Σε συζήτηση με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Η ανθρωπιστική βοήθεια στην κατοχική Ελλάδα – Η σουηδική αποστολή του Ερυθρού Σταυρού» μας καλούν οι εκδόσεις Θεμέλιο (Σόλωνος 84) αύριο, Πέµπτη, στις 7 μ.μ.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Βαγγέλης Καραµανωλάκης, επίκουρος καθηγητής του ΕΚΠΑ και γενικό γραµµατέας του ∆.Σ. των·Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας, ο Ηλίας Νικολακόπουλος, οµότιµο Καθηγητή ΕΚΠΑ και πρόεδρος ∆.Σ. των ΑΣΚΙ, και ο Άξελ Σωτήρη Βαλντέν, επιµελητής του τόµου και γιος ενός από τους Σουηδούς αντιπροσώπους.
Το βιβλίο περιγράφει τη σχετικά άγνωστη αποστολή, με επίκεντρο τη δράση της σουηδικής συνιστώσας της, την περίοδο 1942-1945. Περιέχει κείμενα που αναλύουν την επιχείρηση σε όλες τις πτυχές της, περιλαμβανομένων και ορισμένων «ευαίσθητων» πλευρών.
Δημοσιεύονται επίσης έγγραφα από σουηδικά και ελβετικά αρχεία, τα περισσότερα για πρώτη φορά, που περιέχουν εκτιμήσεις και απόψεις των σουηδών αντιπροσώπων για την Ελλάδα της Κατοχής και της πρώτης περιόδου μετά την Απελευθέρωση, καθώς και για την επιχείρηση βοήθειας.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Η επισιτιστική βοήθεια στην κατεχόμενη Ελλάδα υπήρξε η μεγαλύτερη ανθρωπιστική επιχείρηση κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οργανώθηκε ύστερα από τον φοβερό χειμώνα της πείνας 1941-1942, που στοίχισε δεκάδες χιλιάδες ζωές και συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη, υποχρεώνοντας τελικά τους Συμμάχους να άρουν το ναυτικό αποκλεισμό και τις δυνάμεις του Άξονα να επιτρέψουν την τροφοδοσία της χώρας από τους Συμμάχους υπό διεθνή επίβλεψη.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και με ευθύνη της σουηδικής κυβέρνησης. Η Σουηδία διέθεσε πλοία για τη μεταφορά των τροφίμων και ηγήθηκε μιας μικτής ουδέτερης σουηδο-ελβετικής Επιτροπής Διαχείρισης που ανέλαβε την επίβλεψη της επιχείρησης.
Επί τρία σχεδόν χρόνια εισήχθησαν περίπου 650.000 τόννοι τροφίμων, που διανεμήθηκαν σε πάνω από τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους σ’ όλη σχεδόν την Ελλάδα, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη διάσωση του πληθυσμού της χώρας από τον λιμό.
Η έκταση της ανθρωπιστικής επιχείρησης και η ιδιόμορφη θέση της σουηδο-ελβετικής ουδέτερης αποστολής, σε μια χώρα υπό κατοχή που σπαράσσονταν από τον απελευθερωτικό αγώνα, αλλά και από εμφύλιες διαμάχες, καθιστά τη μελέτη της δράσης τους εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για την ιστορία της Ελλάδας.
