Η ποίηση και οι αντανακλάσεις της… Μα, ναι, η ποίηση είναι διάσπαρτη, διάχυτη στην ατμόσφαιρα, ενισχύει, αναπαράγει -και- λυρισμό! Μεταξύ άλλων, αντανακλάται και σε ποδοσφαιρικές ομάδες. Πριν πείτε πως… προσβάλλουμε τα πνευματικά ιερά και όσια, ίσως πως εκχυδαΐζουμε την επιρροή και τις ιδιότητες του ποιητικού λόγου, σας προλαβαίνουμε: Στον Αγιαξ, αναμορφωτή της ποδοσφαιρικής αισθητικής στα χρόνια του ’70 και στη σύγχρονη εκδοχή του, εδώ και μια εβδομάδα, πρωταθλητή Ολλανδίας, αναφερόμαστε.
Αρα όχι απλά δικαιούμαστε, υποχρεωνόμαστε να εκφραστούμε έτσι. Επικοινωνήσαμε με τον Ερικ τεν Χαγκ, προπονητή του φετινού πρωταθλητή Ολλανδίας και κληρονόμου της ομάδας του Γιόχαν Κρόιφ, της ειρηνικής επαναστάτριας που προσέδωσε εικαστική αντίληψη (άρα ποίηση) στο παιχνίδι. Και νομίζαμε πως μας απαντούσε κάποιος άλλος, όχι πάντως ο τεχνικός υπεύθυνος της κατάκτησης του 35ου πρωταθλήματος στην ιστορία του Αίαντος. Κοινή ικανοποίηση λαμβάναμε από τη διατύπωση και το ύφος, τόσο το δικό του όσο και στελεχών, όσων μεσολάβησαν της επικοινωνίας μαζί του.
Γιατί; Οι χαμηλοί, λοιπόν, εορταστικοί τόνοι έχουν -και αυτοί- τη ρίζα τους στη φοβική ατμόσφαιρα της πανδημίας, αυτής που εχθρεύεται κάθε ενθουσιώδη αντίδραση; Ο Τεν Χαγκ διευκρίνισε: «Η πιεστική ατμόσφαιρα, όπως κι εσάς, περιβάλλει κι εμάς. Αλλά δεν πνίγει βέβαια τη χαρά όλων μας για την επιτυχία του τίτλου. Αντίθετα, τη γεννά. Ακόμη κι αν, όπως λέτε, δεν λαμβάνετε υψηλούς τόνους όπως λοιπόν θα περιμένατε στα επινίκια λόγια μας. Ισως αιτία είναι ότι αν και αναδειχθήκαμε πρωταθλητές, η διοργάνωση δεν έχει τελειώσει ακόμη, απομένουν τρία παιχνίδια, άρα το ίδιο σοβαρά οφείλουμε να παίζουμε ώς το τέλος, αυτό απαιτεί αυτοσυγκέντρωση.
Σίγουρα αιτία είναι η ιδιοσυγκρασία του Αγιαξ. Αυτή που μεταδίδεται σε προπονητές, παίκτες, στελέχη κάθε ιδιότητας, από την εποχή του «total football» μέχρι σήμερα: οργάνωση, σχέδιο, δουλειά με προοπτική, χωρίς όλα τους να περιορίζουν τον ενθουσιασμό. Ολα αυτά δεν στερούν τη χαρά από επιτυχίες όπως η τωρινή, αλλά εκτός από τη δυνατότητα πανηγυρισμού, κάθε επιτυχία προσθέτει κάτι στη σοφία αυτής της ομάδας».
Δέος γεννά η οπτική γωνία του! Δεκαπέντε βαθμοί χωρίζουν τον πρωτοπόρο Αγιαξ από τη δεύτερη Αϊντχόφεν, δεν κινδυνεύει, το πρωτάθλημα κρίθηκε μαθηματικά. Πριν και μετά τα λόγια του Τεν Χαγκ λάβαμε απαντήσεις διοικητικών υπευθύνων και εκπροσώπου επικοινωνίας, όσοι επίσης εξήγησαν (στην περίπτωση του Αγιαξ, υπενθύμισαν) τις συνθήκες απρόσκοπτης δημιουργικότητας.
Είπαν, λοιπόν, πως, με ιδιότητες πλέον που αποκλίνουν από τους αμιγώς αγωνιστικούς στόχους, η δουλειά με τους μικρούς στα τμήματα υποδομής «με ευλαβική τήρηση μέτρων ασφαλείας» συνεχίστηκε, με ελάχιστες «αναγκαίες νεκρές περιόδους», στη διάρκεια της πανδημίας. Ο Αγιαξ ομάδα-κροίσος που θα κινεί τα νήματα στα κέντρα αποφάσεων του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου δεν θα γίνει ποτέ. Δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για πακτωλό χρημάτων στα ταμεία του (πόσο μάλλον οικονομικοί πόροι αμφίβολης προέλευσης, όπως για παράδειγμα κυρίως σε Ιταλία, Ισπανία), άρα είναι ιερή υποχρέωσή τους η διαφύλαξη της δημιουργικής λειτουργίας, άρα και της παραγωγικότητας των τμημάτων υποδομής, του εργαστηρίου γέννησης ποδοσφαιριστών αλλά και συγκροτημένων προσωπικοτήτων (είτε τελικά παίξουν επαγγελματικά ποδόσφαιρο, είτε όχι).
Οι ίδιες δημιουργικές αιτίες σπαργάνωσαν και τη φετινή πρωταθλήτρια ομάδα του Αγιαξ. Οπως και την -κατά Μανόλη Αναγνωστάκη- «Bella Dona» ομάδα των τριών διαδοχικών (1971, 1972, 1973) Κυπέλλων Πρωταθλητριών. Ο επονομαζόμενος «Πυθαγόρας με ποδοσφαιρικά παπούτσια» Γιόχαν Κρόιφ, μαέστρος της ορχήστρας που άλλαξε την αισθητική, μα και τη χωροταξία του ποδοσφαίρου, πριν από μισό αιώνα, μπορεί να αναπαύεται ήσυχος. Η βαριά κληρονομιά του υποχρεώνει σε δημιουργία, αναπαράγεται.
