ΑΕΚ: 27 χρόνια από το ιστορικό φιλικό της Ένωσης στο βομβαρδισμένο Βελιγράδι [εικόνες]

Σαν σήμερα, 7 Απριλίου 1999, η ΑΕΚ έγραψε μία από τις πιο «χρυσές» σελίδες της ιστορίας της, ταξιδεύοντας στο βομβαρδισμένο Βελιγράδι για ένα φιλικό με την Παρτιζάν που ξεπέρασε τα όρια του ποδοσφαίρου.

Πέρασαν 27 χρόνια από εκείνη τη Μεγάλη Τετάρτη, όταν, εν μέσω των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία, η Ένωση πήρε μια ιστορική απόφαση: να ταξιδέψει σε μια εμπόλεμη ζώνη, στέλνοντας μήνυμα ειρήνης και αλληλεγγύης. Η πρωτοβουλία ανήκε στον Δημήτρη Μελισσανίδη, ο οποίος, παρά τις πιέσεις και τις αντιδράσεις ακόμη και από τη διοίκηση της ENIC, προχώρησε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου, αλλά τεράστιας συμβολικής αξίας.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Απριλίου, σε συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή των Δημήτρη Μελισσανίδη, Πέτρου Στάθη, Κώστα Γενεράκη και Ντέμη Νικολαΐδη, παρουσιάστηκε το πλάνο του ταξιδιού, με τη συμμετοχή όλων να είναι εθελοντική. Παράλληλα, αποκαλύφθηκε και η ιδιαίτερη φανέλα της ΑΕΚ, η οποία έφερε το σύμβολο του «στόχου», όπως εκείνο που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της Γιουγκοσλαβίας για να δηλώσουν πως και οι ίδιοι ήταν πιθανοί στόχοι των βομβαρδισμών.

Η αποστολή της ΑΕΚ, που ξεπερνούσε τα 150 άτομα και περιλάμβανε ποδοσφαιριστές, δημοσιογράφους, πολιτικούς και προσωπικότητες της εποχής, ταξίδεψε αρχικά στη Βουδαπέστη και από εκεί, το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης, κατευθύνθηκε οδικώς προς το Βελιγράδι, με ελάχιστες εγγυήσεις ασφάλειας. Η υποδοχή που συνάντησε ήταν πρωτοφανής: από τα πρώτα κιόλας χιλιόμετρα εντός της χώρας, οι Σέρβοι υποδέχονταν την ελληνική αποστολή ως ήρωες, προσφέροντας ψωμί και αλάτι, σύμφωνα με το έθιμό τους, και ανεμίζοντας ελληνικές σημαίες.

Συγκινητική ήταν και η παρουσία περίπου 15.000 φιλάθλων στο γήπεδο -παρότι είχαν διατεθεί πολύ περισσότερα εισιτήρια, οι ελλείψεις καυσίμων και οι δυσκολίες μετακίνησης περιόρισαν την προσέλευση. Μεταξύ των Ελλήνων που ταξίδεψαν ήταν και ο Μανώλης Γλέζος, ο οποίος είχε δηλώσει πως το συγκεκριμένο ταξίδι τον έκανε φίλο της ΑΕΚ για όλη του τη ζωή.

«ΝΑΤΟ σταμάτα τον πόλεμο, σταμάτα τους βομβαρδισμούς»

Ο αγώνας εξελίχθηκε σε ένα μεγάλο αντιπολεμικό μήνυμα. Οι ποδοσφαιριστές των δύο ομάδων μπήκαν μαζί στον αγωνιστικό χώρο κρατώντας πανό με το σύνθημα «ΝΑΤΟ σταμάτα τον πόλεμο, σταμάτα τους βομβαρδισμούς», ενώ οι εθνικοί ύμνοι ακούστηκαν μέσα σε έντονα φορτισμένη ατμόσφαιρα. Στο ημίχρονο, φυτεύτηκε στον περιβάλλοντα χώρο του γηπέδου μια ελιά από την Αρχαία Ολυμπία, συμβολίζοντας την ειρήνη.

Για την ιστορία, η Παρτιζάν προηγήθηκε με τον Κέζμαν στο 13’, ενώ η ΑΕΚ ισοφάρισε με τον Ζουμπούλη στο 26’, με τα γκολ να πανηγυρίζονται από κοινού στις εξέδρες. Ωστόσο, στο 61ο λεπτό, οι φίλαθλοι εισήλθαν ειρηνικά στον αγωνιστικό χώρο, αγκαλιάζοντας τους ποδοσφαιριστές και ανεμίζοντας σημαίες Ελλάδας και Σερβίας, οδηγώντας στη διακοπή της αναμέτρησης με το σκορ στο 1-1.

Τα μηνύματα φιλίας ήταν παντού: «Καλώς ήρθατε φίλοι. Ζήτω η ελληνοσερβική φιλία» έγραφαν πανό στις εξέδρες, ενώ στον ηλεκτρονικό πίνακα του γηπέδου εμφανιζόταν το μήνυμα «Τους θερμότερους χαιρετισμούς μας στο φιλικό λαό της Ελλάδας». Λίγες ώρες αργότερα, η αποστολή της ΑΕΚ αναχώρησε άμεσα για τη Βουδαπέστη, καθώς υπήρχε ορατός κίνδυνος νέων βομβαρδισμών, οι οποίοι συνεχίστηκαν μέχρι τις 10 Ιουνίου.

Μελισσανίδης: «Είμαι συγκινημένος, αυτά που ζω είναι δύσκολο να περιγραφούν με ακρίβεια»

Ο ίδιος ο Δημήτρης Μελισσανίδης είχε περιγράψει με έντονη συγκίνηση όσα βίωσε: «Είμαι συγκινημένος. Αυτά που ζω είναι δύσκολο να περιγραφούν με ακρίβεια. Όλη η Γιουγκοσλαβία άνοιξε την αγκαλιά της και μας υποδέχθηκε με τη φράση “Είσαστε αδέλφια μας”. Έκλαιγαν στους δρόμους ανεμίζοντας ελληνικές σημαίες. Μου έκαναν εντύπωση τα παιδιά. Βγήκαν από τα καταφύγια και ήρθαν στο γήπεδο. Μας ζητούσαν σημαίες της ΑΕΚ, μας έσφιγγαν τα χέρια, έκλαιγαν, μας έλεγαν ότι έγιναν οπαδοί της ΑΕΚ. Σίγουρα η ΑΕΚ έδωσε την ψυχή της, ένωσε τους χτύπους της καρδιάς της με τους δοκιμαζόμενους φίλους μας Γιουγκοσλάβους. Ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσαμε να κάνουμε».

Το φιλικό εκείνο δεν ήταν απλώς ένας αγώνας. Δεν ήταν ένας τίτλος ή μια ευρωπαϊκή διάκριση. Ήταν μια πράξη αλληλεγγύης που ξεπέρασε τα όρια του αθλητισμού. Η ΑΕΚ, ένας σύλλογος με ρίζες στον πόνο της προσφυγιάς, δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχη στο δράμα ενός λαού που δοκιμαζόταν. Και εκείνη τη μέρα, μέσα στα ερείπια και τον φόβο, απέδειξε πως το ποδόσφαιρο μπορεί -έστω και για λίγο- να νικήσει τον πόλεμο.