Οταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αφαίρεσε από τη λίστα των νοσημάτων την ομοφυλοφιλία, καθιέρωσε την 17η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας.
Σήμερα, σχεδόν 30 χρόνια από τότε και 60 χρόνια μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 1969 της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, τις οποίες πυροδότησε η ιστορική εξέγερση του Stonewall, συνεχίζουν να βγαίνουν στο φως καταγγελίες ομοφοβικών επιθέσεων και περιστατικά ρατσιστικής βίας.
Η Ιωάννα Χονδρού, συντονίστρια του Ομίλου Υποστήριξης της Colour Youth – Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας, μας λέει πως «αυτό που έχει αλλάξει σίγουρα είναι η ορατότητα τόσο των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων όσο και των επιθέσεων εναντίον τους».
Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται διάφορες οργανώσεις στο πλαίσιο προάσπισης δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, δημιουργώντας ένα ασφαλές πλαίσιο όπου τα άτομα μπορούν να απευθυνθούν.
Ωστόσο, όπως θα πει η Ι. Χονδρού, «τα συνεχόμενα υψηλά ποσοστά των ομοφοβικών, αμφιφοβικών και τρανσφοβικών επιθέσεων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το ασφαλές αυτό πλαίσιο είναι εικονικό και απαιτούνται επιπλέον ενέργειες σε θεσμικό και κοινωνικό επίπεδο για την εξάλειψή τους».
Φόβος για καταγγελία
Από το 2015 μέχρι σήμερα παρατηρείται μείωση στην καταγραφή τέτοιων περιστατικών (από 185 στα 27) και όχι μείωση των εγκλημάτων, λόγω «φόβου, στιγματισμού ή έλλειψης εμπιστοσύνης στις αρχές, γιατί άμα δεν υπάρχει κατάλληλη υποστήριξη από τους θεσμούς είναι δύσκολο να γίνει η καταγραφή», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η Τίνα Σταυρινάκη, βοηθός συντονίστρια του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας, και προσθέτει:
«Η καταγραφή είναι σημαντική γιατί στέλνει μήνυμα στην κοινωνία πως δεν στοχοποιείται απλά ένα άτομο αλλά μια κοινότητα και φαίνεται στην κοινωνία πως το πρόβλημα είναι εδώ».
Η κατάσταση αυτή εντείνεται, ειδικά σε μια περίοδο που στη χώρα το ζήτημα του προσφυγικού βρίσκεται ακόμα στο προσκήνιο και η προσφυγική κατάσταση -από μόνη της δυσχερής- αφορά φυσικά και άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.
Η πρωτοβουλία LGBTQI+ Refugees Welcome είναι ένα αυτοοργανωμένο εγχείρημα στην Αθήνα από ΛΟΑΤΚΙ πρόσφυγες και αλληλέγγυους-ες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Αφετηρία για τη δημιουργία αυτής της ομάδας το 2016 στάθηκε το γεγονός ότι δεν υπήρχε κάποια οργάνωση που να υποστηρίζει τον συγκεκριμένο πληθυσμό.
Οι πρόσφυγες ζούσαν μέσα στον φόβο να μην αποκαλυφθεί ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός ή/και η ταυτότητα φύλου τους και αναγκάζονταν να αποκρύπτουν αυτή την πτυχή της προσωπικότητάς τους προκειμένου να γλιτώσουν τις συνέπειες, καθώς είναι γνωστό πως σε ορισμένες χώρες η ομοφυλοφιλία τιμωρείται με θάνατο.
Η κολεκτίβα δημιουργήθηκε για να καλωσορίσει αυτούς τους ανθρώπους και να τους δώσει χώρο και ορατότητα.
«Οι μαρτυρίες που έχουμε ακούσει αναφορικά με τα περιστατικά βίας εναντίον ΛΟΑΤΚΙ προσώπων περιγράφουν μια συνθήκη ανυπόφορης διαβίωσης και αδυναμίας των αρμόδιων φορέων να φροντίσουν για την ασφάλειά τους», μας λέει η Λία Ζαχαριάδη, εκπρόσωπος της LGBTQI+ Refugees Welcome.
«Ολα αυτά φυσικά ισχύουν στο πολλαπλάσιο όταν ένας ΛΟΑΤΚΙ πρόσφυγας δεν έχει καθόλου στέγη και είναι πλήρως εκτεθειμένος σε κινδύνους που μπορούν να τον βλάψουν σε πολλά επίπεδα», τονίζει η Λ. Ζαχαριάδη.
Σε θεσμικό επίπεδο η πληθυσμιακή ομάδα των ΛΟΑΤΚΙ προσφύγων δεν κρίνεται ως ευάλωτη. Η μη αναγνώριση της ευαλωτότητας οδηγεί σε ανεπαρκή και ακατάλληλη φροντίδα.
«Είναι αναγκαίο για τους ανθρώπους που ανήκουν στη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα των προσφύγων να συνοδεύονται από δικηγόρο και κοινωνικό λειτουργό όταν πρέπει να πάνε στην Υπηρεσία Ασύλου» μας λέει η Λ. Ζαχαριάδη.
Σε δυσχερή κατάσταση βρίσκονται και οι διεμφυλικοί πρόσφυγες, πολλοί από τους οποίους βρίσκονται σε διαδικασία φυλομετάβασης και καλούνται να καλύψουν οι ίδιοι ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για να πραγματοποιηθεί με ασφαλή τρόπο η διαδικασία, γεγονός το οποίο καθιστά σημαντική την οικονομική υποστήριξή τους.
«Στην ομάδα μας έχει καταγγελθεί κατά καιρούς πληθώρα λεκτικών και σωματικών επιθέσεων σε δημόσιες υπηρεσίες, σε σούπερ μάρκετ, σε μπαρ, στον δρόμο», λέει η Λ. Ζαχαριάδη. Η ίδια η επικαιρότητα δυστυχώς το επιβεβαιώνει… Η δολοφονία του Ζακ αντικατοπτρίζει πλήρως το βάθος και την έκταση του προβλήματος.
«Με αφορμή αυτό το περιστατικό βίας είδαμε την απόπειρα συγκάλυψης και αποποίησης ευθυνών από την Ελληνική Αστυνομία και τη διαστρέβλωση της είδησης από πλευράς ΜΜΕ. Είδαμε ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας να χαιρετίζει την πρακτική της αυτοδικίας και οι εργαζόμενοι στο ΕΚΑΒ να μην παρέχουν την απαραίτητη φροντίδα τη δεδομένη στιγμή. Αυτά είδαμε και περιμένουμε να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση και να αποδοθούν ευθύνες», καταλήγει η Λία Ζαχαριάδη.
Η μέρα κατά της ομοφοβίας δεν απευθύνεται μόνο στα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, αλλά υπενθυμίζει τα «αγκάθια» ολόκληρης της κοινωνίας.
Σε κάθε περίπτωση, ο δρόμος, όσον αφορά τις διεκδικήσεις, δεν τελειώνει εδώ. Είναι όμως ζωτικής σημασίας να μη στεκόμαστε απλοί παρατηρητές αλλά να συμμετέχουμε ενεργά και να επαγρυπνούμε.
! Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας, η Colour Youth – Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας διοργανώνει ημερίδα με θέμα «Μην κλείνετε τα μάτια στη βία – Η σιωπή κοστίζει». Θα συζητηθεί η βία κατά ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στον δημόσιο χώρο, με αναφορά σε περιστατικά βίας που επηρέασαν τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα, και θα αναζητηθούν τρόποι υποστήριξης των θυμάτων. Η εκδήλωση θα γίνει αύριο στις 5 το απόγευμα στην ΕΣΗΕΑ (Ακαδημίας 20, 1ος όροφος).
