Εκδοχές του «Οχι»

Δύο κόσμοι συγκρούστηκαν στις χθεσινές κάλπες. Οχι μόνο από την άποψη της κοσμοθεωρίας και της ταξικής εκπροσώπησης, αλλά κι από την άποψη των υλικών πόρων που κινητοποιήθηκαν υπέρ του «ναι» ή του «όχι». Από τη μια, τα κανάλια των μεγαλοεργολάβων και των εφοπλιστών απέβαλαν και το τελευταίο φύλο συκής, μετατρεπόμενα σε απροσχημάτιστους προπαγανδιστικούς μηχανισμούς (ακόμη και το Σαββατοκύριακο όταν κάθε προεκλογική δραστηριότητα συνιστά καραμπινάτο ποινικό αδίκημα)˙ η πολυδάπανη καμπάνια υπέρ του «ναι», απροσδιόριστης χρηματοδότησης (για την οποία ίσως διαφωτιστούμε αργότερα από κάποια διαρροή στα Wikileaks), πλημμύρισε με τις τρομοκρατικές «διαφημίσεις» της ακόμη και τις παιδικές εκπομπές τού youtube˙ στη συγκέντρωση του Καλλιμάρμαρου, τέλος, τα προσφερόμενα σημαιάκια υπερέβαιναν τον αριθμό των (ουκ ολίγων) συγκεντρωμένων. Στην απέναντι όχθη ένα λαϊκό ρεύμα μαχητικό και αυθόρμητο έδωσε τη μάχη με την προκήρυξη, την αφίσα, το αυτοκόλλητο, το σπρέι, τον μαρκαδόρο, αυτοσχέδια αφισετάκια και τη φυσική του παρουσία, στη συγκλονιστική συγκέντρωση του Συντάγματος – τη μαζικότερη που είδε η Αθήνα εδώ και τρεις δεκαετίες τουλάχιστον.

Σε αντίθεση με την τυποποιημένη προπαγάνδα του μνημονιακού μπλοκ, η αντίσταση στο τελεσίγραφο των δανειστών εκφράστηκε έτσι με μια πολυφωνική γκάμα μηνυμάτων που αντανακλά τη δυναμική ενός αυθεντικού λαϊκού ξεσπάσματος.

Δίπλα στις επίσημες αφίσες του ΣΥΡΙΖΑ (1), της νεολαίας του (2), των δομών κοινωνικής αλληλεγγύης (3) και της αριστερής εσωκομματικής αντιπολίτευσης (4) ή στα αντίστοιχα υλικά της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και των συνιστωσών της, που επίσης στήριξαν αποφασιστικά το «Οχι», έστω και με το δικό τους, μαξιμαλιστικό σκεπτικό (5-6), τον τόνο τον έδωσε κυρίως το μονολεκτικό μήνυμα του «Οχι», τόσο στην τυποιημένη όσο και στην αυθόρμητη εκδοχή του (7-8).

Εξίσου ευδιάκριτα υπήρξαν τα ίχνη της κάθετης κοινωνικής και πολιτικοϊδεολογικής πόλωσης που σημάδεψε την πορεία προς τις κάλπες.

Η στοχοποίηση του εχθρού, εθνικού και κοινωνικού, προσωποποιημένου σε μορφές μισητές (9) ή γελοίες (10), των ντόπιων συνεργατών του (11) αλλά και των αρχιτεκτόνων του ευρωμονόδρομου (12).

Η ταξική αναφορά, άλλοτε σαφής (13) κι άλλοτε με όρους «παλλαϊκούς» (14).

Πάνω απ’ όλα, αυτό που κυριάρχησε ήταν ωστόσο το μήνυμα της αντίστασης στον φόβο (15-16).

Εξορκισμός που κάλυψε κάθε δυνατή απόχρωση, από την καταγγελία (17) ή τη γελοιοποίηση (18) του ανώνυμου συμπολίτη που είναι έτοιμος να μηδίσει μπροστά στην κάλπη, μέχρι την υπενθύμιση ότι το τίμημα της συνθηκολόγησης είναι εκ των προτέρων ευδιάκριτο (19).