Αγώνας επιβίωσης κι ελπίδας

Παρά τη συναισθηματική πίεση και την έλλειψη αυτοματισμών που προκάλεσε η απουσία αγωνιστικής δράσης, οι Ουκρανοί ποδοσφαιριστές επέβαλαν την ανωτερότητά τους στο «Χάμπντεν Παρκ» της Γλασκόβης την Τετάρτη και απέκλεισαν τη Σκοτία με σκορ 3-1. Το τελευταίο εμπόδιο στον δρόμο τους προς το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ είναι (Κυριακή, 19.00) άλλη μια βρετανική ομάδα, η Ουαλία του Γκάρεθ Μπέιλ. Οι «δράκοι» έχουν έντονο κίνητρο για να βρεθούν στο μουντιαλικό ραντεβού, καθώς η μοναδική τους συμμετοχή στα τελικά της διοργάνωσης χρονολογείται από το 1958.

Αν όμως μιλάμε για κίνητρο, τι να πουν οι Ουκρανοί… Η χώρα τους βιώνει τραγικές στιγμές και η μάχη της για επιβίωση επισκιάζει τα πάντα. Η Ουκρανία έχει ανάγκη βοήθεια στρατιωτική, έχει ανάγκη τρόφιμα και φάρμακα. Οτιδήποτε άλλο, όπως το ποδόσφαιρο, περνά σε δεύτερη μοίρα. Ομως οι αγώνες που δίνει η Εθνική Ουκρανίας για να πάει στο Μουντιάλ του 2022 κάθε άλλο παρά ασήμαντοι αποδεικνύονται για έναν λαό που έχει ανάγκη ακόμα και την παραμικρή αχτίδα χαράς.

Φάνηκε από το συγχαρητήριο μήνυμα του προέδρου της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά το τέλος της αναμέτρησης με τη Σκοτία: «Υπάρχουν στιγμές που δεν χρειάζονται πολλά λόγια! Μόνο περηφάνια! Σας ευχαριστούμε, παιδιά! Δύο ώρες χαράς την οποία δεν έχουμε συνηθίσει». Κατόπιν πόσταρε το εξής στον επίσημο λογαριασμό του στο Telegram: «Η νίκη αυτή έφερε χαρά στους στρατιώτες μας και σε ολόκληρη τη χώρα. Ολοι πολεμάμε, ο καθένας στο δικό του μέτωπο. Πολεμάμε, αντέχουμε, νικάμε. Γιατί είμαστε Ουκρανοί!»

Η απαγόρευση κυκλοφορίας τα βράδια στην εμπόλεμη Ουκρανία απέτρεψε τη μετάδοση του αγώνα σε εστιατόρια και μπαρ των πόλεων. Ο λαός παρακολούθησε το παιχνίδι στα σπίτια του είτε στα υπόγεια καταφύγια και οι στρατιώτες στα χαρακώματα. Την ώρα της αναμέτρησης, ενώ ρωσικοί πύραυλοι βομβάρδιζαν το Λβιβ, οι κάτοικοι αψηφούσαν για δύο ώρες τον φόβο τους και παρακολουθούσαν τον αγώνα. Εβλεπαν τις ουκρανικές σημαίες στις κερκίδες του «Χάμπντεν Παρκ» και τον κόσμο να φωνάζει «Δόξα στην Ουκρανία» και «Η Χερσώνα είναι ουκρανική». Θεατές στους οποίους περιλαμβανόταν μεγάλος αριθμός παιδιών και γυναικών προσφύγων που κατέφυγαν στα βρετανικά νησιά. Οι περισσότεροι ήταν δακρυσμένοι κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της χώρας τους, αλλά και στο τέλος, μετά τη νίκη. Τα παιδιά εκείνα, οι γυναίκες εκείνες είχαν έναν παραπάνω λόγο να χαμογελούν αργότερα, όταν μιλούσαν μέσω Skype και Facetime στους πατεράδες και τους συζύγους τους που βρίσκονται στα χαρακώματα.

Οι Ουκρανοί διεθνείς βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο τυλιγμένοι ο καθένας με τη γαλαζοκίτρινη σημαία της χώρας, ως φόρο τιμής στη δοκιμαζόμενη πατρίδα τους. Ο εθνικός τους ύμνος χειροκροτήθηκε από κάθε γωνιά του γηπέδου. Ο αγώνας με τη Σκοτία χρησίμευσε ως μέσο διαφυγής από την καθημερινή σκοτεινή πραγματικότητα για κάτι παραπάνω από μιάμιση ώρα. Θύμισε επίσης στον ποδοσφαιρικό κόσμο ότι η Ουκρανία διαθέτει πολύ καλούς παίκτες που δικαιότατα ξεπέρασαν το σκοτσέζικο εμπόδιο για να αντιμετωπίσουν αύριο Κυριακή ένα ψηλότερο, αυτό της Ουαλίας.

Η προετοιμασία τους ήταν διαφορετική από κάθε άλλης ομάδας σε αυτή την προκριματική φάση. Από τις 24 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε η ρωσική εισβολή, το ποδόσφαιρο είχε σταματήσει στην Ουκρανία. Τα μουντιαλικά μπαράζ, αρχικά προγραμματισμένα για τα τέλη Μαρτίου, αναβλήθηκαν για τον Ιούνιο. Η εθνική ομάδα μαζεύτηκε στις αρχές Μαΐου στο Μπρντο της Σλοβενίας. Ο τελευταίος επίσημος αγώνας της χρονολογούνταν από τα μέσα Νοεμβρίου του 2021. Από την ενδεκάδα που παρέταξε ο Ολεξάντρ Πετρακόφ την Τετάρτη, έξι παίκτες προέρχονται από τη Σαχτάρ Ντονιέτσκ και την Ντιναμό Κιέβου και δεν είχαν δώσει επίσημο ματς στους τελευταίους τρεισήμισι μήνες – οι Μπούστσαν, Καραβάεφ, Ζαμπάρνι, Ματβιγένκο, Στεπανένκο και Τσιγκάνκοφ.

Οταν ο διαιτητής σφύριξε τη λήξη στη Γλασκόβη την Τετάρτη, οι περισσότεροι Ουκρανοί παίκτες κατέρρευσαν στον αγωνιστικό χώρο, εξαντλημένοι τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Εκείνη τη στιγμή έβγαινε η κούραση και το συναίσθημα των τελευταίων τριών μηνών: του φόβου των πρώτων ημερών, του άγχους όταν μιλούν στο τηλέφωνο με τους δικούς τους ανθρώπους, των ατελείωτων ημερών «εξορίας» στη Σλοβενία για την προετοιμασία… Ενιωθε κανείς ότι οι διεθνείς, που έχουν εξαιρεθεί από την υποχρεωτική επιστράτευση για τους άνδρες ηλικίας 18-60 ετών, περίμεναν τη στιγμή τους για να προσφέρουν με τον δικό τους τρόπο στη συγκινητική αντίσταση της χώρας τους. Και τα κατάφεραν, με την τόνωση του ηθικού των Ουκρανών πολιτών.

Τα λόγια του Ολεξάντρ Ζιντσένκο της Μάντσεστερ Σίτι είναι χαρακτηριστικά για το κίνητρο των Ουκρανών διεθνών: «Κάθε αγώνας είναι σαν τελικός για εμάς. Εχει απομείνει άλλος ένας και πρέπει να κερδίσουμε – αλλιώς η σημερινή νίκη δεν θα σημαίνει τίποτε. Πρέπει να κάνουμε την εμφάνιση της ζωής μας!».

«Δεν έχουμε συναισθήματα αυτή τη στιγμή – τα αφήσαμε στο γήπεδο», είπε ο Πετρακόφ μετά το 3-1 επί της Σκοτίας, για να συμπληρώσει: «Η νίκη αυτή δεν είναι για εμένα, ούτε για τους ποδοσφαιριστές, είναι για την πατρίδα μας. Παίζουμε γι’ αυτούς που πολεμούν στα χαρακώματα, γι’ αυτούς που δίνουν το αίμα τους, γι’ αυτούς που υποφέρουν καθημερινά. Μας στέλνουν μηνύματα με τη λέξη “ευχαριστώ” και τα γκολ αυτά είναι η δική μας ευγνωμοσύνη. Ναι, κάναμε ένα μικρό βήμα προς έναν μεγάλο στόχο. Μένει ακόμα το παιχνίδι με την Ουαλία και θα κάνουμε τα πάντα για να νικήσουμε».

Πλέον δεν έχουν τίποτε να φοβούνται και τίποτε να χάσουν. Οπως τόνισε ο Αντρίι Σεβτσένκο, «έχουν ήδη κερδίσει». Με το να βρίσκονται στο γήπεδο, με το να είναι ζωντανοί, με το να κάνουν αντιπάλους και τον κόσμο να αγκαλιάζει προστατευτικά τη σημαία με το γαλάζιο και το κίτρινο…