Τα Βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου έδειξαν το πραγματικό, δυνατό και συναρπαστικό τους πρόσωπο στην 30ή τελετή απονομής τους, το βράδυ του Σαββάτου στο Βερολίνο. Οχι μόνο το πρόσωπο ενός μαχητικού, ανταγωνιστικού σινεμά με πολιτική ματιά και αιχμηρή κριτική, αλλά και το πρόσωπο, όπως θα θέλαμε τόσο συχνά να το βλέπουμε, μιας συμπαγούς, ανοιχτόμυαλης, Ευρώπης με το βλέμμα στην ισότητα, τη δικαιοσύνη, τη διαφορετικότητα, τη δυνατότητα εξέλιξης.
Ο Σουηδός σκηνοθέτης Ρούμπεν Εστλουντ, με το «Τετράγωνο» (αυτές τις μέρες στις ελληνικές αίθουσες από τη Feelgood), που ήδη τιμήθηκε την άνοιξη με τον Χρυσό Φοίνικα, σάρωσε τα φετινά Ευρωπαϊκά Βραβεία, κερδίζοντας και τα έξι για τα οποία ήταν υποψήφιο, τα τέσσερα, μάλιστα, προσωπικά για τον Εστλουντ (Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Κωμωδίας, Σκηνοθεσίας, Ανδρικού Ρόλου για τον Κλάες Μπανγκ, Σεναρίου, Σκηνογραφίας).
Οταν η «Εφ.Συν.» κουβέντιασε με τον Ρούμπεν Εστλουντ στο 58ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στις 9/12), ο δημιουργός είχε μιλήσει για τα κίνητρα που τον οδήγησαν σε μια τόσο έντονα πολιτική και κοινωνιολογική σάτιρα, στοιχεία που ανέδειξαν την ταινία στο φαινόμενο που γίνεται, μέρα με τη μέρα: «Ο λόγος που κάνεις μια ταινία είναι, για μένα, ότι θέλεις να επικοινωνήσεις κάτι,» είπε ο Εστλουντ.
«Πολύ συχνά ξεκινά με μια οργή απέναντι σε κάτι, σ’ ένα φαινόμενο. Για παράδειγμα, στο “Τετράγωνο”, ένιωθα οργισμένος με το τοπίο των media σήμερα, θεωρώ τελείως παράλογο τον τρόπο με τον οποίο οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν τις ειδήσεις, προωθούν τρομοκρατικές οργανώσεις, μετατρέπουν την τραγωδία σε ψυχαγωγία. Κι αυτό το κάνουν τα media για να πουλούν διαφημίσεις κι οι δημοσιογράφοι το αποδέχονται αντί να πάνε όλοι μαζί να πουν “τέλος, αυτό δεν θα το δεχόμαστε πια, υπάρχουν κανόνες ηθικής και δεν θα τους παραβαίνουμε”. Αυτό το παράδειγμα ήθελα να θίξω στην ταινία».
Την ανάγκη να παραμείνει η Ευρώπη ενωμένη τόνισε από την πρώτη στιγμή της τελετής ο πρόεδρος της Ακαδημίας, ο Γερμανός σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς, λέγοντας ότι πρέπει να δοθεί αγώνας ενάντια στην άνοδο της Ακροδεξιάς και χαρίζοντας το μότο της βραδιάς, της χρονιάς ή της δεκαετίας, «Η Ευρώπη δεν είναι το πρόβλημα, αλλά η λύση». Και υπερθεμάτισε ο Στίβεν Φρίαρς, στο τέλος της βραδιάς, απονέμοντας (στο βρετανικό, άλλωστε, «Λαίδη Μάκμπεθ», στις ελληνικές αίθουσες τώρα από τη StraDa Films) το βραβείο Ευρωπαϊκής Ανακάλυψης, λέγοντας: «Προέρχομαι από μια χώρα τόσο ηλίθια που να θέλει να φύγει από την Ευρώπη. Κόσμε, συγγνώμη για την ταλαιπωρία που προκαλέσαμε!»
Παράλληλα, ο Αλεξάντερ Σοκούροφ, βραβευόμενος, επέκρινε ξεκάθαρα το καθεστώς του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Ρωσία, ο Αϊ Γουέι Γουέι πίεσε για την απελευθέρωση του Ουκρανού Ολεγκ Σέντσοφ που συνελήφθη από τις ρωσικές αρχές το 2014), ενώ η Ζιλί Ντελπί, γενναιόδωρη και αξιολάτρευτη, τιμώμενη για το σύνολο της δουλειάς της στο σινεμά, διάβασε μια κωμική και συγκινητική ευχαριστία, καλώντας την αίθουσα να συνεισφέρει στην επόμενη ταινία της, μοιράζοντας… λαχνούς και συνειδησιακά σχόλια για τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού σινεμά, τη φυλετική ανισότητα και το πείσμα του δημιουργού.
Τέσσερις αναγνωρισμένες παραγωγοί από την Ευρώπη, η Χελένε Ντάνιελσον (Σουηδία), η Ρεμπέκα Ο’ Μπράιεν (Μεγ. Βρετανία), η Αντα Σόλομον (Ρουμανία) και η Εβα Πουτζίνσκα (Πολωνία), ενωμένες, μίλησαν για τη σεξουαλική κακοποίηση στον χώρο (και) του ευρωπαϊκού κινηματογράφου αλλά και σ’ ολόκληρη την επαγγελματική αρένα της σημερινής Ευρώπης.
Αντιμετωπίζοντας κατά μέτωπο τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα των ημερών μας, η Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, στην τελετή που σφράγισε τρεις δεκαετίες ζωής, αποδείχτηκε ορμητική και ετοιμοπόλεμη, ακριβώς όπως και το σινεμά της.
Τα βραβεία
◢ Ευρωπαϊκή Ταινία: «Το τετράγωνο» του Ρούμπεν Εστλουντ
◢ Ευρωπαϊκή Κωμωδία: «Το τετράγωνο» του Ρούμπεν Εστλουντ
◢ Βραβείο Κοινού: «Στέφαν Τσβάιχ, Αποχαιρετισμός στην Ευρώπη» της Μαρία Σράντερ
◢ Σκηνοθεσία: Ρούμπεν Εστλουντ για το «Τετράγωνο»
◢ Γυναίκα Ηθοποιός: Αλεξάντρα Μπορμπέλι για το «Η ψυχή και το σώμα» της Ιλντικο Ενιέντι
◢ Ανδρας Ηθοποιός: Κλάες Μπανγκ για το «Τετράγωνο» του Ρούμπεν Εστλουντ
◢ Σενάριο: Ρούμπεν Εστλουντ για το «Τετράγωνο»
◢ Ευρωπαϊκή Ανακάλυψη – Βραβείο FIPRESCI: «Λαίδη Μάκμπεθ» του Γουίλιαμ Ολντροϊντ
◢ Ντοκιμαντέρ: «Communion» της Ανα Μαζέκα
◢ Κινούμενα Σχέδια: «Loving Vincent» των Ντορότα Κομπιέλα και Χιου Γουέλσμαν
◢ Μικρού Μήκους: «Timecode» του Χουάνχο Χιμένεθ
◢ Φωτογραφία: Μιχαήλ Κρίχμαν για το «Χωρίς Αγάπη»
◢ Μοντάζ: Ρομπέν Καμπιγιό για το «120 χτύποι το Λεπτό»
◢ Μουσική: Εβγκένι και Σάσα Γκαλπερίν για το «Χωρίς αγάπη»
◢ Σκηνικά: Γιόζεφιν Εσμπεργκ για το «Τετράγωνο»
◢ Κοστούμια: Καταρζίνα Λεβίνσκα για το «Spoor»
◢ Μακιγιάζ και Κομμώσεις: Λέντερτ βαν Νίμβεγκεν για το «Brimstone»
◢ Ηχος: Οριόλ Ταραγκό για το «7 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα»
