efsyn.gr , Χριστίνα Πάντζου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οι βιασμένες της Βοσνίας δεν θα καταβάλλουν πλέον δικαστικές δαπάνες όταν απορρίπτεται το αίτημα αποζημίωσής τους.

Η Λατίφα ήταν 14 χρόνων το 1993, όταν βιάστηκε από Σερβοβόσνιους στρατιώτες που στη διάρκεια του πολέμου κατέλαβαν το χωριό της. Δεν μπόρεσε μέχρι σήμερα να επουλώσει το τραύμα της κακοποίησης που γνώρισε, αλλά κατάφερε να επιζήσει και να προσφύγει στη Δικαιοσύνη απαιτώντας να αποζημιωθεί.

Πριν από λίγους μήνες έλαβε μια δικαστική εντολή για καταβολή δικαστικών εξόδων ύψους 2.300 ευρώ από την εκδίκαση της αίτησής της, που απορρίφθηκε.

Το εξωφρενικό ποσό (οκταπλάσιο από το μηνιαίο επίδομα χάρη στο οποίο τα βγάζει πέρα) αλλά κυρίως το ότι οι αρχές διέγραψαν μονοκονδυλιά όσα βίωσε, την έκαναν να χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια της και να βυθιστεί στην κατάθλιψη. Αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει.

Το όνομα της Λατίφα, μιας από τις τουλάχιστον 20.000 βιασμένες γυναίκες στη διάρκεια του πολέμου (1992-1995), είναι φανταστικό (για λόγους προστασίας).

Αλλά η ιστορία της δεν διαφέρει από εκείνη χιλιάδων που επέζησαν, κυρίως Βόσνιων μουσουλμάνων, και κλήθηκαν να πληρώσουν δικαστικά έξοδα μετά την απόρριψη του αιτήματός τους για αποζημίωση από δικαστήρια της Σερβικής Δημοκρατίας, της μιας από τις δύο αυτόνομες πολιτικές οντότητες της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Η ύστατη ταπείνωση

Για αυτές τις γυναίκες -που στην πλειονότητά τους είναι φτωχές, άνεργες ή ανίκανες για εργασία λόγω κακής κατάστασης της υγείας τους-, η επιβολή του «προστίμου», όπως το αποκαλούν, και η απειλή εάν δεν το πληρώσουν να τους κατάσχουν την όποια περιουσία ή εισόδημα -έστω και πενιχρό- έχουν, ήταν η τελευταία ταπείνωση που έπρεπε να υποστούν.

Γι’ αυτό και η απόφαση που εξέδωσε τον περασμένο μήνα το Συνταγματικό Δικαστήριο της Βοσνίας με την οποία απαλλάσσονται από την καταβολή δικαστικών εξόδων τα θύματα του πολέμου των οποίων τα αιτήματα για αποζημίωση απορρίφθηκαν στην αυτόνομη σερβική περιοχή, χαιρετίστηκε από ενώσεις θυμάτων και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η απόφαση εκδόθηκε έπειτα από προσφυγή βιασμένης γυναίκας που υποστήριξε ότι η εντολή δύο δικαστηρίων της Σερβικής Δημοκρατίας να πληρώσει 1.890 ευρώ σε δικαστικά έξοδα συν τόκους υπερημερίας λόγω απόρριψης του αιτήματός της συνιστά παραβίαση του δικαιώματός της σε μια δίκαιη δίκη αλλά και στην ιδιοκτησία.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, το να υποχρεώνεται ένα θύμα βιασμού στη διάρκεια του πολέμου να πληρώνει δημόσιους συνηγόρους για την εξέταση του αιτήματος αποζημίωσής του αποτελεί «δυσανάλογο και αναίτιο βάρος» για το θύμα.

Ιστορική χαρακτήρισε την απόφαση η Ενωση Αιχμαλώτων Πολέμου της Βοσνίας, που από το 2007 έχει συνδράμει περίπου 30.000 θύματα του πολέμου να καταθέσουν αγωγές, η πλειονότητα των οποίων απορρίφθηκε από δικαστήρια της Σερβικής Δημοκρατίας.

«Η απόφαση είναι πολύ σημαντική για τα θύματα σεξουαλικής βίας αλλά και τους πρώην αιχμαλώτους και για τα θύματα βασανιστηρίων που έχουν καταθέσει αγωγές οι οποίες ακόμη εξετάζονται…».

Για δικαίωση, έστω και καθυστερημένη, έκανε λόγο ακόμη μία βιασμένη Βόσνια: «Ηταν καιρός να πάψουμε να πληρώνουμε φόρο επειδή επιβιώσαμε».