Νέα καταγγελία για χειραγώγηση του δείκτη VIX

Υποπτος χειραγώγησης εδώ και τουλάχιστον επτά χρόνια είναι ο VIX. Μία ημέρα μετά την καταγγελία-βόμβα μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος προς τις χρηματιστηριακές αρχές των ΗΠΑ για χειραγώγηση του γνωστού δείκτη μεταβλητότητας ή φόβου από μεγάλες εταιρείες συναλλαγών, ένα πρώην μέλος της αμερικανικής Επιτροπής Προθεσμιακών Συναλλαγών Εμπορευμάτων (CTFC) -ο Μπαρτ Τσίλτον- επιβεβαίωσε λέγοντας στο CNBC ότι του «ακούγεται αληθινή» και ότι «υπάρχει αρκετός καπνός ακόμη» στην υπόθεση.

Ο Τσίλτον -που από τη θέση του στη CTFC ήταν υπεύθυνος για την προστασία των επενδυτών από απάτες, χειραγώγηση και καταχρηστικές πρακτικές που αφορούν χρηματοπιστωτικά παράγωγα όπως τα futures (συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης) και τα options (δικαιώματα προαίρεσης απόκτησης μετοχών), αποκάλυψε ότι οι υποψίες για χειραγώγηση του VIX υπάρχουν εδώ και τουλάχιστον επτά χρόνια.

Τόνισε ότι ορισμένα μοχλευμένα χρηματιστηριακά προϊόντα που συνδέονται με το εύρος του VIX είναι «τοξικά» και παρουσιάζουν «απίστευτους» κινδύνους για τους επενδυτές και τη σταθερότητα της αγοράς.

«Τόσα πολλά πράγματα βασίζονται στον VIX, άλλα με τη σειρά τους βασίζονται σε αυτόν και έτσι η μόλυνση μεταδίδεται πολύ γρήγορα στην αγορά», είπε χαρακτηριστικά.

Αυτό συνέβη -σύμφωνα με αρκετούς ειδικούς- την περασμένη εβδομάδα όταν ένα τέτοιο παράγωγο (ETF) που βασίζεται στον VIX κατέρρευσε αφότου ο τελευταίος εκτοξεύθηκε στα ύψη (ενδεχομένως έπειτα από χειραγώγησή του), τροφοδοτώντας τεράστια αναταραχή στις αγορές.

Ο Τσίλτον ξεκαθάρισε ότι τα συναλλασσόμενα χρηματιστηριακά παράγωγα που συνδέονται με τον δείκτη μεταβλητότητας θα έπρεπε να παρέχουν επιπρόσθετες πληροφορίες για τους κινδύνους που ενέχουν, καθώς οι ζημιές που θα προκύψουν αν πάει κάτι στραβά είναι διπλάσιες και τριπλάσιες της αρχικής επένδυσης.

Υπογράμμισε ακόμη ότι οι αρχές οφείλουν να βάλουν νέους κανόνες για τα υψηλού ρίσκου χρηματοπιστωτικά προϊόντα και να διαλευκάνουν σε βάθος αν όλα είναι εντάξει με τον VIX.

Η CBOE, το χρηματιστήριο δηλαδή που διαμορφώνει, δημοσιοποιεί και κερδίζει από τον δείκτη VIX, απέρριψε πάντως χθες τις καταγγελίες λέγοντας μεταξύ άλλων ότι είναι αβάσιμες.

Ομως ο μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος και ο Τσίλτον δεν είναι οι μοναδικοί που κραυγάζουν ότι κάτι δεν πάει καλά με τον δείκτη φόβου.

Τον περασμένο Μάιο δύο καθηγητές του Πανεπιστημίου του Τέξας (Τζον Γκρίφιν, Αμιν Σαμς) δημοσιοποίησαν μελέτη στην οποία αποδείκνυαν ότι ο δείκτης VIX μπορεί να χειραγωγηθεί από traders που παίζουν επιθετικά στα options του S&P 500 τα οποία τον διαμορφώνουν.

Οι Γκρίφιν και Σαμς παρομοίασαν μάλιστα τη χειραγώγηση του VIX με τα αντίστοιχα σκάνδαλα χειραγώγησης του διατραπεζικού επιτοκίου LIBOR, της τιμής αναφοράς του χρυσού, του αργύρου και της αγοράς συναλλάγματος που αποκαλύφθηκαν τα τελευταία χρόνια.