Ανακοινώσεις για την κλοπή – μυστήριο έργων των Πικάσο και Μοντριάν

Στις λεπτομέρειες σχετικά με την εξιχνίαση της κλοπής από την Εθνική Πινακοθήκη, το 2012, δύο πολύτιμων πινάκων – του Πικάσο και του Μοντριάν – αναφέρθηκαν Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Λίνα Μενδώνη σε κοινή συνέντευξη τύπου των δύο υπουργών.

Ένας Έλληνας 49 ετών έχει συλληφθεί από το τμήμα Διαρρηκτών της Ασφάλειας Αττικής.

Ο επικεφαλής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Εγκλημάτων κατά Ζωής και Ιδιοκτησίας Γρ. Ζαχαράκης τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι ο συλληφθείς που είναι οικοδόμος – ελαιοχρωματιστής στο επάγγελμα, διέπραξε μόνος του την κλοπή των δύο έργων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι παρακολουθούσε επί έξι μήνες την Εθνική Πινακοθήκη και γνώριζε τα πάντα.

Πρόκειται για τον πίνακα του Πικάσο «Γυναικείο Κεφάλι» που είχε φιλοτεχνηθεί το 1939 και το δώρισε ο μεγάλος ζωγράφος το 1949 στον ελληνικό λαό ως τιμητική προσφορά για την γενναία αντίσταση κατά τη γερμανική κατοχή.

Ο δεύτερος είναι ένας πίνακας του Ολλανδού Πιέτ Μοντριάν του 1905, που απεικονίζει ένα ανεμόμυλο κατά μήκος ποταμού. «Ο ανεμόμυλος Στάμμερ», όπως ονομάζεται, αγοράστηκε το 1963 από τον Αλέξανδρο Παππά, ο οποίος τον δώρισε στην συνέχεια στην Εθνική Πινακοθήκη.

Η μεγάλη κλοπή – μυστήριο των πινάκων είχε γίνει τα ξημερώματα της 9ης Ιανουαρίου 2012.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο 49χρονος ποτέ δεν προσπάθησε να πουλήσει τα έργα και εξαρχής τα έκρυψε σε κρύπτη μπάνιου στο σπίτι συγγενή του. Τους τελευταίους δυο μήνες τους είχε μεταφέρει στην Κερατέα όπου βρέθηκαν γιατί φοβήθηκε ότι θα συλληφθεί. Οι πίνακες ήταν καλά φυλαγμένοι, προσεκτικά τοποθετημένοι.

Ο δράστης είχε μπει πολλές φορές μέσα στην Πινακοθήκη και είχε φροντίσει να μάθει το πρόγραμμα που έχουν οι φύλακες, ακόμα και πότε τρώνε και καπνίζουν, ενώ είχε προκαλέσει και συναγερμούς για να ελέγξει τα αντανακλαστικά τους.

Αναφορικά με το τρίτο έργο, ένα σχέδιο θρησκευτικής απεικόνισης του 17ου αιώνα που αποδίδεται στον Ιταλό Γουλιέλμο Κάτσια, ο 49χρονος φαίνεται πως το τσαλάκωσε και θεώρησε ότι το χάλασε. Όπως είπε ο ίδιος, το πέταξε στην τουαλέτα. 

Είχε επιχειρήσει να κλέψει άλλον έναν πίνακα, το «Τοπίο» του Μοντριάν και πάλι, αλλά έγινε αντιληπτός από φύλακα και παράτησε την προσπάθειά του στη μέση, αφήνοντας πίσω κι έναν χαρτοκόπτη.

Κάμερες ασφαλείας της Πινακοθήκης κατέγραψαν τις κινήσεις του. Ο φύλακας είχε κάνει λόγο για έναν ψηλό και αδύνατο άνδρα, ο οποίος φορούσε σκούρα ρούχα, αλλά δεν είχε καλύψει τα χαρακτηριστικά του προσώπου του.

Η κλοπή αποκάλυψε τα κενά ασφαλείας στην Εθνική Πινακοθήκη. Ο συγκεκριμένος πίνακας είχε εκτεθεί, χωρίς προστατευτικό υαλοπίνακα, χωρίς καν τζάμι, κρεμασμένος από μία πρόκα», είχε δηλώσει ο Μάνος Στεφανίδης, κριτικός τέχνης και πρώην επιμελητής της Εθνικής Πινακοθήκης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο παρελθόν ο άνδρας είχε κατηγορηθεί για κλοπή.  Είχε κάποιους φίλους που είχαν σχέση με την τέχνη αγαπούσε την τέχνη αλλά δεν είχε κάποια επαγγελματική σχέση με αυτή. 

Τα έργα θα επιστρέψουν στην Eθνική Πινακοθήκη, αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες συντήρησης και οι έλεγχοι που πρέπει να γίνουν για να εντοπιστούν οι φθορές. 

Ιδιόχειρη αφιέρωση του Πικάσο στον αγώνα του ελληνικού λαού κατά του φασισμού

 «Γιορτάζουμε τα 200 χρόνια της Επανάστασης του 1821. Ο πίνακας του Πικάσο φέρει ιδιαίτερη βαρύτητα και αξία για τον ελληνικό λαό, καθώς ο Πικάσο το αφιέρωσε στον αγώνα του ελληνικού λαού εναντίον του φασιστικού άξονα και φέρει την ιδιόχειρη υπογραφή του ζωγράφου. Γι’ αυτό και άλλωστε ο πίνακας είναι αδύνατο να πωληθεί, αλλά και να εκτεθεί, καθώς είναι απολύτως ταυτοποιημένος ως προϊόν κλοπής από την Εθνική Πινακοθήκη. Η Εθνική Πινακοθήκη έκλεισε για ανακαίνιση το 2012 λίγο μετά την κλοπή. Άνοιξε τον Μάρτιο του 2021 για λίγες μέρες, προκειμένου να τιμήσει τον αγώνα ανεξαρτησίας και αυτοδιάθεσης του ελληνικού λαού. Ο συσχετισμός είναι προφανής» είπε κατά τη συνέντευξη τύπου η υπουργός Πολιτισμού και ευχαρίστησε τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη και τους συνεργάτες του για την ανάκτηση των έργων.

Στο πίσω μέρος του πίνακα του Πικάσο υπάρχει χειρόγραφη αφιέρωση του Ισπανού ζωγράφου, που αναφέρει: «Pour le Peuple Grec, Hommage de Picasso» (Για τον ελληνικό λαό, Φόρος Τιμής από τον Πικάσο).