Σε μια εποχή σκοτεινιάς και αποσύνθεσης των αξιών, ο Γιώργος Κουβαράς συνθέτει, αναζητά μέσα από τις εκπομπές του έναν κοινό παρανομαστή. Τον άνθρωπο.
Στην εκπομπή «Μίλησέ μου» με μια αίσθηση οικειότητας, με χιούμορ, αυθεντικότητα, προκύπτουν προσωπικές στιγμές του καλεσμένου. Νιώθεις ένα πλησίασμα.
Με την «Παρέα» μοιράζεσαι τη χαρά, το τραγούδι, παίζοντας ένα δημιουργικό παιχνίδι αφηγήσεων για την ιστορία της μουσικής. Το παρελθόν γίνεται παρόν.
Με το «Κέντρο» βλέπεις απ’ όλες τις πλευρές του καλεσμένους. Συνδέει πρόσωπα και χαρακτήρες για να αναδείξει τις αλήθειες τους.
Οι «Συμφοιτητές» είναι ένα αντάμωμα δύο συμφοιτητών του ίδιου με τη Μάρα Ζαχαρέα, όπου διαπιστώνεις ότι οι συνεντεύξεις τους δεν είναι μονοσήμαντες αλλά με πολύπλευρο ενδιαφέρον.
Αυτή τη φορά στην παρέα μας ήταν καλεσμένη η γενιά του ’30, στην Πινακοθήκη Γκίκα. Διακεκριμένοι πνευματικοί άνθρωποι, πρωτοπόροι στο θέατρο, στη μουσική, στις εικαστικές τέχνες, μας κρατούσαν στην αγκαλιά τους. Η ζωή και η τέχνη μαζί.
Έτσι όπως κυλούσε η κουβέντα καταλάβαμε πόσο σημαντικές μπορούν να γίνουν αυτές οι σύντομες συναντήσεις.
Πόση σημασία έχει η επαφή κι η επικοινωνία σου με τον άνθρωπο και πώς το καταφέρνεις;
Οι εκπομπές μου έχουν να κάνουν με καλεσμένους για τους οποίους ενδιαφέρεσαι να αποκαλυφθούν χωρίς να νιώσουν ότι αυτό τους προσβάλλει. Υπάρχει σεβασμός, διακριτικότητα που θεωρώ απαραίτητη παρά το γεγονός ότι είμαστε δημοσιογράφοι και θέλουμε να φτάσουμε βαθιά. Τους αφήνεις να ξεδιπλωθούν. Αυτό εφαρμόζω σαν μέθοδο. Το μυαλό μου είναι στον καλεσμένο κι όχι σε μένα.
Στην «Παρέα» καταγράφεις τη συνείδηση μιας εποχής, ενώ στο «Μίλησέ μου» το τώρα.
Στην «Παρέα» έχουμε τα αφιερώματα σε ανθρώπους που έχουν φύγει. Ασχολούμαστε με την ιστορία τους, το πέρασμά τους απ’ τη ζωή, από τον καλλιτεχνικό κόσμο, τις σχέσεις τους, τη σφραγίδα που έχουν αφήσει.
Το «Κέντρο» είναι μια πολιτική βασικά εκπομπή. Οι πολιτικοί όταν είναι εκτός ενεργού πολιτικής, είναι πάρα πολύ ενδιαφέροντες συνομιλητές. Όταν είναι νυν είναι λιγότερο γιατί είναι αγχωμένοι με τον εαυτό τους και με τον κομματικό τους χώρο συνήθως. Είναι δέσμιοι κάποιων στερεότυπων που κουβαλάνε μαζί με τα κόμματά τους κι αυτό είναι πρόβλημα σε μια συνέντευξη που προσπαθείς να το διαχειριστείς με έναν όσο γίνεται έξυπνο τρόπο.
Πιστεύεις ότι υπάρχει αναξιοκρατία και σοβαροφάνεια σήμερα;
Θεωρώ ότι υπάρχει σοβαροφάνεια αλλά και το ακριβώς αντίθετο. Μια τάση ορισμένων να κάνουν μεγάλη φασαρία χωρίς κανένα ίχνος σοβαρότητας μόνο και μόνο για να ακουστούν, με αντάλλαγμα τη δημοσιότητα. Ζούμε και τις δύο όψεις του νομίσματος προβληματικά.
Η αναξιοκρατία υπήρχε πάντα στην Ελλάδα. Βλέπω, όμως, ότι και άνθρωποι που αξίζουν τα καταφέρνουν. Ο επίμονος άνθρωπος θα επιβιώσει ακόμα και σε ένα τέτοιο καθεστώς χωρίς να σημαίνει ότι πρέπει να το διαιωνίζουμε.
Αν ήσουν σκιτσογράφος, από τι θα εμπνεόσουν σήμερα;
Αν επιχειρήσω να κάνω σκίτσο θα γελάσει κάθε πικραμένος. Γιατί ξέρετε μετά αν αρχίσω εγώ να σχεδιάζω θα ξεκινήσουν να τραγουδάνε και οι φάλτσοι (γέλια).
Θα έφτιαχνα σκίτσα πολιτικών που έχουν κυβερνήσει τη χώρα και θα έγραφα από κάτω μια φράση του Μπέκετ που μ’ αρέσει πολύ: «Να προσπαθήσεις ξανά, να αποτύχεις ξανά, να αποτύχεις καλύτερα».
Δεν αντέχω την αυτοαποθέωση των πολιτικών. Μου φαίνεται πάρα πολύ ενοχλητικό και ναρκισσιστικό ότι κανείς δεν παραδέχεται λάθη.
Ακόμα κι όταν το κάνει και προσπαθεί να κάνει rebranding στην πραγματικότητα δεν το εννοεί. Δεν είναι προσωπικό για κάποιον, είναι ευρύτερο.
Η παραδοχή της ήττας είναι μια μορφή νίκης.
Μου αρέσει το να αποτύχεις καλύτερα. Δείχνει ότι μπορείς να έχεις τουλάχιστον μια αίσθηση αυτογνωσίας.
Πιστεύεις ότι πρέπει να είναι κυρίαρχη;
Παίζει πολύ μεγάλο ρόλο τουλάχιστον η προσπάθεια για αυτογνωσία. Είμαι πολύ σκεπτικός απέναντι στον άνθρωπο. Είναι ικανός για το μεγαλύτερο κακό – το έχουμε δει και πολύ πρόσφατα. Βλέπεις τον λαό – το κράτος που προέκυψε από αυτόν τον λαό – που έπεσε θύμα του ολοκαυτώματος να αμύνεται σήμερα κάνοντας μια γενοκτονία. Είναι όλο πολύ απογοητευτικό
Είναι ικανός, όμως, και για τα καλύτερα πράγματα. Νομίζω ότι η τέχνη είναι ένα από τα στοιχεία που μας εξυψώνει.
Είναι η αλήθεια δυσεύρετη;
Η λέξη στην εποχή μας είναι κακοποιημένη. Έχουμε τα fakenews. Θεωρώ ότι το να την αναζητάς είναι καλύτερο από το να πιστεύεις ότι τη βρήκες. Είναι προτιμότερο να αμφιβάλεις.
Πρέπει να επενδύει η πολιτεία στην τέχνη;
Ασφαλώς. Προφανώς πρέπει να εμπλέκεται και η ιδιωτική πρωτοβουλία και η πολιτεία μόνη της δε μπορεί να κάνει πάρα πολλά πράγματα αλλά πρέπει σίγουρα να θέτει πλαίσιο, να είναι εκεί και να κάνει τουλάχιστον τα απαραίτητα.
Πώς φαντάζεσαι το μέλλον της τηλεόρασης;
Αβέβαιο. Οθόνη θα υπάρχει. Δεν ξέρω αν θα παρουσιάζει πρόγραμμα ελεύθερης τηλεόρασης. Γυρίζουμε σπίτι και δεν βάζουμε τα τρέχοντα κανάλια, αλλά πράγματα σε επανάληψη, σειρές ή ντοκιμαντέρ. Δεν είμαστε τόσο κολλημένοι πια με το τι παίζει εκείνη την ώρα.
Αυτό έχει αλλάξει πολύ μέσα στη δική μας γενιά.
Το περιεχόμενο μερικές φορές μας τρομάζει στην τηλεόραση.
Αν έχει μια παρακμή είναι ο καθρέφτης της παρακμής μας. Δεν νομίζω ότι ευθύνεται η ίδια, απλώς τη δείχνει. Αποτυπώνει ταυτόχρονα μια προσπάθεια για ψάξιμο όπως για παράδειγμα στην ενημέρωση.
Το πρόβλημα για μένα δεν είναι το μέσο, αλλά οι άνθρωποι που το υπηρετούν.
Συγκρούεσαι με τους ανθρώπους;
Γενικά δεν είμαι συγκρουσιακός τύπος. Εάν τυχόν, όμως, αισθανθώ ότι υπερέβεις τα όρια μαζί μου τότε μπορεί να συγκρουστώ σε βαθμό που δεν έχει επιστροφή. Δεν υπάρχει περίπτωση να αποδεχθώ συμπεριφορά που θεωρώ εγώ προσβλητική στη ζωή μου. Εάν νιώσω ότι προσβάλλομαι, έχω κλείσει για πάντα και βέβαια έχω συγκρουστεί σκληρά, όσο δεν φαντάζεται ο απέναντι.
Συγχωρείς;
Η συγχώρεση απαιτεί ειλικρινείς συγγνώμες κι αυτές είναι δύσκολες. Γενικά, όμως, συγχωρώ και θα ήθελα – να πω την αλήθεια – επειδή μεγαλώνω πια, όπου έχω ανοιχτούς λογαριασμούς που χρειάζεται να συγχωρήσω, να το κάνω. Χρειάζονται δύο πλευρές, όμως, γι’ αυτό.
Σε γενικές γραμμές δύσκολα αδικώ κάποιον και δίνω πολλές ευκαιρίες. Για να το κάνω πρέπει να έχει συμβεί κάτι περίεργο. Νιώθω εντάξει με τον εαυτό μου.
Τι εκτιμάς σε έναν άνθρωπο;
Το πρώτο στοιχείο για να μετράει κάποιος είναι να είναι καλός άνθρωπος. Σίγουρα εκτιμώ το ενδιαφέρον για τους άλλους, την παιδεία και την ευγένεια. Κυρίως την αστική ευγένεια που κακώς κάποιοι την έχουν συνδέσει με τα χρήματα. Η αρχοντιά δεν κατοικεί μες στα χρυσά παλάτια, όπως λέει ο στίχος.
Για ποιον λόγο θα απέρριπτες έναν άνθρωπο;
Για την αδιακρισία, την αγένεια και την υποκρισία. Τα πρώτα δύο φαίνονται αμέσως, η υποκρισία αργότερα.
Θα τα ξεπερνούσα, όμως, εάν είχα πειστεί ότι ο απέναντί μου είναι τελικά ένας καλοσυνάτος άνθρωπος, ότι έχει καλή καρδιά. Αυτό μετράει για μένα πρωτίστως.
Έχουμε περιθώριο να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον του τόπου μας;
Αλίμονο αν πιστέψουμε ότι έχουμε χάσει τον χρόνο κι από δω και πέρα τα πράγματα θα είναι χειρότερα.
Αν δεις τον κόσμο τα τελευταία χρόνια, παρά το γεγονός ότι μας προκαλεί απαισιοδοξία αυτό που συμβαίνει σήμερα, διαχρονικά, έχουν πάει καλύτερα τα πράγματα στην ανθρωπότητα. Αυτό δε σημαίνει ότι δε μπορούν να πάνε πολύ περισσότερο και δεν πρέπει να πολεμήσουμε για αυτό, αλλά ας μην είμαστε πεσιμιστές.
Να δίνουμε ευκαιρίες, να καταφεύγουμε και λίγο στο χιούμορ γιατί πολλές φορές τα πράγματα μπορεί να μην είναι τόσο βαριά όσο τα παίρνουμε, και το χιούμορ μπορεί να είναι καταφύγιο και να μας σώσει. Χιούμορ εννοώ και τον αυτοσαρκασμό.
Να κάτι που μας λείπει σήμερα. Για παράδειγμα, θα ήθελα την τηλεόραση λιγότερο δραματική, κουτσομπόλα, και περισσότερο να ξαναβρεί το χιούμορ της γιατί της ταιριάζει, είτε μέσα από σήριαλ ή ακόμα και εκπομπές. Οι παλαιότερες γενιές έχουμε μάθει από αυτήν τις παλιές ελληνικές ταινίες. Ποιος δεν τις βλέπει και τις ξαναβλέπει γιατί το χιούμορ τους είναι λυτρωτικό.
Το χιούμορ λείπει κι απ’ την πολιτική. Πολλά από αυτά που ζούμε είναι για γέλια κι άλλα για κλάματα.
Τι καινούριο σχεδιάζεις;
Είμαι χαρούμενος με αυτά που κάνω. Προσπαθώ να περιφρουρήσω και να διατηρήσω την δημοσιογραφική μου ανεξαρτησία, η οποία είναι για μένα μείζον θέμα. Οτιδήποτε μου την εξασφαλίζει με κάνει να αισθάνομαι χαρούμενος και δημιουργικός.
Πόσο έπαιξαν ρόλο οι άνθρωποι στη ζωή σου, οι συμφοιτητές σου, κρατάς σχέσεις με κάποιους;
Με κάποιους κρατάω. Στη ζωή μου, γενικά, οι φίλοι, οι δικοί μου άνθρωποι, αυτοί που γνώριζα στο σχολείο, το πανεπιστήμιο, οι φίλοι της νεότητας, έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν ρόλο. Κατά βάθος είναι η ψυχή και οι κριτές μου. Αν κάνω κάτι που δεν αρέσει σε αυτούς θα προβληματιστώ. Κατά τα άλλα ισχύει το «σε όποιον αρέσουμε, για τους άλλους δε θα μπορέσουμε».
Το ζήτημα είναι πού βάζεις τον εαυτό σου. Ως κριτή; Θεωρείς υποχρέωσή σου να πεις ποιοι δεν σου αρέσουν; Εγώ δεν το θεωρώ. Είναι πάρα πολλοί που δεν μου αρέσουν αλλά δεν κάθομαι να τους αραδιάζω. Δεν θεωρώ ότι είναι δουλειά μου και δεν νομίζω ότι ενδιαφέρει κανέναν. Με ενδιαφέρει να πω ποιοι μου αρέσουν. Είναι πολλοί και άλλοι τόσοι που θα μου αρέσουν στο μέλλον. Είμαι αισιόδοξος άνθρωπος και θεωρώ ότι θα προκύψουν ακόμα καλύτεροι.
