Ένας νεαρός μόλις 15,5 ετών είναι το θύμα της φονικής συμπλοκής που σημειώθηκε χτες τα ξημερώματα στην Καλλιθέα, με την ΕΛ.ΑΣ. να προχωρά σε συλλήψεις επτά εφήβων, ανάμεσα στους οποίους και του βασικού κατηγορούμενου που φέρεται να έχει παραδεχτεί την πράξη του.
Για την υπόθεση αναζητούνται άλλοι 10, ηλικίας 16-18 ετών, καθώς και το φονικό μαχαίρι, ενώ τις έρευνες έχουν αναλάβει από κοινού το τμήμα Ανθρωποκτονιών της ΔΑΟΕ αλλά και το Αθλητικής Βίας, αφού δεν έχουν αποκλειστεί πλήρως τα οπαδικά κίνητρα, που πάντως δεν αποτελούν το ισχυρότερο σενάριο για τα αίτια της συμπλοκής. Οι συλληφθέντες θα οδηγηθούν σήμερα το πρωί στον εισαγγελέα.
Σύμφωνα με τα πρώτα ευρήματα της αστυνομικής έρευνας, το αιματηρό επεισόδιο στην Καλλιθέα πυροδοτήθηκε από μια λεκτική αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο ομάδες νεαρών σε πάρκο της περιοχής επί των οδών Κρέμου και Μεγαλουπόλεως. Η ένταση κλιμακώθηκε όταν μία από τις δύο πλευρές κάλεσε «ενισχύσεις». Λίγο αργότερα, στο σημείο έφτασε αυτοκίνητο με επιπλέον πέντε άτομα, οδηγώντας στη μοιραία σύγκρουση. Η μία ομάδα αποτελούνταν από τουλάχιστον εννέα άτομα, όλοι κάτοικοι της Καλλιθέας. Στην αντίπερα όχθη, η ομάδα στην οποία συμμετείχε ο 15χρονος που έχασε τη ζωή του αριθμούσε τουλάχιστον οκτώ άτομα. Τα πρώτα τρία βρίσκονταν ήδη στο πάρκο, με τα πέντε να καταφτάνουν αργότερα.
Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές, τα μέλη της συγκεκριμένης παρέας προέρχονταν από διάφορες περιοχές της Αττικής και συνδέονταν μεταξύ τους από την κοινή τους υποστήριξη στον Ολυμπιακό. Ένα από τα σενάρια που εξετάζεται είναι η παρέα του 15χρονου που έχασε τελικά τη ζωή του να ήθελε αρχικά να επιτεθεί σε μέλος της άλλης παρέας, οπαδού της ΑΕΚ. Όμως, εδώ υπάρχουν πολλά λογικά άλματα, καθώς είναι δύσκολο η παρέα που βρισκόταν σε άλλη περιοχή να κινήθηκε τόσο επιθετικά εναντίον της παρέας που βρισκόταν ήδη στο σημείο.
Πέρα από τα όποια κίνητρα προκύψουν τελικά από τις αστυνομικές έρευνες και τις απολογίες, τα συνεχή περιστατικά ξυλοδαρμών αλλά και ένοπλων συμπλοκών μεταξύ ανηλίκων και εφήβων σε γειτονιές έχουν πάρει νέα χαρακτηριστικά. Οι έφηβοι της γενιάς Αlpha (γεννημένοι από το 2010 και μετά) ψάχνουν ομαδοποιήσεις που, πέρα από τα «παραδοσιακά» οπαδικά, έχουν και έντονα τοπικιστικά χαρακτηριστικά, με ομάδες που λειτουργούν σαν «αγέλες» και αντιμετωπίζουν ως εχθρούς προς εξόντωση ή ταπείνωση τους «άλλους» από την αντίπαλη πλατεία, γειτονιά, σχολείο ή παρέα. Συχνά τα «κατορθώματα» προβάλλονται μέσω αναρτήσεων ειδικά στο TikTok ή με γκραφίτι για μυημένους, με την ελληνική κοινωνία και τα ΜΜΕ να πέφτουν από τα σύννεφα ή να μπαίνουν σε έναν ηθικό πανικό μετά από κάθε συμπλοκή.

Διαρκείς απαγορεύσεις
Το φθινόπωρο του 2024 και στον απόηχο του άγριου προπηλακισμού 14χρονης από συνομήλικές της στη Γλυφάδα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την υλοποίηση panic button για ανηλίκους και την εφαρμογή safe youth. Το μέτρο, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του bullying και της νεανικής επιθετικότητας, δεν φαίνεται σήμερα να συγκινεί την πλειονότητα των εφήβων, παρά την αρχική επικοινωνιακή εκστρατεία.
Μιλώντας στις αρχές Ιουνίου στον ΣΚΑΪ, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, έκανε λόγο για την ανάγκη αυστηρότερων ποινών, αυτή τη φορά όχι για τους παραβατικούς εφήβους αλλά για τους γονείς και τους κηδεμόνες τους. Οι έφηβοι ίσως αρχίσουν να λαμβάνουν ποινές που θα περιλαμβάνουν και κοινωνική εργασία, σε αντιγραφή των αγγλοσαξονικών προτύπων.
Μετά την απαγόρευση στο αλκοόλ, στα καπνικά προϊόντα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι έφηβοι βρίσκονται συνεχώς στο «στόχαστρο». Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν φαίνεται να τους αφορά και η έλλειψη προοπτικής τούς συνοδεύει από νωρίς. Η λύση σε ένα κοινωνικό πρόβλημα δεν μπορεί να είναι η αυξημένη αστυνομοκρατία στις πλατείες, η ποινικοποίηση ακόμα και της βόλτας των εφηβικών παρεών και νέες ευφάνταστες απαγορεύσεις στον πραγματικό και στον ψηφιακό κόσμο.
Οι «μάχιμοι», οι «λεγκένηδες», ο «μπρο» και το «λαμόγιο»
Από τις πολιτικές νεολαίες των δεκαετιών του ’70 και του ’80, οι έφηβοι πέρασαν στους οπαδικούς συνδέσμους και τις διαφορετικές μουσικές προτιμήσεις τη δεκαετία του ’90, τους emo, τους τρέντι και τους κάγκουρες στις αρχές του 2000, για να μπουν σε πιο άτυπες ομαδοποιήσεις περίπου την τελευταία 10ετία, με κυρίαρχη «μούσα» τη μουσική τραπ. Σήμερα, παρέες εφήβων στις μεγαλύτερες πόλεις κυκλοφορούν σχεδόν με το ίδιο στιλ ενδυμασίας, προσπαθώντας να αυτοπαρουσιαστούν ως «μάχιμοι», «αλήτες» ή «λαμόγια» (με την έννοια του μικρεμπόρου νακρωτικών που χαίρει σεβασμού στην περιοχή), συχνά μέσα από την αντιγραφή ενδυματολογικών επιλογών των προτύπων τους, όπως οι «τράπερ».
Τα μαύρα ρούχα, τα οποία ιδανικά πρέπει να αποτελούν ενδυματολογικά κομμάτια κάποιας γνωστής μάρκας, όπως η Nike ή η Lacoste, θεωρούνται τρόπος με τον οποίο προσλαμβάνονται από τους υπόλοιπους ως σκληροτράχηλοι και επικίνδυνοι, ενώ απαραίτητη στιλιστική συνοδεία αποτελεί το καπέλο τζόκεϊ, συχνά επώνυμο, που κι αυτό λειτουργεί ως ένδειξη σκληρότητας. Ακόμη μια σταθερή επιλογή είναι το τσαντάκι μέσης ή «μπανάνα», και αυτό μάρκας, το οποίο προϊδεάζει για την ύπαρξη όπλου (π.χ. μαχαιριού, πτυσσόμενου κλομπ, σουγιά ή σιδηρογροθιάς), που καθιστά τους νέους ως «μάχιμους», όπως αυτοαποκαλούνται.
Επίσης, παρατηρούνται κοινές συμπεριφορές και λεξιλόγιο, με ακραία μοτίβα ομιλίας. Συντομογραφίες και προσωνυμίες μεταξύ τους, όπως οι εκφράσεις «μπρο» και «λα», αλλά και υβριστικές εκφράσεις, όπως οι πολύ συχνές προσωπικές ύβρεις απέναντι σε οικογενειακά πρόσωπα (γονείς, θείους) αλλά και η χρήση ξένων υβριστικών λέξεων στα πρότυπα του «χαβαλέ» και της «πλάκας». Ταυτόχρονα, παρατηρείται η χρήση υβριστικών λέξεων της αλβανικής αργκό, όπως το «λεγκένης», το οποίο σηματοδοτεί τον αποδέκτη του χαρακτηρισμού ως «ψευτόμαγκα», αλλά χρησιμοποιείται ακόμα και στην αργκό των φυλακών. Η φράση «αυτός είναι μάγκω» (από το «μαγκωμένος»), για παράδειγμα, προϊδεάζει για την ενόχληση ενός προσώπου, η οποία μπορεί να αποτελέσει αφορμή για καβγά.
Η επιθετικότητά τους ενισχύεται και μέσα από τις προτιμήσεις τους στην ψυχαγωγία, η οποία συχνά περιορίζεται σε πλατείες, πάρκα και μαγαζιά που τους σερβίρουν αλκοολούχα ποτά, ακόμα και μετά την αυστηροποίηση του νομικού πλαισίου. Αστυνομική πηγή περιγράφει στην «Εφ.Συν.» ότι σε ανηλίκους έχουν απαγγελθεί ακόμα και κατηγορίες για πλαστογραφία σε ταυτότητες, στην προσπάθεια να παραγγείλουν αλκοόλ.
Στη συμπεριφορά των ομάδων αγοριών εφήβων παρατηρείται επίσης έντονος σεξισμός, αλλά σοβαρή επιθετικότητα καταγράφεται και μεταξύ των κοριτσιών. Και στις έφηβες υπάρχει αυξημένη τάση λεκτικών και βίαιων συγκρούσεων, με κορίτσια να προχωρούν σε άγριες επιθέσεις, με γρονθοκοπήσεις, κλωτσιές, μαλλιοτραβήγματα και γρατζουνιές με νύχια.
