Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναβιώνουν τα... πέτρινα χρόνια του Φρουρίου Ιτζεδίν

Το φρούριο του Ιντζεδίν στα Χανιά

Αναβιώνουν τα... πέτρινα χρόνια του Φρουρίου Ιτζεδίν

  • A-
  • A+

Πρωτοβουλία για τη διάσωση και την αξιοποίηση του ιστορικού αρχείου αλλά και του ιστορικού χώρου του φρουρίου του Ιτζεδίν στα Χανιά, αναλαμβάνουν οι απόγονοι των πολιτικών κρατούμενων των Φυλακών Καλαμίου. Πρωτοβουλία για την αξιοποίηση του φρουρίου ανέλαβε και η ΤΕ Χανίων του ΚΚΕ, η οποία συναντήθηκε με τον δήμαρχο Χανίων για το θέμα.

Τον τελευταίο καιρό εξελίσσεται μια έρευνα που αφορά την Ιστορία του τόπου, με επίκεντρο την ιστορία των φυλακών Καλαμίου. Οι φυλακές του Ιτζεδίν, όπως λεγόντουσαν για χρόνια, λειτούργησαν για πολλές δεκαετίες και διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο την εποχή, τόσο του Εμφυλίου, όσο και των μετεμφυλιακών χρόνων. 

Φωτ: Αντώνης Γενναράκης | Κρήτη Πόλεις και Χωριά

Στα κελιά τους φυλακίστηκαν εκατοντάδες πολιτικοί κρατούμενοι από ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ δεκάδες ήταν εκείνοι που εκτελέστηκαν. Η τοπική κοινωνία των Χανίων είχε άμεση σχέση με τις φυλακές και με τους πολιτικούς κρατούμενους. Πολλοί ήταν οι Χανιώτες που βρέθηκαν καταδικασμένοι από το μετεμφυλιακό κράτος πίσω από τα βαριά κάγκελα του Ιτζεδίν. Στις ίδιες φυλακές γυρίστηκε το 1985 και το ιστορικό φιλμ του Παντελή Βούλγαρη «τα Πέτρινα Χρόνια».

Αφορμή για την έναρξη της έρευνας στάθηκε η προσπάθεια του γιού ενός από τους πολιτικούς κρατούμενους της δεκαετίας του 1950, του Βελισσάριου Κοσσυβάκη, να βρει στοιχεία για την αντιστασιακή δράση του πατέρα του, Ηρακλή Κοσσυβάκη του Βελισσαρίου. 

Η ανάγκη να βρεθούν στοιχεία και μαρτυρίες ξεκίνησε από την έρευνα ενός ανθρώπου για τον πατέρα του, αλλά αγγίζει όλους όσους βρέθηκαν εκείνα τα χρόνια ζωντανοί μα συγχρόνως θαμμένοι στα μπουντρούμια του Ιτζεδίν.

Όπως αναφέρεται και σε σχετική ανακοίνωση, αναζητούνται προσωπικές μαρτυρίες, φωτογραφικό υλικό, ηχητικό, βίντεο, γράμματα, βιβλία, σημειώσεις, ποιήματα ή ότι άλλο, που να προέρχεται, τόσο από την περίοδο της κράτησής τους, όσο και από την μετέπειτα ζωή τους, να αποσταλούν στο ακόλουθο e-mail: [email protected]

Φωτογραφία: Χανιώτικα Νέα

Αναλυτικά η ανακοίνωση των απογόνων των Πολιτικών Κρατούμενων των Φυλακών Καλαμίου:

Όμως εγώ το ξέρω
όπως και συ το ξέρεις
όσο υπάρχει έστω κι ένας σπόρος μοναχά
για τη βροχή και για τον άνεμο
το δάσος δεν θα τελειώσει ποτέ.  

Αγαπητοί κύριοι και κυρίες,

Τον τελευταίο καιρό εξελίσσεται μια έρευνα που αφορά την Ιστορία του τόπου μας, με επίκεντρο την ιστορία των φυλακών Καλαμίου. Οι φυλακές του Ιτζεδίν, όπως λεγόντουσαν για χρόνια, λειτούργησαν για πολλές δεκαετίες και διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο την εποχή, τόσο του Εμφυλίου, όσο και των μετεμφυλιακών χρόνων. 

Στα κελιά τους φυλακίστηκαν εκατοντάδες πολιτικοί κρατούμενοι από ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ δεκάδες ήταν εκείνοι που εκτελέστηκαν. Η τοπική κοινωνία των Χανίων είχε άμεση σχέση με τις φυλακές και με τους πολιτικούς κρατούμενους. Πολλοί ήταν οι Χανιώτες που βρέθηκαν καταδικασμένοι από το μετεμφυλιακό κράτος πίσω από τα βαριά κάγκελα του Ιτζεδίν.

Πολλοί ήταν και εκείνοι που βοήθησαν τους πολιτικούς κρατούμενους είτε ως γιατροί, είτε ως προσωπικό των φυλακών, είτε ως συγγενείς κρατουμένων που επισκέπτονταν τους δικούς τους. Μεταξύ αυτών ο αείμνηστος γιατρός Ευτύχης Πρωτοπαπαδάκης από το Σέλινο.  Από αυτούς τους ανθρώπους, από όποια θέση και αν βρέθηκαν εκείνους τους ταραγμένους καιρούς, από τα παιδιά και τα εγγόνια τους ψάχνουμε πληροφορίες.

Αφορμή για την έναρξη της έρευνάς μας στάθηκε η αγωνιώδης προσπάθεια του γιού ενός από τους πολιτικούς κρατούμενους της δεκαετίας του 1950, του Βελισσάριου Κοσσυβάκη, να βρει στοιχεία για την αντιστασιακή δράση του πατέρα του, Ηρακλή Κοσσυβάκη του Βελισσαρίου. 

Στο προσωπικό αρχείο του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, Ηρακλή Κοσσυβάκη, έχουν βρεθεί στοιχεία που μαρτυρούν το πολυετές πέρασμα του από τις φυλακές Αλικαρνασσού και Καλαμίου. Έχουν διασωθεί επιστολές, φωτογραφίες καθώς και επίσημα έγγραφα (ακολουθεί ενδεικτικό βιογραφικό του). Ωστόσο, η βοήθεια της τοπικής κοινωνίας και των επιγόνων εκείνων που βρέθηκαν μαζί του στην κοινή απάνθρωπη μοίρα των πολιτικών κρατούμενων, είναι απαραίτητη για να ολοκληρωθεί η ελλιπής εικόνα της δικής του πορείας.

Η ανάγκη να βρεθούν στοιχεία και μαρτυρίες ξεκίνησε από την έρευνα ενός ανθρώπου για τον πατέρα του, αλλά αγγίζει όλους όσους βρέθηκαν εκείνα τα χρόνια ζωντανοί μα συγχρόνως θαμμένοι στα μπουντρούμια του Ιτζεδίν. Οι ίδιες αυτές οι φυλακές είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Ιστορίας των Χανίων και είναι ανάγκη ολόκληρης της κοινωνίας μας να υπερασπιστεί και να αναδείξει τον τόπο και τους ανθρώπους που δημιούργησαν την σύγχρονη Ιστορία μας. 

Η διάσωση του αρχειακού υλικού των φυλακών, η συντήρησή του και η επιστημονική του μελέτη, όπως και η ανάδειξη του κτηρίου των φυλακών Καλαμίου, είναι ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της γνώσης και της υπεράσπισης της ιστορίας των προγόνων μας, των πατεράδων και των παππούδων μας. Συγχρόνως, είναι και μια υποχρέωση που έχουμε εμείς απέναντι στα παιδιά μας. 

Με σκοπό ακριβώς αυτή την ανάδειξη της Ιστορίας μας, αποφασίστηκε η δημιουργία ενός Συλλόγου Απογόνων Πολιτικών Κρατουμένων του Ιτζεδίν, ενός συλλόγου που θα τιμά τους αγώνες των υπερασπιστών της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας μας. Σε αυτόν τον σύλλογο σας καλούμε όλους όσους έχετε προγόνους που πέρασαν ως Πολιτικοί Κρατούμενοι από το Καλάμι να συμμετάσχετε και να συμβάλλετε με όποιες γνώσεις ή μνήμες έχετε.

Οι απόγονοι των Πολιτικών Κρατούμενων των Φυλακών Καλαμίου αναλαμβάνουμε πρωτοβουλία για τη διάσωση και την αξιοποίηση του ιστορικού αρχείου αλλά και του ιστορικού χώρου του Ιτζεδίν. Επιδιώκουμε να συμβάλουμε στη διάδοση της ιστορικής αλήθειας του αγώνα των προγόνων μας. Θερμή παράκληση, όσοι διαθέτουν οτιδήποτε που να έχει σχέση με τον αγώνα των γονιών μας, προσωπικές μαρτυρίες, φωτογραφικό υλικό, ηχητικό, βίντεο, γράμματα, βιβλία, σημειώσεις, ποιήματα ή ό,τι άλλο, που να προέρχεται τόσο από την περίοδο της κράτησής τους, όσο και από την μετέπειτα ζωή τους, να μας τα αποστείλετε στο ακόλουθο e-mail: [email protected]

Είναι αναγκαία, όσο ποτέ άλλοτε, η ευαισθητοποίηση Αρχών και φορέων προς την κατεύθυνση της αποδέσμευσης του Ιτζεδίν από την ΕΤ.Α.Δ. (Εταιρεία Ακινήτων του Δημοσίου) και της εξασφάλισης των απαραίτητων πόρων για τη διάσωση, την ανάδειξη και τη μετατροπή του σε χώρο πολιτισμού και διδασκαλίας της σύγχρονης Ιστορίας του τόπου μας. Έναν χώρο ανοιχτό και επισκέψιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, ο οποίος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μουσείο, αλλά και να φιλοξενήσει συνέδρια, εκθέσεις και ποικίλες εκδηλώσεις εκπαιδευτικές και πολιτιστικές. 

Ας νοιαστούμε για να κρατήσουμε ζωντανή την ιστορική μνήμη στους καιρούς των μεγάλων εκπτώσεων, που η πολιτισμική και εθνική μας ταυτότητα δοκιμάζονται με κίνδυνο την παρακμή και την εξαφάνιση κάθε στοιχείου που μας χαρακτηρίζει ως λαό.  

Βελισσαριος Κοσσυβακης του Ηρακλη 6932479731

Πρωτοβουλία της ΤΕ του ΚΚΕ Χανίων για την αξιοποίηση του Ιντζεδίν

Την Παρασκευή 31 Αυγούστου, αντιπροσωπεία της ΤΕ Χανίων του ΚΚΕ, του Γραφείου Περιοχής Κρήτης της ΚΝΕ και εκλεγμένων της «Λαϊκής Συσπείρωσης», με επικεφαλής τον Αλέκο Μαρινάκη, Γραμματέα της Τομεακής Επιτροπής Χανίων του ΚΚΕ, επισκέφτηκε το δημαρχείο Χανίων. 

Στη συνάντηση με τον δήμαρχο Τάσο Βάμβουκα, η αντιπροσωπεία του Κόμματος και της ΚΝΕ έθεσε στο Δημοτικό Συμβούλιο το ζήτημα της αποκατάστασης του ιστορικού χώρου του Φρουρίου Ιτζεδίν, καθώς και του ιστορικού αρχείου των φυλακών.

Οι φυλακές του Ιτζεδίν, που βρίσκονται στο Καλάμι του Αποκόρωνα στο νομό Χανίων, χτίστηκαν από τους Τούρκους στις αρχές του 18ου αιώνα και χρησιμοποιήθηκαν ως μπουντρούμια για βαρυποινίτες ποινικούς κρατούμενους, χωρίς να λείπουν και οι πολιτικοί, ιδιαίτερα στις δυο τελευταίες δεκαετίες της πρώτης αυτής περιόδου λειτουργίας τους. 

Κατά τη γερμανική κατοχή εγκαταλείφθηκαν και ξανάνοιξαν με την απελευθέρωση, για να δεχτούν αποκλειστικά σχεδόν πολιτικούς κρατούμενους, στην πλειοψηφία τους κομμουνιστές. Μέχρι το 1964 βασανίστηκαν στο Ιτζεδίν περίπου 400 κομμουνιστές και αντιστασιακοί.

Στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε η Κομματική Οργάνωση Χανίων, σημειώνει τα εξής:

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε καλό κλίμα και υπήρξε η διαβεβαίωση από τον δήμαρχο ότι θα γίνουν όλες οι απαραίτητες εργασίες στο χώρο, ώστε να είναι προσβάσιμος στους επισκέπτες του 44ου Φεστιβάλ της ΚΝΕ, στις 15-16 Σεπτέμβρη.

Η ΤΕ Χανίων του ΚΚΕ και τα Τομεακά Συμβούλια της ΚΝΕ Χανίων, τιμώντας τα 100 χρόνια ηρωικής δράσης του ΚΚΕ και τα 50 χρόνια από την ίδρυση της ΚΝΕ, πήραν την απόφαση το φετινό Φεστιβάλ να πραγματοποιηθεί στον ιστορικό χώρο των φυλακών.

Η πραγματοποίηση του Φεστιβάλ της ΚΝΕ στο χώρο των φυλακών αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής στους εκατοντάδες πολιτικούς κρατούμενους, στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και του ΔΣΕ, στα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ που εξορίστηκαν, βασανίστηκαν, έδωσαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι το δικαίωμα ενός λαού να ζήσει σαν αφέντης στον τόπο του.

Στη συνάντηση τονίστηκε και από τις δύο πλευρές η ιστορική και πολιτιστική σημασία του ιστορικού χώρου των φυλακών. Συζητήθηκαν οι ενέργειες που από κοινού πρέπει να οργανωθούν από τους τοπικούς φορείς, τον δήμο, ώστε το φρούριο να περάσει στην ευθύνη της τοπικής κοινωνίας. Το κοινό αίτημα όλων είναι, με ευθύνη του κράτους, να διασωθεί και να αξιοποιηθεί ως χώρος ιστορικής κληρονομιάς, προσβάσιμος στην κοινωνία των Χανίων.

 

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Χανιά: Κατεδαφίσεις κτιρίων για την ανάδειξη του Βυζαντινού Τείχους
Ξεκίνησαν οι κατεδαφίσεις παλαιών κτιρίων επί της οδού Σήφακα στην περιοχή Μαχαιράδικα στα Χανιά, με στόχο την ανάδειξη του Βυζαντινού Τείχους. Πρόκειται για επτά κτίρια τα οποία άνηκαν σε ιδιώτες ενώ...
Χανιά: Κατεδαφίσεις κτιρίων για την ανάδειξη του Βυζαντινού Τείχους
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Εστία πολιτισμού και δράσεων το ιστορικό Μετόχι Ησυχάκη
Σε κέντρο πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων, με δυνατότητα φιλοξενίας και κοινωνικών δομών, θα μετατραπεί το Μετόχι Ησυχάκη το οποίο βρίσκεται στο δημοτικό διαμέρισμα Αλικιανού του Δήμου Πλατανιά Χανίων....
Εστία πολιτισμού και δράσεων το ιστορικό Μετόχι Ησυχάκη
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Χανιά: «Να παραχωρηθεί στον Δήμο το πρώην Πολεμικό Μουσείο»
Την παραχώρηση στον Δήμο Χανίων του κτιρίου του πρώην Πολεμικού Μουσείου, για την αποκατάστασή του, εισηγείται στο σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο ο δήμαρχος Χανίων. Όπως αναφέρει στην εισήγησή του ο κ. Βάμβουκας,...
Χανιά: «Να παραχωρηθεί στον Δήμο το πρώην Πολεμικό Μουσείο»
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Χανιά: Διατηρητέα μνημεία οι καμινάδες της ΑΒΕΑ
Την απόφαση για τον χαρακτηρισμό ως νεότερο μνημείο του εναπομείναντος συγκροτήματος του παλιού εργοστασίου της ΑΒΕΑ στη Νέα Χώρα Χανίων, πήρε η Αρχαιολογική Υπηρεσία, της οποίας η εισήγηση αφορά το...
Χανιά: Διατηρητέα μνημεία οι καμινάδες της ΑΒΕΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας