Lady Bird ★★★½☆☆
(ΗΠΑ, 2017, 94΄)
- σκηνοθεσία: Γκρέτα Γκέργουιγκ
- ηθοποιοί: Σίρσα Ρόναν, Λόρι Μέτκαφ, Τρέισι Λετς
Μία από τις σημαντικότερες ταινίες της σεζόν έχει κοριτσίστικο πνεύμα, αλλά απευθύνεται σε όποιον (κι όχι μόνο όποια) υπήρξε ποτέ έφηβος. Η Γκρέτα Γκέργουιγκ, ακτινοβόλος και ιδιοσυγκρασιακή ηθοποιός του νεότερου ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά, για πρώτη φορά γράφει και σκηνοθετεί μεγάλου μήκους ταινία και κατασκευάζει ένα μικρό αριστούργημα με ψυχή, για το οποίο κερδίζει πέντε υποψηφιότητες για Οσκαρ: μία για Καλύτερη Ταινία, δύο για την ίδια, Σκηνοθεσίας και Σεναρίου, και δύο για τις ηθοποιούς της.
Η σύνοψη της ταινίας είναι απλούστατη και παρούσα σε κάθε ταινία ενηλικίωσης: η 17χρονη Κριστίν ΜακΦέρσον, αυτο-ονομαζόμενη «Lady Bird» (Πασχαλίτσα), προσπαθεί να μεγαλώσει στο Σακραμέντο, να κάνει τη διαφορά σ’ έναν κόσμο όπου νιώθει ότι δεν ανήκει, να «βολευτεί» σε σχέσεις -με τη νοσοκόμα μητέρα της, τον αποστασιοποιημένο πατέρα της, την κολλητή της στο σχολείο, το αγόρι που της αρέσει- που κατασκευάζονται στη σύγκρουση της λατρείας με το μίσος, έτσι όπως στην εφηβεία όλα είναι εκκωφαντικά, δραματικά και δαιδαλώδη. Πάνω απ’ όλα η Κριστίν προσπαθεί να αποφασίσει πώς θέλει να είναι, όταν, σε λίγους μήνες, φύγει από τη μικρή της πόλη με κατεύθυνση τον κόσμο.
«Μόλις είχα μια ολόκληρη εμπειρία που ήταν όλη λάθος» είναι η ατάκα που χαρακτηρίζει την ταινία και την εσωτερική αναταραχή της ηρωίδας της κι αυτή την αίσθηση του αταίριαστου και του παθιασμένου διατηρεί σε ολόκληρο το φιλμ, καθώς ξεδιπλώνεται με τέτοια ειλικρίνεια, τέτοια προσωπική, αφοπλιστική οικειότητα, που γρήγορα μοιάζει περισσότερο με βίωμα παρά με ταινία.
Η Γκέργουιγκ, σε μια ομολογημένη αναφορά στις περιγραφές μικρών πόλεων και άβολων συναισθημάτων της Τζόαν Ντίντιον, γράφει και σκηνοθετεί με απλότητα, χωρίς να πέφτει σε hipster παγίδες, χωρίς να εκδηλώνει τρανταχτές φιλοδοξίες: είναι ρεαλιστική, με μια παραπάνω, γοητευτική δόση χιούμορ και τη μελαγχολία για αντίβαρο. Μια συγκρατημένη στη δομή της και γενναιόδωρη στα συναισθήματά της ταινία με μεγάλη χάρη, που ανασύρει από τη μνήμη την αφοπλιστική ερώτηση: «Τι θα συμβεί, αν αυτή είναι η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου;»
WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ, ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ, ΕΛΛΗ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ, ΣΙΝΕΑΚ
Το σπίτι δίπλα στη θάλασσα ★★½☆☆☆
(La Villa, Γαλλία, 2017, 107΄)
- σκηνοθεσία: Ρομπέρ Γκεντιγκιάν
- ηθοποιοί: Αριάν Ασκαρίντ, Ζαν-Πιερ Νταρουσέν, Ζεράρ Μεϊλάν, Αναΐς Ντεμουστιέ
Εξι χρόνια μετά το αξέχαστο «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο» (περνώντας στο ενδιάμεσο από τον «Μίτο της Αριάν» και την «Ιστορία ενός τρελού»), ο Ρομπέρ Γκεντιγκιάν επιστρέφει στην αγαπημένη του γαλλική ακρογιαλιά με μια ταινία που, παρά την επίσημη συμμετοχή της στο Φεστιβάλ Βενετίας, μοιάζει με μια ιστορία που ο ίδιος ο Γκεντιγκιάν έχει αφηγηθεί πολλές φορές με καλύτερο τρόπο.
Τρία αδέλφια συγκεντρώνονται στο πατρικό τους «σπίτι δίπλα στη θάλασσα» για ν’ αποχαιρετήσουν τον υπερήλικα πατέρα τους. Ο Ζοζέφ είναι ένα πρώην σκληρός συνδικαλιστής που τώρα, συνταξιοδοτημένος, ευχαριστιέται τη σχέση του με τη νεότατη φιλενάδα του. Η Ανζέλ είναι γνωστή ηθοποιός που για 20 χρόνια έχει αποφύγει το θέρετρο, όπου έχασε τη μικρή της κόρη. Κι ο Αρμάν είναι εκείνος που έμεινε πίσω στο χωριό λειτουργώντας ακόμα «έντιμα» το εστιατόριο του πατέρα τους.
Με μια σειρά από flash backs (μεταξύ τους και σκηνές από την παλιότερη ταινία του Γκεντιγκιάν, «Ki Lo Sa») και μια καταλυτική αποκάλυψη, η ταινία διερευνά τις οικογενειακές σχέσεις που δοκιμάζονται, καθώς οι καιροί αλλάζουν, παρά τη ζεστασιά της Μεσογείου: από τον χειμώνα στο καλοκαίρι, από την ασφάλεια του παρελθόντος στη σκληρότητα του παρόντος.
Σαν οικογένεια μοιάζει και η ίδια η ταινία, τόσο γνώριμη μέσα στο πλαίσιο του σύμπαντος του Γκεντιγκιάν, του σκηνοθέτη ο οποίος πεισματικά παρακολουθεί τους ανθρώπους που «έστω κι αν έχουν το μυαλό δεξιά, έχουν την καρδιά αριστερά».
Η χρήση των ίδιων συνεργατών, των ίδιων προσώπων στους ηθοποιούς του, των ίδιων εικόνων, τόσο γεωλογικά όσο και αισθητικά, των ίδιων συλλογισμών, λίγο πιο τετριμμένων αυτή τη φορά και προφανών, ειδικά με την έλευση στο πλάνο δύο προσφυγόπουλων στο τελευταίο μέρος της ταινίας, κάνουν το φιλμ καθησυχαστικά οικείο αλλά και μαζί μάλλον βαρετό: ποτέ στο σινεμά του Γκεντιγκιάν δεν πειράζει που από την αρχή γνωρίζεις πού βρίσκεται το τέλος, αρκεί να έχει τη σεναριακή και ανθρωποκεντρική ιδιαιτερότητα που δίνει στη διαδρομή ενδιαφέρον και που μοιάζει να λείπει απ’ αυτήν εδώ τη βόλτα.
Σπόρος ★★½☆☆☆
(Grain, Τουρκία, Γερμανία, Γαλλία, Σουηδία, Κατάρ, 2017, 123΄)
- σκηνοθεσία: Σεμίχ Καπλάνογλου
- ηθοποιοί: Ζαν-Μαρκ Μπαρ, Ερμίν Μπράβο
Ενας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους Τούρκους σκηνοθέτες, ο Σεμίχ Καπλάνογλου των ταινιών «Μέλι», «Αυγό», «Γάλα», επιστρέφει με μια έντονα φιλοσοφική, ασπρόμαυρη ταινία «επιστημονικής φαντασίας», με την υπαρξιακή έννοια του όρου που χαρακτήρισε το σινεμά του Ταρκόφσκι, το οποίο και ακολουθεί.
Στο πρώτο αγγλόφωνο φιλμ τού Καπλάνογλου ο Ζαν-Μαρκ Μπαρ, με το τρυφερό, διαπεραστικό, ζεστό βλέμμα που παγιδεύει κι ολόκληρο το νόημα της ταινίας, είναι ένας επιστήμονας της γενετικής με εφαρμογή στη γεωπονική, ο δρ Ερολ Εριν, ο οποίος διαπιστώνει ότι στο αποστειρωμένο μέλλον στο οποίο ζει οι μεταλλαγμένες σοδειές καταρρέουν ταχύτατα. Αναζητώντας λύση θα συναντήσει έναν συνάδελφό του, τον Τζεμίλ Ακμάν (ο Βόσνιος Ερμίν Μπράβο στον ρόλο), που έχει κάνει μια καθοριστική ανακάλυψη και μαζί θα περιπλανηθούν έξω από την πόλη, στη Νεκρή Γη, εκεί όπου τίποτε ζωντανό δεν μπορεί να επιβιώσει για πολύ.
Με μια εκπληκτική ασπρόμαυρη φωτογραφία, που εναλλάσσει τα γκρίζα επίπεδα με τα δυνατά κοντράστ ανάλογα με την ελπίδα ή την απογοήτευση της διαδρομής, ο Καπλάνογλου στήνει μα φουτουριστική ταινία δρόμου που στην πραγματικότητα αποτελεί έναν ποιητικό θρήνο για τη σημερινή οικολογική καταστροφή και μαζί μια πνευματική έκκληση, με έντονες θρησκευτικές αναφορές και συμβολισμούς, στον άνθρωπο να μην παραμελεί τη σκέψη και τη δική του καλλιέργεια μπροστά στην εξέλιξη της επιστήμης.
Εστω κι αν στις αισθητικές επιλογές του ο Καπλάνογλου φτάνει στη στιλιστική υπερβολή, έστω κι αν ο έντονα φορτισμένος λόγος, «ντυμένος» με τελολογική στολή, μοιάζει παλιομοδίτικος και άκαμπτος, η ταινία καταφέρνει ακριβώς αυτό που είναι το ζητούμενό της: να μας θυμίσει τι σημαίνει υψηλής εικαστικής αξίας σκεπτόμενο σινεμά και πώς αυτό μπορεί να σχολιάσει την πραγματικότητα.
ΑΣΤΥ, ΠΤΙ ΠΑΛΑΙ
Η γέννηση ενός ηγέτη ★★½☆☆☆
(The Childhood of a Leader, Μεγ. Βρετανία, Γαλλία, Ουγγαρία, 2015, 115΄)
σκηνοθεσία: Μπρέιντι Κόρμπετ
ηθοποιοί: Μπερενίς Μπεζό, Λίαμ Κάνιγχαμ, Στέισι Μάρτιν, Ρόμπερτ Πάτινσον, Τομ Σουιτ
Η γέννηση και η ανατροφή του… Κακού. Στη Γαλλία του 1920 ένα αγόρι μεγαλώνει παράλληλα με την άνοδο του φασισμού. Η προσωπικότητά του διαπλάθεται με αντίστοιχα ερεθίσματα, λες και η κοινωνία τον διαμορφώνει για να επιβάλει το μίσος στον κόσμο. Ενδιαφέρουσα σύλληψη και γοητευτική αισθητική, ένα σενάριο γραμμένο με βάση στοιχεία από την παιδική ηλικία πολλών δικτατόρων του 20ού αιώνα, σε μορφή μπαρόκ ψυχολογικού θρίλερ. Η ταινία, επίσημη συμμετοχή το 2015 στο Φεστιβάλ Βενετίας, θα προβάλλεται μόνο Σάββατο μετά τα μεσάνυχτα στο «Αστορ».
Κόκκινο σπουργίτι
(Red Sparrow, ΗΠΑ, 2018, 119΄)
- σκηνοθεσία: Φράνσις Λόρενς
- ηθοποιοί: Τζένιφερ Λόρενς, Τζόελ Ετζερτον, Ματίας Σχούναρτς
Η πρίμα μπαλαρίνα Ντομίνικα Εγκόροβα βλέπει την καριέρα της να τερματίζεται από έναν τραυματισμό. Χωρίς εναλλακτικές, γίνεται μέλος της στρατιωτικής σχολής Σπουργίτι, μιας ρωσικής οργάνωσης μυστικών πληροφοριών, όπου αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει το κορμί της ως όπλο, με πρώτη αποστολή έναν πράκτορα της CIA. Παραδοσιακό θρίλερ κατασκοπίας, με την Τζένιφερ Λόρενς ξανά πρωταγωνίστρια του σκηνοθέτη της στο «Hunger Games».
StringLESS
(Ελλάδα, 2017, 87΄)
- σκηνοθεσία: Αγγελος Κοβότσος
Μια ορχήστρα με μόνο… έξι φωνές. Εξι γυναίκες, σε μια δημιουργική πορεία αλλά και μια δύσκολη καθημερινότητα, αγωνίζονται να επιβιώσουν στο σύνθετο καλλιτεχνικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης. To ντοκιμαντέρ του Αγγελου Κοβότσου κέρδισε το Βραβείο Κοινού ελληνικής μεγάλου μήκους παραγωγής στο 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και θα προβάλλεται κάθε Κυριακή του Μαρτίου στην «Αλκυονίδα».
