Ρεαλιστική προσέγγιση

Από τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και των Ευρωπαίων ηγετών δημιουργείται η ισχυρή εντύπωση πως το αποτέλεσμα της ευρω-τουρκικής συνόδου στη Βάρνα μπορεί να συμπυκνωθεί -και για τις δύο πλευρές- στη λαϊκή φράση: «Ισα βάρκα ίσα νερά». Ούτε κέρδος ούτε ζημιά για κανέναν.

Ο Γιούνκερ και ο Τουσκ έθεσαν στην Τουρκία τις γνωστές ευρωπαϊκές θέσεις και ανάμεσα σ’ αυτές τα ζητήματα που αφορούν άμεσα την Ελλάδα και την Τουρκία. Ο Τούρκος πρόεδρος δεν έκανε βήμα πίσω από όλα εκείνα που θεωρεί -και εμπράκτως υποστηρίζει- ως συμφέροντα της χώρας του. Δεν έδωσε τίποτα και δεν πήρε τίποτα, παρά μόνο τις διαβεβαιώσεις για τη χρηματοδότηση από την Ε.Ε. της ευρω-τουρκικής συμφωνίας για το προσφυγικό. Ο ίδιος θα συνεχίσει τις πολεμικές επιχειρήσεις στη Συρία και ενδεχομένως να τις επεκτείνει στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας!

Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Ερντογάν ζήτησε τη στήριξη της Ευρώπης στον αγώνα που ισχυρίζεται ότι κάνει κατά της τρομοκρατίας. Για το γεγονός, δηλαδή, ότι προσπαθεί να καταπνίξει τις διεκδικήσεις των Κούρδων στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Εξίσου χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις του ότι οι Τουρκοκύπριοι πρέπει να συμπεριληφθούν ισότιμα σε ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό σημαίνει ότι ο ίδιος συμπεριλαμβάνει στις επεκτατικές φιλοδοξίες του τα ενεργειακά κοιτάσματα της Κύπρου, εμποδίζοντας οποιαδήποτε λύση στο Κυπριακό. Τέλος, δεν προέβη σε κάποια δέσμευση, μετά τις επισημάνσεις της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας να σταματήσει η τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο και να επανεξεταστεί η στάση της γείτονος απέναντι στους δύο Ελληνες στρατιωτικούς που κρατούνται στην Τουρκία.

Δεν χωράει αμφιβολία πως οι ευρω-τουρκικές σχέσεις θα συνεχίσουν για πολύ καιρό ακόμα να σχοινοβατούν στην ασταθή ισορροπία, που ανά πάσα στιγμή όμως μπορεί να τιναχτεί στον αέρα. Ενδιαφέρον είναι, ωστόσο, το γεγονός ότι ο Ερντογάν προσβλέπει ακόμα (ή μάλλον δείχνει να μην εγκαταλείπει) -για δικούς του λόγους- και στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας του. Αυτό είναι και το ισχυρό χαρτί της Ε.Ε. το οποίο η ηγεσία της οφείλει να αξιοποιήσει αποτελεσματικά. Για το συμφέρον όλων.