Μια κίνηση αναξιοπιστίας

Σάλο προκάλεσε η κίνηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) να ζητήσει από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) να επανεξετάσει στην ολομέλεια του οργάνου την υπόθεση της εμπορίας και εκμετάλλευσης μεταναστών εργατών γης στη Μανωλάδα, εγείροντας εξαιρετικά σοβαρά ερωτήματα σκοπιμότητας.

Το αίτημα, που υπέβαλε το ΝΣΚ την τελευταία ημέρα πριν εκπνεύσει η σχετική προθεσμία, εμφανίζει την Ελλάδα να αμφισβητεί την πρόσφατη εμβληματική απόφαση του ΕΔΔΑ που δικαιώνει τους μετανάστες-θύματα και καταδικάζει τη χώρα μας για σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους, μεταξύ των οποίων η αποτυχία της ελληνικής Δικαιοσύνης να διερευνήσει αποτελεσματικά την υπόθεση και να τιμωρήσει τους δράστες για μια παραδειγματική υπόθεση εμπορίας ανθρώπων και καταναγκαστικής εργασίας.

Η κίνηση του ΝΣΚ προκάλεσε εύλογα ερωτήματα αξιοπιστίας της κυβέρνησης, με δεδομένη τη σταθερή στάση του ΣΥΡΙΖΑ στο πλευρό των θυμάτων που προσέφυγαν αλλά και της τοποθέτησης του υπουργού Δικαιοσύνης Σταύρου Κοντονή μετά την καταδικαστική απόφαση.

Ο κ. Κοντονής είχε δηλώσει ότι η ομόφωνη καταδίκη της χώρας μας «καταδεικνύει την κατάσταση η οποία επικρατούσε στη χώρα κατά τη συγκυβέρνηση Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ» και είχε σημειώσει πως «καλό θα είναι οι δικαστικές ενώσεις να μην εξαντλούν τη μαχητικότητά τους σε αντιπολιτευτική ρητορική, αλλά να τοποθετούνται για αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης που εγείρουν σοβαρές αντιδράσεις της κοινωνίας σε υποθέσεις που άπτονται του σκληρού πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε, ο κ. Κοντονής, από τη Βιέννη όπου βρισκόταν για επίσημη επίσκεψη, έδωσε εντολή στο ΝΣΚ να ανακαλέσει το αίτημα, ενώ, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, ήταν εξαιρετικά ενοχλημένος, καθώς η κίνηση του ΝΣΚ έγινε εν αγνοία της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο υπουργός θα ζητήσει τις γνωμοδοτήσεις που πήρε υπόψη το ΝΣΚ και την επιστημονική αρτιότητα του σκεπτικού στο οποίο βάσισε την ενέργειά του.

Μιλώντας στην «Εφ.Συν.», η γενική γραμματέας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Μαρία Γιαννακάκη, που προΐσταται του νέου Εθνικού Μηχανισμού Εποπτείας της Εφαρμογής των Αποφάσεων του ΕΔΔΑ, υπογραμμίζει ότι το ΝΣΚ ζήτησε οδηγίες για τον χειρισμό της υπόθεσης όχι από την αρμόδια πολιτική ηγεσία, αλλά από τα δικαστήρια.

«Προκαλεί τουλάχιστον εντύπωση ο χειρισμός από τη στιγμή που ήταν εκφρασμένη η βούληση της πολιτικής ηγεσίας σε σχέση με την υπόθεση της Μανωλάδας. Τα δικαστήρια δεν είναι αρμόδια να δίνουν οδηγίες για τον χειρισμό της υπόθεσης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αυτή η αρμοδιότητα ανήκει στην πολιτική ηγεσία», σημειώνει η κ. Γιαννακάκη.

Ο δικηγόρος

Οπως σημειώνουν νομικοί κύκλοι στην «Εφ.Συν.», η στάση του ΝΣΚ ισοδυναμεί με τη στάση ενός δικηγόρου, ο οποίος προβαίνει σε δικαστικές ενέργειες, αγνοώντας την εκφρασμένη βούληση του εντολέα του.

Στην υπόθεση της Μανωλάδας, το ΝΣΚ εμφανίζεται να υπερασπίζεται μέχρι τέλους μια λογική συνέχειας του κράτους, ακόμα και όταν η συνέχεια αυτή αφορά τη συγκάλυψη ρατσιστικών διακρίσεων και αδικημάτων που παραβιάζουν τον στενό πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θέτουν σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή.

Με δεδομένο ότι εκκρεμούν στο ΕΔΔΑ εμβληματικές υποθέσεις παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η υπόθεση του ναυαγίου στο Φαρμακονήσι και οι διώξεις εναντίον των οροθετικών γυναικών με την περιβόητη υγειονομική διάταξη Λοβέρδου, αποτελεί ζητούμενο αν η στάση του ΝΣΚ θα αποτυπώσει τη διακηρυγμένη πολιτική θέση της κυβέρνησης να διερευνηθούν αποτελεσματικά οι υποθέσεις και να καταπολεμηθούν τα φαινόμενα θεσμικού ρατσισμού που έχουν διαπιστωθεί στο ελληνικό κράτος.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», τη στιγμή που το ΝΣΚ παρέκαμπτε την κυβέρνηση σχετικά με την υπόθεση της Μανωλάδας, απευθυνόταν με επιστολή του στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, το Εφετείο Πάτρας, την Εισαγγελία του Εφετείου Πάτρας, το Πρωτοδικείο Πάτρας και την Εισαγγελία του Πρωτοδικείου Πάτρας, ζητώντας τις απόψεις τους «για τη σκοπιμότητα ή όχι της υποβολής αίτησης της ελληνικής κυβέρνησης» να επανεξεταστεί η υπόθεση στο Δικαστήριο.

«Παράλογη κίνηση»

Πηγές του υπουργείου χαρακτηρίζουν «τουλάχιστον παράλογη» αυτή την κίνηση, καθώς πρόκειται για τα ίδια δικαστήρια που απέτυχαν να διερευνήσουν την υπόθεση και να καταδικάσουν τους δράστες, οδηγώντας στην καταδικαστική απόφαση του ΕΔΔΑ.

Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι η απόφαση για τη σκοπιμότητα αυτής της κίνησης ανήκει στην πολιτική ηγεσία και όχι στα δικαστήρια και ότι η κίνηση του ΝΣΚ διασύρει διεθνώς την Ελλάδα, καθώς την εμφανίζει να τοποθετείται με διγλωσσία στα διεθνή όργανα και να μη δέχεται τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.

Σημειώνουν, άλλωστε, ότι δεν υπήρχε περίπτωση να γινόταν δεκτή η αίτηση επανεξέτασης και ότι, σε κάθε περίπτωση, θα οδηγούσε σε ακόμη μεγαλύτερες ποινές.

«Υπήρχε ο κίνδυνος να χειροτερέψει η απόφαση και να είναι ακόμα μεγαλύτερη η καταδίκη της Ελλάδας. Πρέπει επιτέλους να πάψουν οι Μανωλάδες, να σχεδιαστούν και να τεθούν σε εφαρμογή τα μέτρα που οδηγούν στη συμμόρφωση της χώρας με την απόφαση του ΕΔΔΑ. Η αδήλωτη εργασία συνεχίζεται στην ύπαιθρο, οι παραβιάσεις δικαιωμάτων εξακολουθούν, ενώ δεν υπάρχει ελεγκτικός μηχανισμός για να παρέμβει. Η τροπολογία που δίνει το δικαίωμα άδειας εργασίας στους μετανάστες χωρίς να τους αναγνωρίζει άδεια παραμονής δεν εφαρμόζεται και έχει εκπέσει στην πράξη», σημειώνει ο Βασίλης Κερασιώτης, συνήγορος των μεταναστών εργατών γης που προσέφυγαν στο ΕΔΔΑ.