Κεφαλιά-απειλή για το «μπαλόνι»

Λέτε, αλήθεια, μελλοντικά όποιος, ακόμη και επαγγελματίας ποδοσφαιριστής, κάνει κεφαλιά να τιμωρείται αρχικά με κάρτα ή να του επιβάλλεται άλλη, αυστηρότερη ποινή; Ετσι ώστε να παραδειγματίζονται οι υπόλοιποι και να πάψουν να παίζουν με την υγεία τους;

Δεν αστειευόμαστε. Ακόμη και αυτό αναφέρθηκε, προς το παρόν μάλλον με σαρκαστική διάθεση, σε αυστριακή ιατρική ιστοσελίδα ως ενδεχόμενο της πιστοποίησης πως οι κεφαλιές στο ποδόσφαιρο έχουν τραυματικά επακόλουθα για τον εγκέφαλο, γενικότερα για την υγεία των παικτών.

Σοκ για τον κοινό νου και την αγάπη μας στο ποδοσφαιρικό θέαμα. Αλλά όταν, κυρίως τις τελευταίες είκοσι ημέρες, αναπτύσσεται σχετικός διεθνής διάλογος μ’ επιχειρήματα διατυπωμένα από καταρτισμένα μέλη της παγκόσμιας ιατρικής κοινωνίας, οφείλεις να τον λάβεις σοβαρά υπόψη σου.

Από την ημέρα διατύπωσης του ίδιου κινδύνου, αλήθεια βασισμένου σ’ επιστημονικά επιχειρήματα, από τον, ειδικευμένο στις λειτουργίες του εγκεφάλου, καθηγητή Μπένετ Ομαλού, η «Εφ.Συν.» χτύπησε την πόρτα του «επιστημονικού στρατηγείου» του, όπως ακούσαμε να χαρακτηρίζουν την έδρα του Ευρωπαίοι και Αμερικανοί, επίσης γιατροί-ερευνητές.

Η λακωνική απάντησή του, αυτή που, επισήμως, λάβαμε, είναι: «Δεν είμαι διατεθειμένος να… διαπραγματευτώ τα συμπεράσματα της σχετικής μελέτης μου. Συμβουλεύω “συνεχή προληπτικό έλεγχο”».

Ο Νιγηριανός-Αμερικανός καθηγητής είναι ο ίδιος που διατύπωσε στο παρελθόν τις επιπτώσεις «της εγκεφαλικής νόσου από τη χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια». Την ίδια που «προκαλείται από επαναλαμβανόμενο τραύμα στο κεφάλι» και δεν έχει άμεσες αλλά μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.

Αλήθεια, απλή ανησυχία-μητέρα λογικής σκέψης και όχι επιστημονικής θεώρησης, οδήγησε τη δική μας σκέψη στο συμπέρασμα-αιτία αναζήτησης: Η μπάλα, κινούμενο αντικείμενο με ανεξέλεγκτη ταχύτητα εντός αγωνιστικού χώρου, μπορεί να είναι μετά την επαφή-πρόσκρουση στο κεφάλι υπαίτια ίδιων επιπτώσεων;

Η πρόσθετη σκέψη μας ήταν ο φυσικός νόμος πως η ταχύτητα αυξάνει το βάρος του κινούμενου αντικειμένου, της μπάλας στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Αρα οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψη τη δήλωση του δόκτορα Ομαλού στο «BBC», την ίδια που έσπειρε παγκόσμια ανησυχία και γέννησε, επίσης παγκοσμίως για ευνόητους λόγους, δημόσιους διαλόγους εντός του Αυγούστου: «Δεν πρέπει να ελέγχεται με το κεφάλι ένα αντικείμενο που κινείται με μεγάλη ταχύτητα. Στο επαγγελματικό επίπεδο του ποδοσφαίρου, όπου είναι συχνότατη η επαφή του κεφαλιού με την μπάλα που έχει ανεξέλεγκτη ταχύτητα, οι κεφαλιές πρέπει να περιοριστούν! Είναι ώρα να αλλάξουμε κάποιες συνήθειές μας. Κανένα παιδί κάτω των 18 ετών δεν θα έπρεπε να κάνει κεφαλιές όταν παίζει ποδόσφαιρο, ενώ τα παιδιά 12-14 χρόνων καλό θα είναι όταν παίζουν το αγαπημένο παιχνίδι τους να έχουν λιγότερες επαφές με αντιπάλους τους σε μαρκαρίσματα και όχι μόνο. Μεταξύ 14 και 18 χρόνων μπορούν να έρχονται σ’ επαφή με αντιπάλους πάνω στη φάση αλλά να μην κάνουν κεφαλιές», ήταν τα λόγια του.

Από τότε μέχρι σήμερα το ΒΒC, φορέας της ίδιας δήλωσης, κάνει αφιερώματα, κυρίως στέκεται υπεύθυνα-διερευνητικά απέναντι στην ίδια διατύπωση που τρομάζει! Ικανή να αλλάξει τη μορφή του παιχνιδιού όπως το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα;

Χρησιμεύουν ως επιχείρημα του καθηγητή Ομαλού και όσων, γιατρών αλλά και ποδοσφαιριστών, παγκοσμίως είπαν τις τελευταίες ημέρες «οφείλουμε να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας τα λόγια του!», τόσο τα λόγια του Αλαν Σίρερ όσο και η κατάληξη κεντρικών φυσιογνωμιών του αγγλικού ποδοσφαίρου.

Ο Αλαν Σίρερ, επιθετικός για δύσκολες αποστολές στο πρόσφατο παρελθόν, σε ντοκιμαντέρ επίσης του ΒΒC με τίτλο «Ανοια, η σιωπηρή ντροπή του ποδοσφαίρου», δήλωσε: «Κάθε γκολ που έβαλα με κεφαλιά στην καριέρα μου, μόνο κάθε ένα από τα πολλά γκολ με κεφαλιά, αντιστοιχεί σε 1.000 κεφαλιές που έκανα στην προπόνηση».

Σώπασε και στη συνέχεια, με ανάλογο σκεπτικό ύφος, είπε πως φοβάται την «εκδήλωση άνοιας σε μεγαλύτερη ηλικία»…

Σίγουρα είχε κατά νου πως οι Τζάκι Τσάρλτον, Νόμπι Στάιλς, Μάρτιν Πίτερς, Ρέι Γουίλσον, όλοι τους μέλη της Εθνικής Αγγλίας-παγκόσμιας πρωταθλήτριας του 1966, έχουν προσβληθεί από Αλτσχάιμερ. Επίσης έχουν διαγνωστεί με άνοια άλλοι γνωστοί παλαίμαχοι παίκτες, όπως ο Μπίλι Μακ Νέιλ.

Στην αρχική διατύπωση του ίδιου επιστημονικού συμπεράσματος, ο Μπένετ Ομαλού είχε προσθέσει, αλήθεια με ιδιαίτερη έμφαση:

«Στο κρανίο, το ανθρώπινο μυαλό κινείται σαν μπαλόνι… Οι κεφαλιές λοιπόν στο ποδόσφαιρο γεννούν κίνδυνο δημιουργίας εγκεφαλικής βλάβης. Δεδομένος είναι ο κίνδυνος που προανέφερα για τα παιδιά, ιδιαίτερος και ο κίνδυνος γι’ άλλους, βρισκόμενους σε μεγαλύτερη ηλικία, ώστε ν’ αναπτυχθεί άνοια και CTE». Τα ίδια αρχικά (CTE) καθορίζουν τη «χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια».

«Βοήθεια στους παίκτες»

To 2002, σε ηλικία 58 ετών, πέθανε ο Τζεφ Αστλ, μια από τις κεντρικές φυσιογνωμίες στην ιστορία της Ουέστ Μπρόμιτς Αλμπιον.

Τότε η ιατρική έρευνα από τον αιφνίδιο θάνατό του κατέδειξε πως αιτία ήταν «χρόνια τραυματική εγκεφαλοπάθεια, γέννημα εγκεφαλικού τραύματος που προκλήθηκε από τις πολλές δυνατές κεφαλιές που έκανε στην καριέρα του». Ο Αστλ ήταν, αλήθεια, δεινός στο ψηλό παιχνίδι.

Η κόρη του, Ντον Αστλ, «κατόπιν δικής της έρευνας» κάλεσε σε βοήθεια: «Δεν υποθέτουμε, πλέον είμαστε σίγουροι πως η ίδια αιτία θανάτου προκαλείται σε παίκτες με τον τρόπο παιχνιδιού του πατέρα μου, από τις κεφαλιές που επιφέρουν βλάβη στον εγκέφαλο… Ο σύνδεσμος επαγγελματιών ποδοσφαιριστών και η αγγλική ομοσπονδία ποδοσφαίρου οφείλουν να βοηθούν τους παίκτες και τις οικογένειές τους».

«Βρεγμένες απ’ τη βροχή ήταν βαριές σαν… τούβλα»

Αναθέσαμε στον Aντώνη Αντωνιάδη, ορισμό του παίκτη-κεφαλοσφαιριστή, να σχολιάσει την ίδια ιατρική προσέγγιση:

«Είμαι πλέον 70 ετών, δεν έχω παρόμοιο σύμπτωμα και αυτό που λέω είναι σημαντικό επειδή όσοι με θυμούνται να παίζω ξέρουν ότι σε κάθε παιχνίδι έκανα αναρίθμητες κεφαλιές. Οχι μόνο για γκολ αλλά και σε κάθε άλλη στιγμή του παιχνιδιού. Οφείλουμε βέβαια να λάβουμε σοβαρά υπόψη το τωρινό ιατρικό συμπέρασμα. Αν και πιστεύω πως με τις μπάλες που παίζεται σήμερα το ποδόσφαιρο δεν υπάρχει κίνδυνος. Σε αντίθεση με τις μπάλες που παίζαμε εμείς τις δεκαετίες ’60, ’70 και άλλοι παλιότερα. Βαριές μπάλες τότε, με κορδόνια και σκληρή δερμάτινη επιφάνεια που αν ήταν και βρεγμένες από τη βροχή ήταν βαριές σαν… τούβλα! Αυτή, ναι, ήταν μπάλα που έκανε επικίνδυνη την κεφαλιά».