φωνάζουν, πρέπει να απαντήσουν, αν θέλουν να πνίγουμε τους ανθρώπους. Αλλη επιλογή δεν υπάρχει. Ας σημειώσουμε πάντως ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα νησιά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον φράχτη στον Εβρο, που δεν έλυσε τίποτα, απλώς μετέφερε το πρόβλημα. Ας σημειώσουμε επίσης ότι ο κ. Δένδιας είχε υποσχεθεί 1.500 θέσεις φιλοξενίας μέχρι το τέλος του Δεκεμβρίου και δεν έφτιαξε ούτε μία.
• Τι θα λέγατε σε όσους ισχυρίζονται πως δεν χωράνε στην Ελλάδα άλλοι πρόσφυγες και μετανάστες;
Κοιτάξτε, στην Ελλάδα δεν χωράνε οι συνταξιούχοι, γιατί έχουν ναυαγήσει τα ασφαλιστικά ταμεία, δεν χωράνε οι νέοι, γιατί η ανεργία έχει αυξηθεί, δεν χωράνε τα μωρά, γιατί δεν υπάρχουν βρεφονηπιακοί σταθμοί. Προφανώς δεν χωράνε και οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, γιατί δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας και δομές. Αλλά αυτό δεν λέει τίποτα. Πρέπει να καταλάβουμε πως η προσφυγιά και η μετανάστευση είναι οικουμενικό πρόβλημα, μετά ευρωπαϊκό και στο τέλος ελληνικό. Αν γίνει ένας ψύχραιμος διάλογος, θα μπορέσει να το καταλάβει η κοινωνία και να το αντιμετωπίσει ως πρόβλημα για το οποίο πρέπει να αναζητηθούν λύσεις με ψυχραιμία, ορθολογισμό και ρεαλισμό. Πρέπει να βλέπουμε τις αλλαγές που συμβαίνουν γύρω μας και να σταθμίζουμε τις συνέπειες που έχουν σε όλο τον κόσμο, όχι να μιλάμε σαν να είμαστε μια όαση μέσα σ’ένα κόσμο γεμάτο ταραχές.
• Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι για την αύξηση της προσφυγικής ροής ευθύνεται η δική σας πολιτική, που απομακρύνεται από τη λογική της κράτησης και δίνει το βάρος της στην υποδοχή και την ένταξη.
Αν αυτοί που το λένε δεν είναι κακοήθεις, είναι απλά ανόητοι, γιατί δεν γνωρίζουν ούτε τη διεθνή κατάσταση, ούτε τι συμβαίνει στη Συρία, ούτε τι σημαίνει ISIS, ούτε τη διεθνή πολιτική. Προφανώς, με τέτοιους ανθρώπους, δεν μπορείς να έχεις όχι μόνο σοβαρή πολιτική στο μεταναστευτικό και το προσφυγικό, αλλά ούτε άξιους συνομιλητές για να απαντήσεις με επιχειρήματα.
• Ωστόσο, καλώς ή καλώς, αρκετοί κάτοικοι των νησιών και των πόλεων ανησυχούν. Τι θα τους λέγατε;
Στους κατοίκους των πόλεων, θα έλεγα ότι οι πρόσφυγες έχουν μηδενική παραβατικότητα. Έρχονται με μεγάλα ψυχικά τραύματα και η μόνη τους φροντίδα είναι πώς θα φτάσουν σε μια πλούσια χώρα της Ευρώπης. Άρα δεν χρειάζεται να ανησυχούν. Οι κάτοικοι των νησιών είναι αξιοθαύμαστοι για την αλληλεγγύη που δείχνουν. Καταλαβαίνω πως το θέαμα που αντιμετωπίζουν είναι μια καθημερινή δοκιμασία. Το σχέδιό μας στοχεύει στην αποφόρτιση των νησιών. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να καταλάβει όλη η Ελλάδα ότι δεν μπορούν τα νησιά να σηκώσουν μόνα το βάρος και κυρίως ότι δεν μπορούμε να ζητάμε από την υπόλοιπη Ευρώπη να δεχτεί πρόσφυγες, ενώ εμείς αρνούμαστε να τους φιλοξενούμε στην περιοχή όπου ζούμε, παρά τις διεθνείς υποχρεώσεις μας.
