Αντίο με ένα βιβλίο για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης

Εμπνευσμένος, δημοφιλής συγγραφέας ιστορικών αστυνομικών μυθιστορημάτων, επίμονος μελετητής των εγκλημάτων της ναζιστικής περιόδου, δημιουργός του εμβληματικού ντετέκτιβ Μπέρνι Γκούντερ, ο ιδιαίτερα αγαπητός και στην Ελλάδα Φίλιπ Κερ άφησε την τελευταία του πνοή την περασμένη Παρασκευή, σε ηλικία 62 ετών.

Η είδηση ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία· εκτός από τους δικούς του ανθρώπους κανείς δεν γνώριζε για τη σοβαρή ασθένεια με ραγδαία εξέλιξη που οδήγησε τον φημισμένο Σκοτσέζο συγγραφέα πρόωρα στον θάνατο. «Exω παραλύσει από την είδηση» ήταν το άμεσο tweet του ομότεχνου και συμπατριώτη του, Ιαν Ράνκιν -καταρρίπτοντας έτσι τον μύθο ότι υπήρχε μεταξύ τους αντιζηλία. «Τα μυθιστορήματά του με τον Μπέρνι Γκούντερ είναι εξαιρετικά, ένα μείγμα σπουδαίας αφήγησης και καταπληκτικής έρευνας, με έναν πιστευτό (αν)ηθικό ήρωα».

Δυστυχώς ο Φίλιπ Κερ δεν θα μπορέσει να δει στα βιβλιοπωλεία το νέο του βιβλίο που κυκλοφορεί στις 3 Απριλίου και έχει τίτλο «Greeks Bearing Gifts» -μάλιστα είχε σχέδια για την παρουσίασή του σε ευρωπαϊκές πόλεις. Αν έστω λίγο κάτι παρηγορεί τους φανατικούς αναγνώστες του στη χώρα μας είναι ότι το μυθιστόρημα έχει ελληνοκεντρικό ενδιαφέρον.

Συγκεκριμένα, μας μεταφέρει στο Μόναχο, το 1956 και ο Μπέρνι Γκούντερ, με κρυφή ταυτότητα, αναλαμβάνει να διαλευκάνει τη δολοφονία ενός πρώην στρατιώτη της Βέρμαχτ, ο οποίος υπηρέτησε στην Ελλάδα κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και είχε σχέση με τις λεηλασίες της περιουσίας των Εβραίων της Θεσσαλονίκης που απελάθηκαν στο Αουσβιτς. Σύμμαχό του στην έρευνα έχει έναν Ελληνα υπολοχαγό ονόματι Λεβέντη (!). Το μυθιστόρημα ήδη μεταφράζεται στα ελληνικά από τον Γιώργο Μαραγκό και θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Κέδρος αρχές του καλοκαιριού.

Βεβαίως δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κερ ασχολείται με την Ελλάδα, την οποία επισκεπτόταν συχνά και για να ψάξει υλικό για τα βιβλία του και για να τα προωθήσει, ξεκλέβοντας παράλληλα χρόνο για ολιγοήμερες διακοπές. Οπως είναι γνωστό, το αστυνομικό ποδοσφαιρικό μυθιστόρημά του «Το χέρι του θεού» (εκδ. Κέδρος) έχει ως σκηνικό το στάδιο Καραϊσκάκη στον Πειραιά, όπου ο Ολυμπιακός αναμετριέται με τη (φανταστική αγγλική ομάδα) Λόντον Σίτι για το Τσάμπιονς Λιγκ, όταν ένας πρωτοκλασάτος ποδοσφαιριστής της καταρρέει κατά τη διάρκεια του αγώνα και ο δαιμόνιος προπονητής καλείται να λύσει το μυστήριο με φόντο την Αθήνα της κρίσης…

O πολυβραβευμένος μετρ του νουάρ γεννήθηκε στο Εδιμβούργο το 1956, σπούδασε νομικά το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ και όπως φαίνεται είχε τη συγγραφή στο DNA του. «Εγραφα από παιδί», μου είχε πει σε συνέντευξη για την «Εφ.Συν.» τον Μάιο του 2016. «Ηταν ένα φθηνό χόμπι και τα φθηνά χόμπι είναι πάντα δημοφιλή στη Σκοτία, όπου επικρατούσε μεγάλη φτώχεια.

Η οικογένειά μου δεν ήταν άνετη οικονομικά. Και το γράψιμο ήταν μια απόδραση από την πραγματική ζωή μου στο Εδιμβούργο, την οποία καθόριζαν οι θρήσκοι γονείς μου και οι αγορίστικες εμμονές μου. Αρχισα να γράφω για να κρατώ μυστικά από τους γονείς μου. Είχα επιτέλους τον προσωπικό μου χώρο κι έναν μυστικό τρόπο σκέψης που δεν ήταν δικός τους. Αθεϊστικός. Ανήθικος. Δεν έχουν αλλάξει πολλά πράγματα από τότε. Εκτός του ότι τώρα δημοσιεύω αυτά που στο παρελθόν κρατούσα κρυφά».

Αρχικά εργάστηκε ως κειμενογράφος στη διαφημιστική εταιρεία Saatchi & Saatchi, από το 1989 συνεργάστηκε ως αρθρογράφος με τις εφημερίδες Sunday Times, Evening Standard, New Statesman. Την ίδια χρονιά εξέδωσε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Οι βιολέτες του Μάρτη», το οποίο μαζί τον «Χλομό εγκληματία» και το «Γερμανικό ρέκβιεμ» αποτέλεσαν την περίφημη «Τριλογία του Βερολίνου», με πρωταγωνιστή τον Μπέρνι Γκούντερ και τις συναρπαστικές περιπέτειες που διαδραματίζονται στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου ή λίγο μετά τη λήξη του.

«Ο Β’ Παγκόσμιος και η κυριαρχία των ναζί είναι τα πιο σημαντικά ιστορικά γεγονότα μετά τη Μεταρρύθμιση και μας επηρεάζουν μέχρι σήμερα, ενώ θα επηρεάζουν και τις επόμενες γενιές», εξηγούσε την «εμμονή» του, ενώ μας αποκάλυπτε και τα μυστικά του: «Ενα καλό μυθιστόρημα βασίζεται στις λέξεις, στην καλή γραφή πρώτα απ’ όλα, στους καλούς χαρακτήρες δεύτερον, στην καλή ιστορία τρίτον και συνολικά στην πίστη στο ατομικό σου δημιουργικό δαιμόνιο. Πρέπει να πιστέψεις ότι έχεις κάτι ενδιαφέρον να πεις, ακόμη κι όταν δεν συμβαίνει αυτό».

Ο Φίλιπ Κερ έχει γράψει και έργα επιστημονικής φαντασίας, όπως και βιβλία για παιδιά. Ηταν παντρεμένος με τη συγγραφέα Τζέιν Τάιν και πατέρας τριών παιδιών.