Ο Ιβάν Πέρισιτς είναι η πιο πρόσφατη προσθήκη σε μια ανησυχητικά αυξανόμενη λίστα. Ο 34χρονος Κροάτης εξτρέμ της Τότεναμ υπέστη ρήξη χιαστών, χειρουργήθηκε προχθές και θα χάσει όλη τη σεζόν. Είχαν προηγηθεί μέσα στο καλοκαίρι ο Τίμπερ της Αρσεναλ, οι Μινγκς και Μπουεντία της Αστον Βίλα, οι Κουρτουά και Μιλιτάο της Ρεάλ Μαδρίτης. Ο συγκεκριμένος τραυματισμός, μάλιστα, οδήγησε και τον Νταβίντ Σίλβα να βάλει τέλος στην καριέρα του, ξέροντας ότι στην ηλικία του δύσκολα θα επιστρέψει στα γήπεδα.
Υπήρχε μέχρι πρότινος μια στατιστική στις ομάδες του Τσάμπιονς Λιγκ, ότι στο ρόστερ τους θα εμφανιστεί μία ρήξη χιαστού ανά δύο σεζόν. Τα δεδομένα όμως αλλάζουν – ο Κάρλο Αντσελότι της Ρεάλ Μαδρίτης το ξέρει πολύ καλά, καθώς είδε τους Μιλιτάο και Κουρτουά να αποχαιρετούν τη σεζόν φέτος το καλοκαίρι.
Ο γιατρός που χειρούργησε τον Βραζιλιάνο στόπερ και τον Βέλγο τερματοφύλακα προειδοποίησε ότι σημαντικό ρόλο στους τραυματισμούς αυτούς παίζει «η μειωμένη περίοδος ξεκούρασης των παικτών ύστερα από μια κουραστική σεζόν ή μεταξύ των υποχρεώσεών τους». Οι ειδικοί θεωρούν ότι αποκτά επίσης τεράστια σημασία η «αόρατη» δουλειά στις προπονήσεις ως προς την ιδιοδεκτικότητα, δηλαδή τον αυτόματο έλεγχο της σύσπασης των μυών που προστατεύουν το γόνατο όταν υφίσταται μηχανικό στρες. Η ιδιοδεκτικότητα αποκαλείται «έκτη αίσθηση» και βοηθάει τον εγκέφαλο να οδηγεί τις κινήσεις μας, καθορίζοντας τη θέση, την ταχύτητα και την κατεύθυνση των μελών του σώματός μας.
Και αυτή όμως η δουλειά έχει τεθεί στο περιθώριο, καθώς βρισκόμαστε στην εποχή των αγώνων κάθε τρεις μέρες. Οι προπονήσεις είτε γίνονται σε μεγάλη ένταση ώστε να προετοιμαστούν τα ματς, είτε έχουν τη μορφή απλής αποκατάστασης ύστερα από αναμετρήσεις. Εχει χαθεί πλέον η ενδιάμεση –και ιδιαίτερα σημαντική– δουλειά.
Εν έτει 2023 σίγουρα έχουν γίνει τεράστια βήματα στη χειρουργική αντιμετώπιση τέτοιων σοβαρών τραυματισμών, που κάποτε «σκότωναν» καριέρες. Ομως υπάρχει μελέτη της Αμερικανικής Ενωσης Αθλητικής Ιατρικής που επισημαίνει ότι στατιστικά, στους πέντε ποδοσφαιριστές που υφίστανται ρήξη χιαστού στο γόνατο, μόλις οι δύο θα μπορέσουν ξανά να παίξουν όπως πριν, στο καλύτερο επίπεδό τους. Ας μην πάμε μακριά. Ο Αβραάμ Παπαδόπουλος ποτέ δεν επέστρεψε στα γήπεδα στο –υψηλότατο– επίπεδο που είχε πριν από τον σοβαρό τραυματισμό του στον χιαστό στον αγώνα με την Πολωνία για την πρεμιέρα του Euro 2012 στη Βαρσοβία.
Να και άλλο ένα στατιστικό: κανένας ποδοσφαιριστής που υπέστη ρήξη χιαστού πριν συμπληρώσει τα 18 χρόνια του δεν κατάφερε να φθάσει στην ελίτ των πέντε κορυφαίων ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων.
Σε μια πρόσφατη συνέντευξη Τύπου της Μάντσεστερ Σίτι, ο Πεπ Γουαρδιόλα δεν είχε μασήσει τα λόγια του: «Θυμάμαι ότι ως παίκτης είχα στη διάθεσή μου 25 ημέρες για να δουλέψω για το πρώτο ευρωπαϊκό παιχνίδι της χρονιάς, απέναντι στη Σκόντο Ρίγα. Δεν επιστρέφαμε από τις διακοπές για να μπούμε κατευθείαν στο γήπεδο. Τώρα σου δίνουν μόλις τέσσερις ημέρες. Και στο τέλος κοίτα πόσοι χιαστοί σπάνε… Σε βάζουν να κάνεις περιοδείες στην Ασία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε ματς πολύ σκληρά. Οι παίκτες σπάνε. Και θα συνεχίσουν να σπάνε και να σπάνε… Γιατί “the show must go on”. Και αν δεν είναι ο Κουρτουά, θα είναι ο Μιλιτάο και ο Κέβιν (σ.σ. Ντε Μπρόινε) σε εμάς, και άλλοι… Τελειώνεις λοιπόν το Τσάμπιονς Λιγκ και οι παίκτες πάνε για δύο εβδομάδες στις εθνικές ομάδες τους. Και του χρόνου θα διεξαχθεί το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων στις ΗΠΑ με 32 ομάδες. Και επιπλέον αυξάνεται και η διάρκεια των αγώνων: 110-112 λεπτά…».
Δεν ήταν μόνο ο Γουαρδιόλα που μίλησε για την ανησυχητική μάστιγα των σοβαρών τραυματισμών στους ελίτ ποδοσφαιριστές. Είχε εκφράσει τις ανησυχίες του με μακροσκελή ανάρτηση στο Twitter και ο Ραφαέλ Βαράν, ο στόπερ της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ – και μάλιστα λίγες εβδομάδες πριν τραυματιστούν οι δύο πρώην συμπαίκτες του της Ρεάλ Μαδρίτης: «Σε συνάντηση που είχαμε με την αγγλική ομοσπονδία, είχαμε μοιραστεί τον χρόνιο προβληματισμό μας για τον υπερβολικό αριθμό αγώνων, για το “πηγμένο” πρόγραμμα, που θέτει σε κίνδυνο τη σωματική και πνευματική υγεία των παικτών. Παρά τις υποδείξεις μας, όμως, οι προτάσεις της ομοσπονδίας για την επόμενη σεζόν είναι: μεγαλύτερη διάρκεια στους αγώνες, μεγαλύτερη ένταση και λιγότερα συναισθηματικά ξεσπάσματα από τους ποδοσφαιριστές. Εμείς θέλουμε απλώς να είμαστε στο 100% για τον σύλλογο και τους οπαδούς μας. Γιατί δεν μας ακούνε;»
Τα λόγια του Βαράν εξηγούν και την απόφασή του, στα 30 χρόνια του, να αποσυρθεί από την Εθνική Γαλλίας, με την οποία αναδείχθηκε πρωταθλητής (2018) και δευτεραθλητής κόσμου (2022). Αναγκάστηκε να αποχωρήσει όταν βρέθηκε στο δίλημμα που αντιμετωπίζουν πολλοί: Να παραμείνουν στην εθνική τους ομάδα ή να συντηρήσουν σωστά το σώμα τους εστιάζοντας στο συλλογικό ποδόσφαιρο; Με τις ποδοσφαιρικές αρχές της υφηλίου να πιέζουν τους παίκτες και να γεμίζουν το πρόγραμμα με διοργανώσεις ή να πολλαπλασιάζουν τους αγώνες των τουρνουά, το ρίσκο για σοβαρούς τραυματισμούς έχει αυξηθεί γεωμετρικά. Ο Κουρτουά, μάλιστα, το είχε πει ωμά το 2021, όταν το Βέλγιο κλήθηκε να παίξει αγώνα για την τρίτη θέση στα τελικά του Nations League: «Αυτό το ματς είναι απλώς για τα χρήματα, ας είμαστε ειλικρινείς».
Στην ισπανική Λίγκα, η χρονιά του Παγκοσμίου Κυπέλλου, το 2022, είχε πολύ ακριβό τίμημα, με τον αριθμό των σπασμένων χιαστών (13) σχεδόν να διπλασιάζεται σε σχέση με την προηγούμενη σεζόν (7).
Ο τεχνικός της Αρσεναλ, Μικέλ Αρτέτα, πρόσθεσε τη φωνή του σε όσους ανησυχούν. Μετά τον σοβαρό τραυματισμό του Τίμπερ, μονολογούσε μπροστά στα μικρόφωνα: «Και στο παρελθόν υπήρχαν τουρνέ προετοιμασίας, αγώνες. Ομως τώρα το πράγμα έχει ξεφύγει. Οταν βλέπω το πρόγραμμα των παικτών για τους επόμενους 36 μήνες, δεν ξέρω τι να πω… Πώς να τους προσέξουμε;».
Οταν μιλάει για τους επόμενους 36 μήνες, εννοεί τις εγχώριες διοργανώσεις στην Αγγλία (τρεις τον αριθμό), συν τις ευρωπαϊκές (που από του χρόνου θα έχουν δύο επιπλέον ματς στη φάση των ομίλων – 8 αντί 6), συν το Euro 2024, συν το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων τον Ιούνιο και Ιούλιο του 2025 (με τη συμμετοχή 32 ομάδων), συν το Nations League ενδιάμεσα, συν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 με τη συμμετοχή 48 έναντι 32 ομάδων. Τελικά, το θέμα δεν είναι «αν» θα σπάσουν οι παίκτες, αλλά το «πότε»…
