Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο πειρασμός των Usurum έχει «δίκαιο»

Οι Usurum πήραν το όνομά τους από το ομώνυμο τραγούδι του Νικόλα Άσιμου

Χρήστος Τόλης

Ο πειρασμός των Usurum έχει «δίκαιο»

  • A-
  • A+

Μία πολύ ενδιαφέρουσα και αξιόλογη μπάντα της ελληνόφωνης ανεξάρτητης σκηνής με αντισυμβατική και πολύπλευρη προσέγγιση τόσο των δικών της τραγουδιών όσο και εκείνων που επανεκτελεί ή διασκευάζει μιλάει μεταξύ άλλων στο efsyn city για τον ήχο της, την παράδοση, την ποίηση και την απενοχοποίηση του πειρασμού.

Οι Usurum, τέσσερα χρόνια μετά τον πρώτο τους ομώνυμο δίσκο, που κυκλοφόρησε από τη Yafka records, παρουσιάζουν τη νέα τους δισκογραφική δουλειά με τίτλο «Το Δίκαιο Του Πειρασμού» -σε δική τους παραγωγή γιατί δεν ήθελαν «να φορτωθούν σε κανέναν»- την ερχόμενη Τρίτη 23 Μαΐου στο Club του «Σταυρού του Νότου».

Σε μία όμορφη κουβέντα ο Κοσμάς Λαμπίδης και ο Σταύρος Ρουμελιώτης, που γράφουν τα τραγούδια του συγκροτήματος και μαζί με τον Γιώργο Σταυρίδη αποτελούν τον πυρήνα του, μας «εξομολογούνται» ότι δυσκολεύτηκαν να βρουν το ηχητικό τους ύφος, επειδή άλλαζαν αναγκαστικά σύνθεση, καθώς μέλη τους φοίτησαν εκτός Αθηνών ή έφυγαν για σπουδές στο εξωτερικό.

Ο Κοσμάς και ο Σταύρος δημιούργησαν το νεανικό συγκρότημα στο μουσικό σχολείο Αλίμου, δηλώνουν ότι είχαν ως όχημα τον Θανάση Παπακωνσταντίνου και τη Μάρθα Φριτζήλα για να γνωρίσουν την παράδοση, και συμπληρώνουν εντυπωσιακά ο ένας το λόγο του άλλου.

Θα τους άρεσε πολύ η ιδέα ενός μικρού φεστιβάλ με ελληνόφωνα συγκροτήματα, που τα τελευταία χρόνια έχουν αναδυθεί. Χωρίς καμία «αντιδικία» σχολιάζουν ότι με τον αγγλικό στίχο ίσως είναι πιο δύσκολο να εκτεθείς και σε πρώτη φάση στέκεσαι στο εύηχο του πράγματος. Όμως, επισημαίνουν ότι η κάθε γλώσσα έχει το δικό της χαρακτήρα και η ελληνική είναι πιο άμεση.

Αγαπούν τον Χατζιδάκι και τον Τσιτσάνη. Για τα ρεμπέτικα λένε ότι κουβαλούν την εποχή και την παρακμή της, ενώ σημειώνουν ότι τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 τραγουδιούνταν από όλο τον κόσμο σχεδόν ανεξαρτήτως τάξης ή προέλευσης.

 

• Ποια είναι πλέον η σύνθεση της μπάντας σας, που μετράει ήδη εννέα χρόνια;

Ορμώμενοι από την ανάγκη να μην αντικαταστήσουμε τους φίλους μας αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι εντελώς διαφορετικό, το οποίο δεν έχει όρους συγκροτήματος, που σημαίνει δεν μοιράζουμε αρμοδιότητες. Λειτουργούμε ο Σταύρος, ο Κοσμάς και ο Γιώργος ως ένα session, όπου ενσωματώνονται οι καταπληκτικοί μουσικοί, Μιχάλης Βρέττας στο βιολί και Σοφία Ευκλείδου στο τσέλο, οι οποίοι μαζί με τον Κώστα Σηφάκη στο κοντραμπάσο δημιουργούν ένα τρίο εγχόρδων. Με αυτό το σχήμα είναι γραμμένος και ο νέος δίσκος. Παράλληλα, έχουμε φτιάξει μία δεύτερη σύνθεση με τον Νίκο Αντωνόπουλο στην κλασική κιθάρα και τον Γιώργο στα κρουστά, η οποία αποτελεί μία πιο ευέλικτη μπάντα για να γυρίσουμε φέτος τα νησιά κλπ.

• Τι μουσικές ανταλλάσσετε και συνδέετε στο Γιουσουρούμ σας;

Ως προς τον ήχο, αυτή η σύνθεση με το τρίο εγχόρδων είναι κάτι που θέλαμε πάρα πολύ να το κάνουμε, να γράψουμε παρτιτούρες… Είναι και το υλικό του δίσκου έτσι πιο λυρικό και σηκώνει κάτι τέτοιο. Με το άλλο σχήμα βγαίνει πιο πολύ πάνω στην πρόβα. Ως προς το ύφος εδώ και δυο τρία χρόνια είχαμε την ανάγκη να κυριαρχήσει το τραγούδι, να ακούγεται πιο ξεκάθαρα ο λόγος. Αφήσαμε τον περίσσιο, κατά τη γνώμη μας, πειραματισμό.

Στον πρώτο δίσκο οι δομές των κομματιών από μόνες τους ήταν πολύ πιο πειραματικές. Σπάνια υπήρχε κουπλέ - ρεφρέν, σπάγαμε πολύ τη δομή μέσα στο τραγούδι, βάζαμε αυτοχεδιαστικά στοιχεία. Τότε σπουδάζαμε όλοι και πειραματιζόμασταν με τα πάντα, ήταν πολύ δημιουργική εποχή. Αλλά όταν ήμασταν σε μια παρέα και μας έλεγαν παίξτε μας κανένα κομμάτι, δεν μπορούσαμε, θέλαμε ορχήστρα! Από το δεύτερο δίσκο αφοσιωθήκαμε περισσότερο στην έννοια τραγούδι. Να μπορώ να σου παίξω με μία κιθάρα και να σου μεταδώσω το λόγο. Είχαμε αυτή την ανάγκη, αλλά αυτό κάνει κύκλους. Ίσως μετά από δύο χρόνια αλλάξει.

• Πως ανακαλύψατε την παραδοσιακή μουσική;

Δεν είχαμε βιωματική σχέση με την παράδοση, αλλά μυηθήκαμε μέσω των μουσικών που ακούγαμε, όπως ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ο Σωκράτης Μάλαμας και η Μάρθα Φριτζήλα, η οποία είναι το μεγαλύτερο κεφάλαιο για εμάς σε αυτή τη μουσική. Μας παρέδωσε πάρα πολλά τραγούδια και έτσι καταφέραμε να έρθουμε κι εμείς σε επαφή με την παράδοση. Κάτι που πριν μπορεί να ηχούσε ξένο στα αυτιά μας, από την παλιά ποιότητα της ηχογράφησης μέχρι τις χροιές της φωνής, μας το πρόσφερε με έναν τρόπο που εμείς μπορούσαμε να καταλάβουμε, ώστε να το πάρουμε και μετά να το μεταποιήσουμε.  

Οπότε αυτοί οι άνθρωποι έγιναν το όχημα να γνωρίσουμε τα κομμάτια και να αγαπήσουμε την παράδοση ως έχει, ενώ πλέον δεν μπορούμε να ακούσουμε κάτι πέρα από αυτό. Έτσι γινόταν και στα εφηβικά μας χρόνια. Παίρναμε πάσα από τον ένα καλλιτέχνη στον επόμενο. Από τους Πυξ Λαξ στους Κατσιμιχαίους, από τους Κατσιμιχαίους στον Μάλαμα. Είναι σκαλοπάτια.

• Αποτελεί μονόδρομο για εσάς η συλλογικότητα για να γεννηθεί η μουσική;

Όχι, είναι πιο πολύ «μονόδρομος» στο μοίρασμα. Η κινητήριος δύναμη να κάνω κάτι, το οποίο να μπορώ να το μοιραστώ. Μουσικά ο καθένας έχει το χώρο του και το χρόνο του και είναι ωραίο αυτό. Εννοείται όμως ότι και θα συνδημιουργήσουμε.

• Γιατί το «δίκαιο του πειρασμού»; Τι προτείνεται σε αυτό το νέο σας δίσκο;

Ονομάσαμε τον δίσκο έτσι από έναν στίχο του κομματιού «Πηγάδι». Σε οτιδήποτε στη ζωή υπάρχει κάτι πολύ έντονο που σε ωθεί στον πειρασμό, σαν να έχει κάποιο δίκαιο. Μιλάμε για μία απενοχοποίηση των παθών του ανθρώπου, όπως είναι το μίσος, η βία, τα παράγωγα του έρωτα. Όλα αυτά τα έντονα ή κακά συναισθήματα, που σε οδηγούν να κάνεις πράγματα έξω από τον εαυτό σου. 

• Οι στίχοι στο «Πηγάδι», που έγραψες Κοσμά, αναφέρονται σε άνοιξη αλλά και δάκρυα, το νόμο της συνήθειας, τα πηγάδια που φούσκωσαν…

Το τραγούδι μιλάει για το γεγονός ότι κάθε άνθρωπος ζει λίγο απομονωμένος στο δικό του κόσμο, για το πόσο θα ήθελε να είναι έξω από αυτόν, αλλά και για το τι προσπάθεια θέλει ο καθένας για να το καταφέρει. Αναφέρεται στα δάκρυα που χύθηκαν για να μπορέσει να φτάσει στην κορυφή του πηγαδιού και να βγει στον κόσμο.

• Πως προέκυψε η μελοποίηση των Καβάφη και Ελύτη στο παρελθόν και τώρα του Χριστιανόπουλου;

Η ποίηση υπήρχε από την αρχή, από την εποχή που παίζαμε μουσική 14 χρονών στο δωμάτιο. Επειδή δεν είχαμε την αυτοπεποίθηση ότι ξέρουμε να γράφουμε, είπαμε θα πάμε σε αυτούς που ξέρουν και αυτοί είναι οι ποιητές. Οπότε πρόκειται για ένα σωσίβιο και μία πρώτη δοκιμασία για το πώς μπορείς να γράψεις τραγούδια. Δηλαδή, δεν είχε την πρέπουσα προσοχή από εμάς.

Ήταν μια θρασύς προσπάθεια, σαν να είχαμε μία γνώση ότι ο γραπτός μας λόγος θα ήταν μελωδικά ανώριμος. Σίγουρα λάθος, αλλά αργότερα αρχίσαμε να έχουμε μία σοβαρή σχέση με ποιήματα, όπου όντως ακούμε μουσική. Αν βρεθεί ένα ποίημα, που θα γεννήσει την ανάγκη να το πούμε τραγουδιστά και πιστεύουμε ότι μπορούμε να το μεταδώσουμε, τότε θα το κάνουμε.

• Σε ένα ποίημα που κάνατε τραγούδι ο Ομάρ Καγιάμ έγραφε: «Καλότυχος που τη ζωή λίγο καιρό γλεντήσει». Εσύ Κοσμά έχεις γράψει στίχους για τα «Όμορφες στιγμές» και «Η Στιγμή». Πιστεύεις ότι μόνο ένα μικρό μέρος από τις επιθυμίες μας πραγματοποιείται;

Εγώ βλέπω γενικά λίγο φως, αλλά πολύ δυνατό που είναι ικανό να σε κρατήσει στο σκοτάδι, ώστε να έχεις την υπομονή να ξαναπεριμένεις το φως. Γιατί στο σκοτάδι είσαι ευάλωτος. Αυτό εννοώ ουσιαστικά με τις στιγμές. 

• Έχετε τραγουδήσει τον έρωτα και την τρυφερότητα, αλλά και το θάνατο και το σκοτάδι. Όμως στο σύνολό τους τα τραγούδια νομίζω ότι βγάζουν αισιοδοξία...

Ούτως ή άλλως τα δύσκολα συναισθήματα, όπως η μοναξιά, η απώλεια, η θλίψη, ο φόβος του θανάτου και όλα αυτά, φιλτράρονται μέσα μας μέσα από μία διαδικασία έμπνευσης. Μεγάλο κομμάτι της Τέχνης βασίζεται πάνω σε μια πληγή. Το θέμα είναι αν προσπαθήσεις να την ξορκίσεις γράφοντας κάτι ή ζωγραφίζοντας έναν πίνακα. Εμείς δεν προσπαθούμε σε κάθε κομμάτι να βγάλουμε ένα θετικό ή λυτρωτικό συμπέρασμα. Όταν είναι βαριά μια στιγμή θα αποτυπώσεις αυτό. Κάποιες φορές μπορεί να βλέπεις μόνο φως.

Επίσης, η Τέχνη και το τραγούδι εμπεριέχει πολύ και το στοιχείο της ταύτισης. Άρα ακόμα και στενάχωρο ή σκοτεινό να είναι, αν ο ακροατής ταυτιστεί τότε γι αυτόν λειτουργεί λυτρωτικά. Έχω ταυτιστεί πολλές φορές με τραγούδια ή ποιήματα πολύ σκοτεινά. Μπορεί να μην υπάρχει ευφορία, αλλά υπάρχει μία ολοκλήρωση ότι δεν είσαι ο μόνος που το χει ζήσει. Όπως επίσης και η ολοκλήρωση της Τέχνης, δηλαδή πόσο όμορφα κατάφερε κάποιος άλλος να το αποτυπώσει. 

Όλοι έχουμε ερωτευθεί και θα ερωτευθούμε ή έχουμε ζήσει μία απώλεια, αλλά το θέμα είναι πόσο ωραία το δίνεις. Η απώλεια είναι κινητήριος δύναμη, γιατί όταν έχεις το φως μπροστά σου, συνήθως σε νοιάζει να το ζήσεις, όχι να το αποτυπώσεις. 

• Εκτός από «Μεταδεύτερο», που ήσασταν παραγωγοί, τι ακούτε στο ραδιόφωνο, είτε στο διαδίκτυο είτε στα ερτζιανά; 

Στα FM η κατάσταση είναι απελπιστική. Οι 3-4 σταθμοί που παίζουν αυτό που λέμε έντεχνο τραγούδι, παίζουν συγκεκριμένα πράγματα. Πολλές φορές αλλάζοντας τους σταθμούς στο αυτοκίνητο, πέφτω πάνω σε ίδιο είδος ανάλογα με την ώρα μέχρι και ίδιους καλλιτέχνες. Έχω πετύχει συγκεκριμένο τραγουδιστή σε τρία ραδιόφωνα ταυτόχρονα. Μας βάζουν παλιά τραγούδια, όπως Παπάζογλου και Περίδη, που είναι βέβαια πολύ ωραίοι και τους λατρεύουμε, αλλά δεν υπάρχουν καθόλου καινούργιες προτάσεις. Οι νόμοι του ραδιοφώνου είναι πλέον πάρα πολύ αυστηροί. Θυμάμαι ότι προλάβαμε εποχές που υπήρχαν παραγωγοί, οι οποίοι ήταν ελεύθεροι να σου προτείνουν. 

Είναι πολλοί οι νέοι καλλιτέχνες, που αξίζουν ένα βήμα, αλλά δεν έχουν από κάπου να πιαστούν ή να αναμετρηθούν με κάτι. Ξεκινούν με αυτό το δεδομένο: ότι το ραδιόφωνο δεν θα τους παίξει εάν δεν υπάρχει όφελος. Ξέρουν επίσης ότι οι μουσικές σκηνές δεν θα τους στηρίξουν. Οπότε μετά δεν έχουν ένα feedback, το μόνο που υπάρχει είναι του ίντερνετ, όπου είναι ένα χάος μέσα στο οποίο αυτοπροσδιορίζεσαι. Πολλά είδη είναι αποκλεισμένα εξορισμού, όπως η underground ή η οργανική μουσική. Ακόμα και τον Αγγελάκα αναλογικά με το πόσο πολύ κόσμο αφορά, ελάχιστα τον παίζουν. Και μάλιστα τραγούδια που δεν είναι πολιτικά ή κοινωνικά.

Το ιντερνετικό ραδιόφωνο θέλει οργάνωση, αν κάποιος ψάξει πολύ σίγουρα θα βρει. Και στο «Μεταδεύτερο» και σε άλλα, ξέρουμε ανθρώπους που κάνουν εκπομπές - έργα τέχνης. Και σου προτείνουν και είναι ωραίο ως ραδιόφωνο. Απλά επειδή είναι ανεξέλεγκτο παίζουν και παραγωγοί που είτε από απειρία είτε λόγω ποιότητας, δεν ξέρουν ακόμα.

 

• Αν βρισκόμασταν τώρα μπροστά από έναν πάγκο με δίσκους σε ένα γιουσουρούμ, τι θα διαλέγατε; 

Τον «Μεγάλο Ερωτικό» του Μάνου Χατζιδάκι (επέλεξαν και οι δύο). Επίσης, τον δίσκο «Καρυωτάκης -13 τραγούδια» της Λένας Πλάτωνος (Κοσμάς), τον «Βραχνό Προφήτη» του Θανάση Παπακωνσταντίνου και τη «Ρεζέρβα του Διονύση Σαββόπουλου. (Σταύρος). Αλλά είναι άπειροι δίσκοι που θα διαλέγαμε, ιδιαίτερα οι παλαιότεροι.

• Εμείς τον δικό σας που μπορούμε να τον ακούσουμε; 

Το δικό μας δίσκο τον δίνουμε στα live και μέσω παραγγελίας από τη σελίδα μας στο facebook και μια σελίδα Bandcamp. Θα τον παρουσιάσουμε στο «Σταυρό του Νότου» στις 23 του μήνα με τα έγχορδα μας. Θα είναι και η Μαρία Παπαγεωργιού μαζί, που έχει γράψει κιθάρες και κρουστά στο άλμπουμ. Το πρώτο μέρος αποτελεί όλος ο νέος δίσκος, και το δεύτερο τραγούδια από τον προηγούμενο και επιλεγμένες διασκευές. Τη γραφιστική επιμέλεια έχει κάνει η Άντα Χαλαμπαρδάκη, τα σχέδια ο Κοσμάς, τη μίξη και την ηχοληψία ο Γιώργος Ζιώτας.

• Τι καινούργιο ετοιμάζετε;

Έχουμε γράψει ήδη τον επόμενο δίσκο. Μάλλον θα είναι σύντομο το επόμενο βήμα. Και είμαστε σε επαφές για να παίξουμε το καλοκαίρι σε κάποια νησιά και προς τα βόρεια.

Info: Παρουσίαση δίσκου «Το Δίκαιο Του Πειρασμού» στις 23/5 στο Σταυρός του Νότου – club.

Links

Facebook Event

Usurum Facebook

Usurum Bandcamp

Usurum Blog

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
Μια απολαυστική συνέντευξη εφ' όλης της ύλης πριν τη συναυλία των «Αλκμάν» στο πλαίσιο του πρότζεκτ «Τα κορίτσια της παράδοσης» στο Γυάλινο.
«Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Babo Koro: Το γλέντι είναι κομμάτι της ψυχής μας
Μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση με τους Babo Koro πριν ανέβουν στη σκηνή του Σταυρού του Νότου έχοντας στις αποσκευές τους τον πρόσφατο δίσκο τους με τίτλο «Σίσυφος».
Babo Koro: Το γλέντι είναι κομμάτι της ψυχής μας
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Σ’ όλο τον κόσμο» με τους Mottet
Ένας πολύ αρμονικός, φωτεινός και «ζωντανός» δίσκος, με χρώματα από διάφορα είδη μουσικής, με φρέσκο και παράλληλα νοσταλγικό ήχο, που συνδέει τον κοσμοπολιτισμό με τη δεξαμενή της ελληνικής μουσικής είναι η...
«Σ’ όλο τον κόσμο» με τους Mottet
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Μια μεγάλη σύνοδος κορυφής για το ρεμπέτικο
Τρεις σπουδαίοι δεξιοτέχνες, οι Δημήτρης Μυστακίδης, Ηρακλής Βαβάτσικας και Κυριάκος Γκουβέντας πριν ανέβουν στη σκηνή του «Γυάλινου Μουσικού Θεατρού» μας μιλούν για το ρεμπέτικο.
Μια μεγάλη σύνοδος κορυφής για το ρεμπέτικο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
ΛΑΡΓΚΟ: Στην κρίση επικρατεί η συλλογική προσπάθεια
Η μπάντα με «ορμητήριο» τη Θεσσαλονίκη διαθέτει μια ολοκληρωμένη μουσική πρόταση που έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, για αυτό άλλωστε και αρέσει πολύ.
ΛΑΡΓΚΟ: Στην κρίση επικρατεί η συλλογική προσπάθεια
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
Κ. Βήτα: Ανάμεσα στην ελευθερία και τον περιορισμό η τέχνη
Στο νέο του δίσκο «Περίεργη ώρα» και μία μεγάλη συναυλία στην Αθήνα έχουμε την ευκαιρία να ακούσουμε τον αγαπημένο και πάντα πειραματικό μουσικό που μας μιλάει μεταξύ άλλων για την πολυπόθητη ελευθερία στην...
Κ. Βήτα: Ανάμεσα στην ελευθερία και τον περιορισμό η τέχνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας