Παρουσία πλήθους κόσμου, εκπροσώπων των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση μνήμης για τα 100 χρόνια από την γενοκτονία των Ποντίων στο Ηρώο Πεσόντων στο Πάρκο Ειρήνης και Φιλίας στα Χανιά.
Στην εκδήλωση, η οποία διοργανώθηκε από την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, τον Δήμο Χανίων, τον Σύλλογο Ποντίων Χανίων «Παναγία Σουμελά» και τον Σύλλογο Ποντίων Χανίων «Η Ρωμανία», πραγματοποιήθηκε επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ομιλίες για το χρονικό της Γενοκτονίας, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση Εθνικού Ύμνου.
Στην συνέχεια στον χαιρετισμό της η πρόεδρος του συλλόγου Ποντίων Χανίων «Παναγιά Σουμελά» Σιμέλα Καραβάνου, ανέφερε:
«Εκατό χρόνια πέρασαν από την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου. Εκατό χρόνια δακρύων, σιωπής, κάλυψης και απόκρυψης των ιστορικών γεγονότων από ντόπιους και ξένους παράγοντας. Ένας αιώνας πέρασε από τότε που οι Πόντιοι υπέστησαν τα πάνδηνα. Και ληστεύσεις και διωγμούς και βιασμούς και σφαγές. Ετάφησαν άκλαφτοι και ακήδευτοι σε αφιλόξενες χώρες. Η 19η Μαΐου, μέρα των θυμάτων του Κεμαλισμού, για τους Πόντιους αλλά και όλους όσους έχουν υποστεί την αγριότητα μιας γενοκτονίας είναι ημέρα του ανθρωπισμού και της αλληλεγγύης, μνήμης και περισυλλογής».
Παράλληλα τόνισε πως «περιμένουμε από το επίσημο κράτος να υποστηρίξει τις ενέργειες που γίνονται από διαννοούμενους, Πόντιους και μη, προς όλα τα κράτη, για τη διεθνή αναγνώριση της γενοκτονίας, και να ευχηθούμε να εκδημοκρατιστεί η Τουρκία, ώστε εκτός των άλλων να ζητήσει ένα μεγάλο συγγνώμη προς όλους τους χριστιανικούς λαούς της ανατολής που εξολόθρευσε. Παλεύουμε για την αναγνώριση της γενοκτονίας και την δικαίωσή της από τους νόμους της ανθρωπότητας. Αιωνία η μνήμη των 353.000 Ποντίων θυμάτων της γενοκτονίας».
Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Αναφέρεται σε σφαγές και εκτοπισμούς εναντίον Ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή του Πόντου που πραγματοποιήθηκαν από το κίνημα των Νεότουρκων κατά την περίοδο 1914 – 1923. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή περίπου 213.000-368.000 Ελλήνων.
Οι επιζώντες κατέφυγαν στον Άνω Πόντο (στην ΕΣΣΔ) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα. Τα γεγονότα αυτά αναγνωρίζονται επισήμως ως γενοκτονία από το Ελληνικό Κράτος και την Αυστραλία αλλά και από διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών.
Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η γενοκτονία ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ο ξεριζωμός, η εξάντληση στις κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, και τα στρατόπεδα θανάτου στην
έρημο.
Η διεθνής βιβλιογραφία και τα κρατικά αρχεία πολλών χωρών βρίθουν μαρτυριών για το ειδεχθές έγκλημα, που διαπράχθηκε εναντίον του Ελληνικού λαού. Η Γενοκτονία των Ελλήνων πραγματοποιήθηκε παράλληλα με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Κατόπιν εισήγησης του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994, και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο.
