Ψηφιακές πλατφόρμες για λίγους: Η κυβέρνηση τις ανακοινώνει, η κοινωνία δεν μπορεί να αφομοιώσει τα διαδικτυακά εργαλεία

Την ώρα που η κυβέρνηση ανακοινώνει κάθε δύο μέρες μία νέα ψηφιακή πλατφόρμα, έχοντας αποφασίσει πως έτσι θα λυθούν τα προβλήματα της κοινωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι μειώνεται το ποσοστό των Ελλήνων που έχουν τις βασικές δεξιότητες για να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία.

Ταυτόχρονα, το ελληνικό υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εντοπίζει τεράστια κενά και σημαντικές αποκλίσεις στην προσβασιμότητα και την αντιληπτικότητα των ιστοτόπων που έχει φτιάξει το ίδιο το Δημόσιο και οι φορείς του, προκειμένου, υποτίθεται, να εξυπηρετούν τους πολίτες.

Οι παρατηρήσεις του υπουργείου περιλαμβάνονται στην τελευταία «Εκθεση Παρακολούθησης της Ψηφιακής Προσβασιμότητας Ιστοτόπων & Εφαρμογών για φορητές συσκευές των Δημόσιων Φορέων & Οργανισμών» που συντάχθηκε για το 2025 και βγήκε χθες σε δημόσια διαβούλευση. Ταυτόχρονα, χθες ανακοινώθηκαν οι Εκθέσεις της Κομισιόν προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα υπόλοιπα όργανα της Ε.Ε. αναφορικά με τον ψηφιακό μετασχηματισμό σε κάθε κράτος-μέλος. Ειδικά για την Ελλάδα, ενώ καταγράφεται πρόοδος σε υποδομές αιχμής, στρατηγικά έργα τεχνητής νοημοσύνης, ημιαγωγούς και κβαντικές επικοινωνίες, οι μισοί από τους πολίτες αδυνατούν να επωφεληθούν, καθώς στερούνται βασικών δεξιοτήτων. Αναλυτικότερα:

● Το ποσοστό του συνολικού πληθυσμού με βασικές ψηφιακές δεξιότητες δεν έχει δείξει καμία πρόοδο από το 2023.

● Στις ηλικίες μεταξύ 16 και 74 ετών, το ποσοστό όσων διαθέτουν βασικές δεξιότητες ήταν 50,96% επί του συνολικού πληθυσμού το έτος 2025, δηλαδή έχει υποχωρήσει από το 52,4% στο οποίο βρισκόταν το 2023. Αυτό σημαίνει ότι μεγαλώνει και το χάσμα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, που βρίσκεται στο 60,4%.

● Το επίπεδο εκπαίδευσης επηρεάζει σημαντικά την ψηφιακή επάρκεια. Δηλαδή το ποσοστό εκείνων με βασικές δεξιότητες πέφτει στο 22,62% όταν η μέτρηση εντοπίζεται στον πληθυσμό υποχρεωτικής-στοιχειώδους εκπαίδευσης. Αυτό σημαίνει ένα χάσμα 28,34%, μεγαλύτερο από το αντίστοιχο στην υπόλοιπη Ε.Ε. (22,84%).

● Στις πόλεις, το 57,29% των ατόμων έχει τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, το οποίο είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε., που είναι 66,50%.

● Ομως στις αγροτικές περιοχές της Ελλάδας το ποσοστό ψηφιακής επάρκειας πέφτει στο 35,47%, ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. βρίσκεται στο 52,83%. Αυτό σημαίνει ότι το κενό μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών στην Ελλάδα είναι 21,82% έναντι 13,67% στην Ε.Ε.

● Οι νέοι ηλικίας 16-24 ετών εμφανίζουν στην Ελλάδα υψηλό ποσοστό επάρκειας 79,24%, ξεπερνώντας μάλιστα τον μέσο ευρωπαϊκό όρο του 74,55%. Αντίθετα, στην ομάδα των 55-74 ετών, μόνο το 29,74% έχει τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, το οποίο είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε., που είναι 42,6%. Οσον αφορά το χάσμα μεταξύ των φύλων, η Ελλάδα παρουσιάζει μια διαφορά 3,19% υπέρ των ανδρών, μεγαλύτερη από το 2,75% που ισχύει στον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Οι φορείς του Δημοσίου καταστρατηγούν τις αρχές για την προσβασιμότητα των ιστοσελίδων τους

● Οι Ελληνες, πάντως, παρά την υστέρηση στις ψηφιακές δεξιότητες, δείχνουν διψασμένοι για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Οπως αναφέρεται, το 44,09% του πληθυσμού στην Ελλάδα έκανε χρήση τεχνητής νοημοσύνης μέσα στο έτος 2025, ενώ το μέσο ποσοστό στην Ευρώπη ήταν 32,66%. Επιπλέον, το 16,07% στην Ελλάδα χρησιμοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη για επαγγελματικούς σκοπούς, ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. που είναι 15,36%.

Δυσλειτουργικοί ιστότοποι

Σαν να μην έφθανε η ψηφιακή υστέρηση στον ελληνικό πληθυσμό, έρχονται και οι φορείς του Δημοσίου να δημιουργήσουν ιστοτόπους και πλατφόρμες στις οποίες δεν τηρούνται οι προβλεπόμενες αρχές για την προσβασιμότητα και τη χρηστικότητά τους. Η σχετική έκθεση αφορά επίσης το έτος 2025 και αξιολογεί τη συμμόρφωση των ιστοτόπων και των εφαρμογών, για φορητές συσκευές, των οργανισμών του δημόσιου τομέα προς τις απαιτήσεις ψηφιακής προσβασιμότητας. Ο ελεγχος πραγματοποιήθηκε σε συνολικό δείγμα 446 ψηφιακών υπηρεσιών (ιστότοποι, εφαρμογές και αρχεία PDF) οργανισμών του δημόσιου τομέα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Μεταξύ άλλων διαπιστώθηκε ότι μόλις το 21% διέθετε εμφανές μενού προσβασιμότητας και δημοσιευμένη Δήλωση Προσβασιμότητας, ενώ περίπου το 80% δεν συμμορφωνόταν με τη σχετική υποχρέωση και έβαζε τεράστια εμπόδια στη χρήση των εφαρμογών από άτομα με αναπηρίες. Πέραν της προσβασιμότητας, διαπιστώθηκαν μεγάλες αποκλίσεις, άνω του 85%, από τα όσα προβλέπουν οι ευρωπαϊκές οδηγίες σχετικά με το αν το περιεχόμενο γίνεται σωστά αντιληπτό (46,63%), αν είναι εύχρηστο (28,42%) και αν διασφαλίζεται η τεχνική του αξιοπιστία (22,70%), ενώ λιγότερα σχετίζονται με το αν είναι κατανοητό (2,25%).