Οι προημιτελικοί του Παγκοσμίου Κυπέλλου ξεκινούν σήμερα και όλος ο κόσμος μιλάει για το Μαρόκο. Για τέταρτη φορά στην Ιστορία μια αφρικανική χώρα -και για πρώτη φορά μια αραβική χώρα- βρίσκεται στην τελική οκτάδα. Αυτό ισχύει γεωγραφικά.
Ομως, με καθαρά ποδοσφαιρικούς όρους, το Μαρόκο είναι ευρωπαϊκό. Ενας από τους αστέρες του, ο Ασράφ Χακίμι της Παρί Σεν Ζερμέν, γεννήθηκε στη Μαδρίτη και αγωνίστηκε σε όλα τα νεανικά κλιμάκια της Ρεάλ Μαδρίτης. Ο έτερος αστέρας, ο Χακίμ Ζίγεχ της Τσέλσι, μεγάλωσε στην Ολλανδία και έφτιαξε το όνομά του στον Αγιαξ.
Το Μαρόκο, οι ακτές του οποίου είναι εύκολα ορατές από την Ανδαλουσία, έχει προσαρμόσει το ποδόσφαιρό του στο ισπανικό στιλ rondo. Οι παίκτες του έχουν ελαφρύ άγγιγμα της μπάλας, είναι ευέλικτοι και τεχνίτες. Η ομάδα αμύνεται με αφοσίωση και αντεπιτίθεται με θάρρος. «Αντιγράφουμε το παιχνίδι των Ευρωπαίων και προσθέτουμε τις δικές μας αξίες» υποστηρίζει ο προπονητής του Μαρόκου, Ουαλίντ Ρεγκραγκί, ο οποίος ενορχήστρωσε τον αποκλεισμό της Ισπανίας στη φάση των 16.
Η Ισπανία και η Γερμανία έχουν αποχαιρετήσει τη διοργάνωση, η Ιταλία δεν ταξίδεψε καν -τρεις από τις πέντε ευρωπαϊκές ομάδες που έχουν πανηγυρίσει παγκόσμιο τίτλο θα παρακολουθήσουν τα προημιτελικά από την τηλεόραση. Παρ’ όλα αυτά η Ευρώπη έχει κυριαρχήσει στο Κατάρ. Σχεδόν όλοι οι σημαντικοί παίκτες των 8 ομάδων που απομένουν κερδίζουν το ψωμί τους σε ευρωπαϊκούς συλλόγους και ανδρώνονται στον πολύ έντονο συναγωνισμό που συναντούν εκεί.
Στην κούρσα για το τρόπαιο του Μουντιάλ παραμένουν η Αργεντινή και η Βραζιλία, οι δυο γίγαντες της Νότιας Αμερικής που δεν έχουν κερδίσει τον τίτλο εδώ και καιρό, αλλά είναι πάντα δυνατές. Συμπέρασμα; Ποδοσφαιρικά ο κόσμος δεν έχει αλλάξει. Το Μαρόκο είναι η -όχι τόσο μεγάλη- έκπληξη που πάντα προκύπτει και συμβάλλει στην έντονη γοητεία του ποδοσφαίρου.
Κατά την άποψή μου η Αργεντινή είναι η απόλυτη ομάδα του φετινού Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ολοι οι παίκτες έχουν κατακτήσει τη βασική αρετή του ποδοσφαίρου, ένας εναντίον ενός, αμυντικά και επιθετικά, δυνατά αλλά δίκαια. Αυτές οι ατομικές δεξιότητες, που έχουν χαθεί στις συζητήσεις για τακτικές και συστήματα, μετρούν αν θέλεις να νικήσεις. Οι παίκτες της Αργεντινής δείχνουν ένταση άνευ όρων. Γίνονται ένα με τον κόσμο τους, ο οποίος βλέπει ότι υπάρχει μια πραγματική ομάδα στο γήπεδο.
Ο προπονητής Λιονέλ Σκαλόνι έχει τα πάντα υπό έλεγχο. Συνήθως στις εθνικές ομάδες υπάρχει λιγότερη πειθαρχία γιατί σπάνια προπονούνται μαζί οι παίκτες. Ομως η Αργεντινή παίζει αρμονικά σαν σύλλογος σε φόρμα Τσάμπιονς Λιγκ. Στόχος τους είναι να κερδίζουν διαρκώς την μπάλα και να αμύνονται προχωρώντας μπροστά. Είναι μια αμυντική ιδέα, σχεδιασμένη όμως προληπτικά. Γιατί η Αργεντινή μπορεί επίσης να κρατήσει την μπάλα στις τάξεις της.
Επιπρόσθετα ο Σκαλόνι έχει σκεφτεί πώς μπορεί να εντάξει στην ομάδα του όσο το δυνατόν καλύτερα την κλάση του 35χρονου Λιονέλ Μέσι. Σε συνέντευξή του στην «Süddeutsche Zeitung» ο Αργεντινός προπονητής αποκάλυψε ότι στην αρχή της θητείας του στον πάγκο επίτηδες δεν είχε τον Μέσι στη διάθεσή του, ώστε η ομάδα του να βρει τον δρόμο της χωρίς το μεγάλο αστέρι της. Κατόπιν τον εισήγαγε στο σύνολο.
Η Αργεντινή και ο Μέσι έχουν βρει έναν ασυνήθιστο και συναρπαστικό συνάμα διαχωρισμό των καθηκόντων. Το 2014, όταν έχασαν από εμάς στον τελικό του «Μαρακανά», οι συμπαίκτες του έδειχναν ότι περίμεναν από αυτόν να δώσει όλες τις λύσεις μόνος του. Το 2022 αγωνίζονται γι’ αυτόν και αυτός παίρνει τον χρόνο του. Τέτοιες ιστορίες δίνουν επιπλέον αξία -πέρα από την αθλητική- στο Μουντιάλ.
Και ο Σκαλόνι αποδεικνύει ότι είναι ηγετική φυσιογνωμία με πείρα. Αναμένεται να βρεθεί στον πάγκο ενός μεγάλου ευρωπαϊκού συλλόγου κάποια στιγμή. Ιβηρική κουλτούρα της κατοχής μπάλας, «παντρεμένη» με τη νοτιοαμερικανική νοοτροπία -δύσκολα θα βρει κανείς κάτι καλύτερο στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Η Ευρώπη σίγουρα μπορεί να μάθει κάτι από την Αργεντινή και τη Νότια Αμερική. Η Γερμανία διαθέτει πολύ ταλέντο, της λείπει όμως η τάξη και το πλάνο. Η Ιταλία είναι το αντίθετο: υπάρχει δομή, αλλά της λείπει η τόλμη και η επιθετική ενέργεια. Η Ισπανία έχει ανώτερο αγωνιστικό στιλ, όμως όχι την επιθυμία για το ένας εναντίον ενός, ούτε μαχητικότητα. Στο Κατάρ η Ισπανία έπαιξε ουσιαστικά rondo, που ως γνωστόν δεν οδηγεί στην επίτευξη τερμάτων. Το ποδόσφαιρο είναι παιδικό παιχνίδι, λένε στη Γερμανία, γιατί το μόνο που χρειάζεσαι είναι μια μπάλα και δύο σχολικές τσάντες αντί για δοκάρια. Στην Ισπανία δεν χρειάζονται ούτε τις τσάντες…
Ομως ωραίο παιχνίδι είναι και το να προσπαθείς να βγάλεις τον αντίπαλο από την πορεία του ή να του πάρεις την μπάλα, να μην τον αφήσεις να περάσει -το απολαμβάνουν και οι παίκτες και οι θεατές. Το Μαρόκο θα δείξει αυτές τις αρετές και στην κόντρα του με την Πορτογαλία. Το ποδόσφαιρο είναι μαχητικό παιχνίδι.
Από τα προημιτελικά του Κατάρ λείπουν οι οικοδεσπότες του 2026, που για άλλη μία φορά δεν θα διεξαχθεί στην Ευρώπη αλλά σε τρεις χώρες όπου το ποδόσφαιρο ανεβαίνει σταδιακά. Το Μεξικό, που φιλοξένησε τα Μουντιάλ του 1970 και 1986, χρειάζεται μια νέα ώθηση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η δημοφιλία του ποδοσφαίρου αυξάνεται λόγω των νέων δημογραφικών δεδομένων και της αύξησης του ισπανόφωνου πληθυσμού, ενώ στον Καναδά το παιχνίδι επίσης εμφανίζει πρόοδο. Τέτοιες εξελίξεις μπορούν να ενισχυθούν με τη διεξαγωγή τουρνουά και επιτρέποντας στην Ευρώπη να μοιραστεί την ποδοσφαιρική κουλτούρα της με τον κόσμο.
Το ποδόσφαιρο μπορεί να έχει δημοκρατικό αποτέλεσμα. Στο παιχνίδι παίζουν περισσότεροι απ’ ό,τι στο τένις ή στο βόλεϊ, προκαλεί λιγότερους τραυματισμούς απ’ ό,τι το αμερικανικό φούτμπολ και είναι πολύ διασκεδαστικό. Μια δεύτερη μεγάλη ποδοσφαιρική αγορά μπορεί να προκύψει στη Βόρεια Αμερική, η οποία με τη σειρά της να επηρεάσει τη Νότια Αμερική. Και έτσι να γεννηθεί ένας νέος ανταγωνιστής για την Ευρώπη…
*Ο Φίλιπ Λαμ, Γερμανός πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής, αρχηγός της πρωταθλήτριας κόσμου 2014, είναι ο διευθυντής της Οργανωτικής Επιτροπής του EURO 2024 που θα φιλοξενήσει η χώρα του
Τα κείμενα του Φίλιπ Λαμ εμφανίζονται τακτικά στην «Εφημερίδα των Συντακτών». Είναι μια παραγωγή σε συνεργασία με τον Oliver Fritsch του γερμανικού περιοδικού «Zeit Online» και δημοσιεύεται σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων: Gazeta Wyborcza (Πολωνία), Denník N (Σλοβακία), Guardian (Αγγλία), Sport (Τσεχία), La Repubblica (Ιταλία), Telesport (Κροατία), Politiken (Δανία), Voetbalmagazine (Βέλγιο), L’Équipe (Γαλλία), Delo (Σλοβενία), Tribuna (Ουκρανία & Λευκορωσία), Haaretz (Ισραήλ), Sports Daily (Ρωσία), El País (Ισπανία), Expresso (Πορτογαλία), Aftonbladet (Σουηδία), Makfudbal (Βόρεια Μακεδονία), Postimees (Εσθονία), Verdens Gang (Νορβηγία), 444 (Ουγγαρία), Irish Times (Ιρλανδία), Lead (Ρουμανία), Morgunblaðið (Ισλανδία), Sankt-Petersburgskie vedomosti (Ρωσία), Gazeta Sheshi (Κόσοβο), Times of Malta (Μάλτα), Ilta-Sanomat (Φινλανδία)
