Κατάγονταν απ’ τον ίδιο νομό. Κάπου στο Ιόνιο. Μπορεί και την Ιωνία. Ο Τηλέμαχος μεγάλωσε στη Νέα Ελβετία. Ο Γεράσιμος στο Παγκράτι. Ενα τσιγάρο απόσταση. Αφιλτρο. Στην ΚΝΕ από πιτσιρικάδες κι οι δυο. Ενδοξοι καιροί· λεφούσι τα μέλη της. Μολαταύτα γνωρίστηκαν στο αεροπλάνο. Περί το τέλος του ’70. Ταξιδεύοντας προς Βαρσοβία, να σπουδάσουν με υποτροφία κομματική. Ταλέντο στα εικαστικά ο ένας. Σχεδίαζε τις αφίσες της ΚΟΒΑ και ορισμένα εξώφυλλα του «Οδηγητή». Γιος βετεράνου κομμουνιστή ο άλλος. Με δεκαεξίμισι χρόνια σε εξορίες και φυλακές. Και με κάμποσες καταδίκες, περιλαμβανομένων θανατικών. Εγιναν φίλοι, σχεδόν κολλητοί. Ο Τηλέμαχος γράφτηκε στην Ανωτάτη Ακαδημία Καλών Τεχνών. Ο Γεράσιμος στο Φυσικό. Το ’78 έληξε η βίζα τους. Δεν μπορούσαν να ’ρθουν στην Ελλάδα. Κηρύχτηκαν ανυπότακτοι. Εβλεπαν τους δικούς τους τα καλοκαίρια στη Μαύρη Θάλασσα. Βουλγαρικές ακτές μεριά. Επί Γκέρεκ την έβγαζαν ζάχαρες. Ανέμελη ζωή κι εύκολα κορίτσια αβέρτα. Παράδεισος. Λάτρεψαν τον υπαρκτό με ανυπόκριτη προσήλωση και ανύπαρκτη σκέψη. Τα νιάτα τους στην πραγματικότητα. Ωσπου ξέσπασαν οι ταραχές στο Γκντανσκ. Λεχ Βαλέσα, «Αλληλεγγύη» κι άγιος ο Θεός.
Αμφότεροι τάχτηκαν με τον Γιαρουζέλσκι ασφαλώς. Ο Τηλέμαχος, όμως, μουρμούριζε πού και πού ερωτήσεις στον εαυτό του. Φωναχτά. Πώς γίνεται τα πολωνικά κομματικά όργανα να αναφέρουν τους νεκρούς έναν έναν κι ο «Ριζοσπάστης» να τους αποσιωπά, ευθυγραμμιζόμενος με την «Πράβντα» ώς και στη στίξη; Δίχως να το επιδιώκει οι απορίες του επηρέασαν κάμποσους απ’ τους πενήντα όλους κι όλους συντρόφους. Διεγράφη από το κόμμα, τη σχολή και τον χάρτη. Ο Γεράσιμος πρωτοστάτησε. Το ΠΑΣΟΚ άνοιξε τα σύνορα. Ο αποπεμφθείς επέστρεψε στα πάτρια χωρίς πτυχίο. Ο άλλος έκανε μεταπτυχιακό σε διαστημικό πρόγραμμα στην ΕΣΣΔ. Οι πίνακες και τα σκίτσα του έκαναν διάσημο τον Τηλέμαχο. Κυρίως όσα κοσμούσαν περιοδικό κόμικ, στο οποίο τον προσέλαβε με καλό μισθό ο διευθυντής, πρώην καθοδηγητής του στα ξένα. Γύρισε αργότερα κι ο Γεράσιμος. Βολεύτηκε σε θέση αρχισυντάκτη στο ίδιο έντυπο. Τα οργανωτικά στελέχη του ΚΚΕ είναι περιζήτητα απ’ το σύστημα. Τα εξωνημένα κατά προτίμηση. Του φαινόταν σαν διαστημόπλοιο το ατελιέ στην αρχή. Τσάτρα πάτρα, ωστόσο, συνήθισε. Ξανασυναντήθηκαν ασπόνδυλοι οι άσπονδοι έπειτα από έτη σε φανζίν ευρείας κυκλοφορίας.
Τον καλλιτέχνη εντυπωσίαζαν τα φτυάρια. Συμβόλιζαν, νόμιζε, την αναζήτηση, την εμβάθυνση, την ανασκαφή, τα ορύγματα. Τα ζωγράφιζε αφειδώς. Ορθια ή οριζόντια. Με στειλιάρια ή σκέτα. Γελαστά, θλιμμένα, αμέριμνα. Ενίοτε τους έβαζε και μουστάκια. Ο αστροφυσικός τα μισούσε συμπλεγματικά. Προμάμμη του στην Ηπειρο είχε στείλει αδιάβαστο τον παππεπίπαππο σύζυγό της με αξίνα στον ύπνο του. Πληγή ανεπούλωτη. Ασε που οι λαβές τους παρέπεμπαν σε πριαπικούς φαλλούς. Καραμπινάτος σεξισμός. Ηταν, βλέπεις, μικροτσούτσουνος ο Μάκης. Η πρώτη γελοιογραφία με σκαπάνες τον σκανδάλισε. Στη δεύτερη άσκησε λογοκρισία. Ψαλίδι σκουριασμένο πά’ να πει. Παλιά του τέχνη. Ο Μάχος διέθετε χιούμορ. Ακαταμάχητο. Αντικαθιστούσε τις κομμένες καρικατούρες με φιγούρες του θεάτρου σκιών σε ντανταϊστική εκδοχή. Οι λοξοί καραγκιόζηδες δεν ενοχλούσαν τον προϊστάμενο. Δημοσιεύονταν συχνά-πυκνά. Ο εικαστικός διοργάνωσε έκθεση με τα απορριφθέντα φτυάρια. Αποκόμισε διθυράμβους και διόλου ευκαταφρόνητο μπαγιόκο. Ο άλλος δεν πήγε. Δεν άδειαζε εξαιτίας των συνεχών συσκέψεων για την ανάσχεση της κάθετης πτώσης του φύλλου.
