Ο Σύρος σκηνοθέτης Ταλάλ Ντέρκι έδωσε λίγο ελληνικό χρώμα στα βραβεία του Φεστιβάλ του Sundance, που απονεμήθηκαν την Κυριακή. Ο 41χρονος περιζήτητος σήμερα ντοκιμαντερίστας, που κέρδισε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στην κατηγορία Διεθνές Ντοκιμαντέρ με το «Of Fathers and Sons» (Πατέρες και Γιοι), σπούδασε σινεμά στην Αθήνα.
Αποφοίτησε το 2003 από τη Σχολή Σταυράκου. Και οι δεσμοί του με την Ελλάδα, παρ’ όλο που ζει πια εξόριστος με την οικογένειά του στο Βερολίνο, είναι πάντα γεροί. Πέρυσι ήταν μέλος της Κριτικής Επιτροπής του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, η βραβευμένη του ταινία θα προβληθεί στη φετινή διοργάνωση (2-11 Μαρτίου), ενώ έχει γυρίσει και το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους «Ode to Lesvos» (2016).
Η πατρίδα του, όμως, η Συρία είναι αυτή που βρίσκεται στο κέντρο του έργου του. Η προηγούμενη ταινία του, η επίσης βραβευμένη το 2014 στο Sundance και παιγμένη στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, «Επιστροφή στη Χομς», έδειχνε πώς δύο 20χρονοι Σύροι, ο ένας ποδοσφαιριστής και τραγουδιστής, ο άλλος δημοσιογράφος, κατέληγαν από τις ειρηνικές διαδηλώσεις εναντίον του Ασαντ στις ένοπλες ομάδες.
Για το «Of Fathers and Sons», o Ταλάλ Ντέρκι πήγε, όμως, ακόμα πιο βαθιά. Ηθελε, όπως λέει, να καταλάβει «πώς οδηγούνται οι άνθρωποι στον θρησκευτικό ριζοσπαστισμό, πώς αποφασίζουν να ζήσουν κάτω από τους αυστηρούς νόμους ενός “Ισλαμικού κράτους”».
Κατάφερε με κίνδυνο της ζωής του, προσποιούμενος τον φιλο-τζιχαντιστή φωτορεπόρτερ που γυρίζει ντοκιμαντέρ για την άνοδο του Χαλιφάτου, να κερδίσει την εμπιστοσύνη του Αμπού Οσάμα, από τους ιδρυτές του μετώπου Αλ Νούσρα, συριακού βραχίονα της Αλ Κάιντα. Εζησε στο σπίτι του δυόμισι ολόκληρα χρόνια, σαν μέλος της οικογένειας, κάνοντας, αυτός ο άθεος, συνεχώς προσευχές σαν καλός μουσουλμάνος.
Η ματιά του ήταν κυρίως στραμμένη στους δύο γιους του, τον 13χρονο Οσάμα και τον 12χρονο Αϊμάν. Θέμα της ταινίας του είναι, με λίγα λόγια, πώς κατασκευάζεται ένας τζιχαντιστής, πώς ένα παιδί μπορεί να οδηγηθεί στην ακρότητα και στον θάνατο, τον δικό του και των άλλων, χωρίς να έχει ελευθερία επιλογής, σχεδόν διά της βίας.
Οχι ότι ο Αμπού Οσάμα δεν αγαπά τα παιδιά του. Αλλά τα μεγαλώνει αποκλειστικά με ιστορίες για μάρτυρες. Το μόνο βιβλίο που υπάρχει σπίτι είναι το Κοράνι, αφού τα σχολεία της περιοχής όπου κυριαρχεί η Αλ Νούσρα σφραγίστηκαν. Τα δύο αγοράκια και οι φίλοι τους πετροβολάνε τα κορίτσια που τολμάνε να δείξουν δημόσια το πρόσωπό τους και εκπαιδεύονται στα όπλα.
Το ντοκιμαντέρ συλλαμβάνει τη φρικτή στιγμή που περνάνε από την παιδική ηλικία στο τζιχάντ, παρ’ όλο που ο μικρότερος γιος ονειρεύεται να ξαναπάει στο παλιό του σχολείο. «Η ταινία είναι το προσωπικό μου ταξίδι στην κατεστραμμένη μου χώρα και η αναζήτηση απαντήσεων για το μέλλον της, μέλλον και της οικογένειάς μου, που αναγκάστηκε να εξοριστεί», καταλήγει ο Ντέρκι.
