Φωνές της θάλασσας και της αρχαίας πέτρας

«I/E Elefsis»

Φωνές της θάλασσας και της αρχαίας πέτρας Ο Ταρέκ Ατούι με τον ειδικό στις ηχογραφήσεις Κρις Γουάτσον | Alexandre Guikinger

Πώς ακούγονται κάτω από τη θάλασσα της Ελευσίνας οι μηχανές των διυλιστηρίων; Ποιες απόκοσμες «φωνές» φτάνουν μέσα από τους κίονες του αρχαιολογικού της χώρου; Ποιοι ήχοι βγαίνουν από τους τοίχους των παλιών βιομηχανιών της πόλης; Πώς θα μπορούσε να φτάσει στ' αυτιά μας το χαρούμενο κολύμπι των μικρών γαρίδων αλλά και το άγγιγμα των μυρμηγκιών με τις κεραίες τους;

Τέτοιου είδους απρόσμενα, παράδοξα ακούσματα περιλαμβάνει το νέο έργο με τίτλο «I/E Elefsis» που ο αβάν γκαρντ Λιβανέζος καλλιτέχνης Ταρέκ Ατούι δημιούργησε in situ, ειδικά για το Παλαιό Ελαιουργείο της Ελευσίνας στο πλαίσιο των Αισχυλείων και το παρουσιάζει από σήμερα μαζί με μια περφόρμανς στον ίδιο χώρο. Πρόκειται για μια θεματική που αιχμαλωτίζει το ηχητικό τοπίο της Ελευσίνας όπως δεν το γνωρίζαμε και δεν το φανταζόμασταν.

Ηχοι υποθαλάσσιοι, της φύσης, από αρχαίους ναούς, παλιές δεξαμενές, ανενεργές βιομηχανίες, τους οποίους έχουν «πιάσει» υπερευαίσθητα μικρόφωνα αφής, είναι η βάση για μια ηχητική σύνθεση βασισμένη στην παράδοση της musique concrete και, μέσα από αυτή, μια νέα αφήγηση για την Ελευσίνα.

Φωνές της θάλασσας και της αρχαίας πέτρας Οι επιμελήτριες Ολγα Χατζηδάκη και η Μαρία-Θάλεια Καρρά |

Ο 35χρονος Λιβανέζος, που έχει εγκατασταθεί στη Γαλλία από το 1988 και παρουσιάζει το πρωτοποριακό του έργο στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή -είχε έρθει στη Στέγη το 2014 για ένα εργαστήριο-, σπούδασε στο Κονσερβατουάρ της Ρεμς και στη συνέχεια ασχολήθηκε με διάφορες πτυχές της σύγχρονης μουσικής: σύνθεση, δημιουργία εργαλείων για υπολογιστές, εν εξελίξει πρότζεκτ, μουσικοπαιδαγωγικά πρότζεκτ, μουσική για εγκαταστάσεις.

Στις περφόρμανς του με ήχο δίνει μια χορογραφική διάσταση -ο τρόπος που κινεί το σώμα και τα χέρια του και χειρίζεται τα μηχανήματα δημιουργούν, μαζί με τις ιδιόμορφες συνθέσεις του, κλίμα μυσταγωγίας.

Ενδιαφέρον, όμως, έχει να μάθουμε πώς τα βήματά του τον έφεραν στην Ελευσίνα και τη συνεργασία του με δύο φημισμένους δημιουργούς τον φωτογράφο Αλεξάντρ Γκίρκινγκερ, τον ειδικό του field recording Κρις Γουάτσον και την ελληνική ανεξάρτητη ομάδα locus athens.

«Συζητήσαμε με τον υπεύθυνο των Αισχυλείων για τον τρόπο που θα μπορούσε να “καταληφθεί” το Παλαιό Ελαιουργείο ώστε να διαφοροποιηθεί από τις προηγούμενες δράσεις του και να αναδειχτεί η ιδιαιτερότητα και η δυναμική του με μια νέα αφήγηση», εξηγεί η Ολγα Χατζηδάκη του διδύμου της locus athens, η οποία επιμελείται όλη την παρουσίαση μαζί με τη Μαρία-Θάλεια Καρρά. «Με τον Ταρέκ Ατούι έχουμε ξανασυνεργαστεί και τον θαυμάζουμε γιατί διαρκώς εξελίσσει τη δουλειά του με τους ήχους, τα όργανα, τη μουσική».

Ο Ατούι επισκέφτηκε το Ελαιουργείο, στην παραλία της Ελευσίνας, πριν από ένα χρόνο και το τοπίο και οι εικόνες τον ενέπνευσαν. «Ενθουσιάστηκε και με τον βιομηχανικό και με τον αρχαιολογικό χώρο. Τη δεύτερη φορά επανήλθε με τον Γουάτσον και έκαναν επί τόπου ηχογραφήσεις.

Ο Γουάτσον είναι καλλιτέχνης αναγνωρισμένος στον χώρο του field recording, ιδρυτής της πειραματικής μπάντας Cabaret Voltaire, ο οποίος έχει συνεργαστεί ακόμα και με την Μπιόρκ. Το έργο ολοκληρώθηκε με τον Γκίρκινγκερ, ο οποίος κατέγραψε με τις εικόνες του τη διαδικασία της ηχογράφησης».

Φωνές της θάλασσας και της αρχαίας πέτρας Στο παλαιό Ελαιουργείο επί το έργον | Alexandre Guikinger

Πρόθεσή του είναι μια περφόρμανς «βιωματική και διαισθαντική, ο κόσμος να αφεθεί σ' αυτό που κάνει, να το νιώσει με όλες του τις αισθήσεις», τονίζει η κ. Χατζηδάκη. Ολα αυτά, οι ηχογραφήσεις και οι εικόνες, θα είναι προσβάσιμες για το κοινό κατά τη διάρκεια της έκθεσης αφού ο Ατούι έφερε από το στούντιό του στη Γαλλία ένα ηχομονωμένο κοντέινερ ναυτιλιακού τύπου και ένα σύνθετο μουσικό όργανο, δικής του επινόησης.

Το κοντέινερ αυτό θα λειτουργεί πολλαπλά ως σημείο αναφοράς όλου του πρότζεκτ, ως σταθμός αναπαραγωγής του ήχου, οπτικής πληροφορίας και ως πλατφόρμα για τις περφόρμανς.

Θα ακολουθήσουν άλλες δύο. Στις 12/9 ο Ατούι θα συνεργαστεί με τους μουσικούς Acte Vide (Δανάη Στεφάνου, Γιάννης Κοτσώνης) και ARTefacts ensemble (Θοδωρής Βαζάκας, Δαπέργολας, Σπύρος Τζέκος) και τον Πάνο Αλεξιάδη. Στις 11/10 θα είναι μαζί του ο Κρις Γουάτσον και ο Κ.Κ. Νουλ. Η έκθεση συνοδεύεται από δύο εκπαιδευτικά προγράμματα: το ένα υπό τη διεύθυνση του Κρις Γουάτσον στη Στέγη, ενώ στο άλλο θα συμμετάσχουν οι εθελοντές της έκθεσης,

Η locus athens, που ιδρύθηκε τo 2004, με τις δράσεις της αποκαλύπτει πτυχές του δημόσιου χώρου -άγνωστα, ξεχασμένα μέρη, τοποθεσίες και κτίρια με ιστορία- σε διεργασία με την τέχνη. Εχει δραστηριοποιηθεί στις πρώην σχολές Δοξιάδη, στο Τζαμί Τζισδαράκη, στην πλατεία Μοναστηρακίου, στον ΟΛΠ, στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Αγγελικής Χατζημιχάλη, ενώ θα συνεχίσει το «Aigaleo City» που κινητοποιεί την κοινωνία του Αιγάλεω.

Info:

«Ι/Ε Elefsis», Παλαιό Ελαιουργείο, παραλία Ελευσίνας μέχρι 11/10. Εγκαίνια σήμερα (20.30) και θα ακολουθήσει στις 21.00 η περφόρμανς του Ταρέκ Ατούι.