Ερωτας σε σφαγείο και νέος «Πόλεμος των άστρων»

Η ψυχή και το σώμα  ★★★★☆

(Teströl és lélekröl, Ουγγαρία, 2017, 116’)

• σκηνοθεσία: Ιλντικο Ενιέντι
• ηθοποιοί: Αλεξάντρα Μπορμπέλι, Γκέζα Μορτσάνιι

Πόσος ρομαντισμός χωράει σ’ ένα σφαγείο ζώων; Τόσος όσος χωράει στη ζωή, την αληθινή, αυτήν που ξετυλίγεται ανάμεσα στο πραγματικό και το επιθυμητό, στη συνειδητή ζωή και στα όνειρα. Η Ιλντικο Ενιέντι, σκηνοθέτρια από την Ουγγαρία, κέρδισε φέτος τη Χρυσή Αρκτο της Berlinale με μια ταινία απροσδόκητα τρυφερή και σοφή.

Ενας άντρας και μια γυναίκα –κι οι δυο τραυματισμένοι από τη ζωή και παθολογικά εσωστρεφείς– γνωρίζονται στη δουλειά, σ’ ένα σφαγείο μεγάλων ζώων, και διαπιστώνοντας ότι συναντιούνται στα όνειρά τους δοκιμάζουν την επαφή και στην αληθινή ζωή.

Η ταινία είναι από την αρχή ώς το τέλος κι από πρόθεση αλλόκοτη, με ψήγματα από τα χαρακτηριστικά που κάποιος επιπόλαια θα χαρακτήριζε hipsterish ή weird – αλλά τα διατηρεί σαν ελαφρύ αλατοπίπερο σε μια ιστορία με τη βαρύτητα της ζωής και του θανάτου, των δύο αυτών μαζί, μια και το όριο ανάμεσά τους είναι τόσο ισχνό, σχεδόν αδιόρατο κι ονομάζεται έρωτας.

Φτιαγμένη με μια φωτογραφία που εναλλάσσει τη φωτεινή απλότητα της καθημερινότητας με τα σκοτεινά παραμύθια των αδελφών Γκριμ, η ταινία ξεκινά στο σφαγείο («κάποια ζώα βλάφτηκαν στη διάρκεια αυτής της ταινίας, αλλά όχι λόγω αυτής της ταινίας», σημειώνουν κλείνοντας το μάτι οι τίτλοι τέλους), γιατί ο ρεαλισμός κάνει το συναίσθημα πιο ωμό και πιο αληθινό: η σάρκα είναι αναλώσιμη, αλλά η σκέψη όχι. Η λογική και το μεταφυσικό γίνεται να συμπίπτουν στον ίδιο άνθρωπο, σε μία σχέση.

Η αδεξιότητα των ηρώων γίνεται αξιαγάπητη με τις καταπληκτικές φιγούρες και ερμηνείες των πρωταγωνιστών (η Αλεξάντρα Μπορμπέλι τιμήθηκε με το Βραβείο Γυναικείου Ρόλου της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου) και χαρίζει αλήθεια σε μια ταινία που, ενώ βρίσκεται στο μεταίχμιο της εκκεντρικότητας ή της επιτήδευσης, καταφέρνει κάθε φορά να κρατήσει την ισορροπία στην πλευρά της ουσίας.

Το «Η Ψυχή και το Σώμα» κρατά ανοιχτά τα μάτια στον πόνο και το ίδιο ανοιχτά σ’ ένα ενδεχόμενο happy end που κανείς δεν πιστεύει ότι μπορεί να έρθει – φτιάχνοντας με χιούμορ και λυρισμό μία από τις ωραιότερες ταινίες της χρονιάς.

ΑΣΤΥ, ΠΤΙ ΠΑΛΑΙ, ΔΑΝΑΟΣ, ΔΙΑΝΑ

Πολυξένη: μια ιστορία από την Πόλη       ★★★☆☆

(Ελλάδα, 2017, 100′)

• σκηνοθεσία: Δώρα Μασκλαβάνου
• ηθοποιοί: Κάτια Γκουλιώνη, Οζγκούρ Εμρέ Γιλντιρίμ, Λυδία Φωτοπούλου, Ακύλλας Καραζήσης, Νίκος Χατζόπουλος, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Υβόννη Μαλτέζου

Στην τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της ως σκηνοθέτρια, μετά τα «Κι αύριο μέρα είναι» και «Κι αν φύγω… θα ξανάρθω», η Δώρα Μασκλαβάνου, πολυπράγμων δημιουργός, μοιάζει να συγκεντρώνει όλη τη γνώση κι όλο το πάθος της κινηματογραφικής και προσωπικής της πείρας και στήνει ένα mainstream δράμα εποχής, με μια γυναίκα ηρωίδα στην καρδιά, που καταφέρνει να μιλήσει για το χθες και το σήμερα σαν να είναι (που είναι) ένα.

Η ταινία, βασισμένη σε πραγματική ιστορία, ακολουθεί την Πολυξένη, ένα κορίτσι που το ζεύγος Σεριάδη, επιφανείς και εύποροι Κωνσταντινουπολίτες, το πήραν από το ορφανοτροφείο της Καβάλας, χωρίζοντάς το από τον αδελφό του, και το μεγάλωσαν σε μια ευλογημένη κοινωνικά γωνιά στην Πόλη.

Οταν, ωστόσο, οι θετοί γονείς φεύγουν από τη ζωή, η ελληνική κοινότητα της Πόλης κάνει ό,τι μπορεί για να καρπωθεί την κληρονομιά της Πολυξένης, που ήταν ανέκαθεν πολύ ξένη για τον κύκλο τους, και να την εξοστρακίσει στο πουθενά, στη μοναξιά και την παράνοια. Αυτή είναι η ιστορία μιας κοπέλας που αναζητά την αγάπη και την ασφάλεια, αλλά κι η ιστορία του πώς η «σωτηρία» μπορεί να μεταμορφωθεί σε τιμωρία.

Η Μασκλαβάνου χρησιμοποιεί το είδος της ταινίας εποχής, αξιοποιώντας τον περίγυρο (την ομορφιά των σπιτιών, των υφασμάτων, της καλοζωισμένης πολυτέλειας, της ταξικής αδικίας), για να μιλήσει για την απελπισία, τον αγώνα για γυναικεία αυτονομία κι αυθυπαρξία. Παίζοντας με τον χρόνο, σε ένα εξαιρετικό κι εκφραστικό μοντάζ, δίνει χώρο στον Κλάουντιο Μπολιβάρ να δουλέψει αριστουργηματικά τη φωτογραφία, που γίνεται μέρος της αφήγησης, νοσταλγική, θαμπωμένη από τη μνήμη, ή σκοτεινή και μπαρόκ όσο η ηρωίδα βυθίζεται στη μοίρα της.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, η Κάτια Γκουλιώνη, με το μαγικό πρόσωπο, μοιάζει να παίρνει δύναμη από κάθε γύρισμα της πλοκής και να χτίζει μια ερμηνεία απ’ αυτές που στο εξωτερικό θα είχαν μπει αμέσως στις λίστες με τις αποκαλύψεις της χρονιάς.

Αν η ταινία προδίδεται σε σημεία, αυτό είναι είτε γιατί η ταινία εποχής απαιτεί ανεβασμένους πόρους είτε γιατί, ίσως, επιμένει να κρατά τη δύναμή της εσωτερική, εκεί όπου κάποιος θα περίμενε μια έκρηξη. Ομως το δράμα της Πολυξένης είναι βαθύ, στιβαρό και συγκινητικό, μ’ ένα καθαρτήριο φινάλε και μια μελαγχολική ομορφιά που απλώνεται παντού, καιρό μετά τη θέαση της ταινίας.

ΙΝΤΕΑΛ, ΝΙΡΒΑΝΑ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΟΣΚΑΡ, ΑΤΤΑΛΟΣ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ, ΑΙΓΛΗ, CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΠΑΡΑΔΕΙΟΣ, ΒΑΡΚΙΖΑ

Coco    ★★★★☆

(ΗΠΑ, 2017, 109′)

• σκηνοθεσία: Λι Ανκριτς, Αντριάν Μολίνα
• με τις φωνές των: Αντονι Γκονζάλες, Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ, Μπέντζαμιν Μπρατ / στα ελληνικά: Ιωάννης Παναγιώτης Χασιώτης, Χρήστος Θάνος, Γιώργος Ζαχαρόπουλος

Είναι πια αναμενόμενο ότι με κάθε νέα της ταινία η Pixar ξεπερνά ό,τι έχει προϋπάρξει, αισθητικά και νοηματικά, αλλά αυτή τη φορά παίρνει μία ακόμα πιο τολμηρή κατεύθυνση, ντυμένη με τα πιο όμορφα στολίδια της μεξικανικής Γιορτής των Νεκρών.

Ο μικρούλης Μιγκέλ αγαπά τη μουσική, όπως ο κατάπτυστος προ-προπάππος του, που εγκατέλειψε την οικογένειά του – γι’ αυτό και οι νότες είναι απαγορευμένες στο σπιτικό του. Οσο οι συγγενείς του ετοιμάζονται να τιμήσουν τους προγόνους τους (εκτός του ενός) στη Γιορτή των Νεκρών, ο Μιγκέλ περνά στον Αλλο Κόσμο για να βρει τον παρεξηγημένο του, νομίζει, προ-προπάππο και να επαναφέρει τη δικαιοσύνη και τις μελωδίες στο σπίτι.

Μόνο η Pixar και η δημιουργική φαντασία της μπορεί να χτίσει μια ταινία με πρωταγωνιστές, κατά τα δύο τρίτα τουλάχιστον, σκελετούς (ντυμένους, βαμμένους και στολισμένους ζηλευτά) και να τους κάνει όχι απλώς αποδεκτούς, αλλά τρυφερούς και διασκεδαστικούς ήρωες μιας ζεστής οικογενειακής ιστορίας.

Η απίστευτη ομορφιά και η κεφάτη μουσική της ταινίας, που ανοίγεται πολιτισμικά τόσο όσο δεν τολμά να κάνει η αμερικανική κυβέρνηση, είναι το ιδανικό καμουφλάζ για τη συγκινητική ιδέα του φιλμ, τόσο πανανθρώπινο που δεν θ’ αφήσει μάτι στεγνό, ότι η μνήμη είναι εκείνη που συντηρεί τη ζωή, ότι στους ζωντανούς εναπόκειται να κρατήσουν την αξία εκείνων που έφυγαν και που τους διαμόρφωσαν. Μαζί με κιθάρες, μεταθανάτια πάρτι, μαγικούς σκύλους και τη μυρωδιά των λουλουδιών.

ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, ODEON STARCITY, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK RENTH, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, CINERAMA, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS, ΑΙΓΛΗ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΒΑΡΚΙΖΑ, ΔΙΑΝΑ ΜΑΡΟΥΣΙ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΟΝΑΡ, ΟΝΕΙΡΟ ΡΕΝΤΗ, ΟΣΚΑΡ, ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΙΝΕ ΑΛΙΚΗ, ΣΙΝΕ ΑΝΟΙΞΙΣ, ΣΙΝΕ ΧΟΛΑΡΓΟΣ, ΣΙΝΕΑΚ, ΣΟΦΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ, ΣΠΟΡΤΙΓΚ Ν. ΣΜΥΡΝΗ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Star Wars: Οι τελευταίοι Jedi    ★★½☆☆☆

(Star Wars: The Last Jedi, ΗΠΑ, 2017, 152′)

• σκηνοθεσία: Ράιαν Τζόνσον
• ηθοποιοί: Ντέιζι Ρίντλεϊ, Τζον Μπογέγκα, Μαρκ Χάμιλ, Κάρι Φίσερ, Οσκαρ Αϊζακ

Σ’ έναν γαλαξία πολύ πολύ μακριά, καθώς η Αντίσταση προσπαθεί να τα βάλει με τον Στρατηγό Χαξ (ο Ντόμναλ Γκλίσον σε μια ερμηνεία κωμικής υπερβολής), η Ρέι περνά χρόνο με τον Λουκ Σκάιγουοκερ και του ζητά να της διδάξει τη Δύναμη των Τζεντάι, ενώ ο Κάιλ Ρεν διχάζεται ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.

Ο Ράιαν Τζόνσον (ευφάνταστος σκηνοθέτης του «Brick» και του «Looper») παίρνει τη σκυτάλη από τον Τζέι Τζέι Εϊμπραμς στον νέο κύκλο του «Πολέμου των Αστρων» και αντιμετωπίζει τη διαστημική saga με φιλοδοξία και τόλμη, παρότι δεν κρατά το όραμά του ώς το τέλος.

Βάζοντας τις λέξεις και στο στόμα των ηρώων του, ο Τζόνσον αποπειράται να κάνει μια ταινία meta, ν’ αποτινάξει το παλιό και να φέρει στο «Star Wars» το καινούργιο, τις νέες ισορροπίες, μια σύμπραξη δυνάμεων. Μόνο που δεν κρατά το θάρρος του ώς το τέλος, καταλήγοντας με μια σειρά από βινιέτες –κάποιες υπέροχες σκηνές δράσης, μια εκπληκτική σεκάνς επικοινωνίας (του Καλού με το Κακό που έχουν το ίδιο αίμα και την ίδια Δύναμη) σε δυο διαφορετικά πεδία συνειδητότητας, κάποιους αναλώσιμους ήρωες που έρχονται και φεύγουν χωρίς ουσιαστικό λόγο– που όλες μαζί, συγκεντρωμένες σ’ ένα θεαματικό φινάλε πάνω σε κόκκινη άμμο, δεν προσφέρουν το επόμενο βήμα στη μυθολογία της σειράς, ούτε υλικό εξέλιξης στους ήρωές της, αλλά μένουν μια κομματιαστή παρένθεση.

ODEON ESCAPE, NOVACINEMA ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ, ODEON STARCITY, VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, WEST CITY ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ, ΑΙΓΛΗ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ, ΝΑΝΑ CINEMAX, ΟΝΑΡ, ΟΝΕΙΡΟ ΡΕΝΤΗ, ΑΛΙΚΗ Ν. ΜΑΚΡΗ, ΣΙΝΕ ΑΝΟΙΞΙΣ, ΣΟΦΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ, ΣΠΟΡΤΙΓΚ Ν. ΣΜΥΡΝΗ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΦΟΙΒΟΣ

Δεν είμαι η Μαντάμ Μποβαρί    ★★½☆☆☆

(Wo bu shi Pan Jin Lian, Κίνα, 2016, 128′)

• σκηνοθεσία: Ζιαογκάνγκ Φεν
• ηθοποιοί: Μπινγκμπίνγκ Φαν, Τάο Γκούο, Πενγκ Ντα

Εχοντας εξαπατηθεί από τον σύζυγό της, η Λι θα τα βάλει με το κινεζικό σύστημα, σ’ έναν αγώνα που θα την οδηγήσει από το μικρό χωριό της ώς στο Πεκίνο. Κοινωνική σάτιρα, βραβευμένη στο Σαν Σεμπαστιάν, που ξεχωρίζει για την ευρηματική, κατά στιγμές συναρπαστική, αισθητική της που, ωστόσο, υπερκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα αλλά σχηματική πλοκή.

Χριστούγεννα & Σία

(Santa & Cie, Γαλλία, 2017, 92′)

• σκηνοθεσία: Αλέν Σαμπά
• ηθοποιοί: Αλέν Σαμπά, Γκολσιφτέ Φαραχανί, Πίο Μαρμέ

Ενας από τους πιο αγαπημένους κι επικερδείς στη Γαλλία κωμικούς, ο Αλέν Σαμπά, γίνεται Αγιος Βασίλης –αλλιώτικος, πρασινοντυμένος, χαοτικός και αγχωμένος– κι έρχεται στη Γη για να σώσει τα Χριστούγεννα, επειδή μια επιδημία έχει κρεβατώσει όλα τα ξωτικά κι έχει σταματήσει την παραγωγή παιχνιδιών και δώρων.