Εχουν περάσει 36 χρόνια από την τραγωδία του Χίλσμπορο, που στοίχισε τη ζωή σε 97 ανθρώπους… Και από τις 15 Απριλίου 1989 πέρασαν 36 χρόνια μάχης των οικογενειών των θυμάτων για δικαίωση των ανθρώπων τους, που στιγματίστηκαν ως χούλιγκαν και κατηγορήθηκαν ότι οι ίδιοι με τη συμπεριφορά τους προκάλεσαν το κακό, στον ημιτελικό αγώνα Κυπέλλου Αγγλίας μεταξύ της Λίβερπουλ και της Νότιγχαμ.
Χθες βγήκε στη δημοσιότητα το πόρισμα της έρευνας της Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Αστυνομικής Συμπεριφοράς (IOPC), που διαπίστωσε ότι 12 αξιωματικοί της αγγλικής αστυνομίας θα αντιμετώπιζαν κατηγορίες για «θεμελιώδεις παραλείψεις και αποτυχία στην άσκηση των καθηκόντων τους» την ημέρα της τραγωδίας και «συντονισμένες προσπάθειες» να κατηγορήσουν τους οπαδούς μετά την καταστροφή.
Παρά τις 92 καταγγελίες κατά αστυνομικών όμως, δεν θα υπάρχουν πειθαρχικές διαδικασίες εναντίον τους, καθώς όλοι είχαν συνταξιοδοτηθεί -και κάποιοι είχαν πεθάνει- πριν από την έναρξη των ερευνών το 2012. Ο νόμος άλλαξε το 2017 και πλέον οι συνταξιούχοι αστυνομικοί στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να κατηγορηθούν για ανάρμοστη συμπεριφορά, όμως δεν μπορεί να εφαρμοστεί αναδρομικά, ήτοι στην περίπτωση του Χίλσμπορο.
Το γεγονός ότι ουσιαστικά κανείς δεν θα λογοδοτήσει, συνιστά «πικρή αδικία», όπως τη χαρακτήρισε μία από τις συνηγόρους των οικογενειών που πενθούν. «Αυτό το αποτέλεσμα δικαιώνει τις οικογένειες και τους επιζώντες που αγωνίστηκαν επί δεκαετίες για να αποκαλύψουν την αλήθεια, αλλά δεν αποδίδει δικαιοσύνη. Ξέραμε εξ αρχής ότι κανείς δεν θα πάει φυλακή. Πάντως εκτίθεται ένα σύστημα που επέτρεψε στους αξιωματικούς να αποχωρούν απλώς και να συνταξιοδοτούνται πλήρως, χωρίς έλεγχο, κυρώσεις ή συνέπειες».
Η νυν αρχηγός της αστυνομίας του Νότιου Γιόρκσιρ, Λόρεν Πόλτνεϊ, ζήτησε συγγνώμη «για τον πόνο και τον θρήνο που προκάλεσαν τα αλυσιδωτά αστυνομικά λάθη. Δεν υπάρχει τίποτε που μπορώ να πω σήμερα ώστε να απαλύνω το τραύμα που δημιούργησε η αστυνομία της οποίας τώρα ηγούμαι».
Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης της Ανεξάρτητης Επιτροπής του Χίλσμπορο τον Σεπτέμβριο του 2012, η αρχική δικαστική απόφαση του 1991, που έκρινε ότι οι θάνατοι οφείλονταν απλά σε ατύχημα, ανατράπηκε, καθώς αποδείχθηκε ότι δεν είχαν γίνει σωστά οι έρευνες στα αίτια της τραγωδίας. Ηταν ήδη γνωστό από το 1997 ότι η αστυνομία είχε αλλάξει τις καταθέσεις 164 αξιωματικών προτού τις στείλει στον ανακριτή. Χθες αποκαλύφθηκε πως ήταν 327 οι «πειραγμένες» καταθέσεις αστυνομικών…
Οι έρευνες για την τραγωδία από την IOPC και η ποινική έρευνα Operation Resolve ξεκίνησαν το 2012, κοιτάζοντας από την αρχή και με λεπτομέρεια όλες τις πτυχές του συμβάντος και όλες τις καταθέσεις. Για να καταλήξει σε σωρεία «λαθών, παραλείψεων» της αστυνομίας και των μονάδων ασθενοφόρων που κλήθηκαν στον τόπο της τραγωδίας. Επίσης έγινε φανερό ότι σε καμία περίπτωση η συμπεριφορά των οπαδών της Λίβερπουλ δεν προκάλεσε την επικίνδυνη κατάσταση, όπως είχε υποστηρίξει η αστυνομία στην προσπάθειά της να «κουκουλώσει» τις δικές της ευθύνες.
Η οργανωμένη συγκάλυψη από πλευράς της αστυνομίας, σπιλώνοντας παράλληλα τη μνήμη των θυμάτων, ήταν ο λόγος που οι οικογένειες των θυμάτων πάλεψαν τόσο έντονα για δικαίωση. Ισως να ένιωθαν καλύτερα αν ίσχυε από το 1989 ο νόμος τον οποίο πέρασε μόλις πρόσφατα, στις 16 Σεπτεμβρίου 2025, η κυβέρνηση των Εργατικών του Κιρ Στάρμερ. Ο λόγος για τον «Νόμο Χίλσμπορο», που ορίζει πλέον ότι «αστυνομικοί, δυνάμεις ασφαλείας, δημόσιοι λειτουργοί και οι αρχές είναι υποχρεωμένοι νομικά για ειλικρίνεια και διαφάνεια κατά την άσκηση των καθηκόντων τους». Οπως λένε οι Αγγλοι, too little too late.
